Lectoraat GGZ en Samenleving

Het lectoraat GGZ en Samenleving richt zich op het versterken van de verbinding tussen de geestelijke gezondheidszorg en het sociale domein.

Afstemming GGZ en andere vormen zorg en ondersteuning

Psychiatrische problemen en verslaving gaan vaak gepaard met andere problemen, zoals schulden, verlies van werk en inkomen, sociaal rolverlies of een verstandelijke of lichamelijke beperking. Behandeling en begeleiding van deze complexe problematiek vraagt een goede afstemming tussen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en andere vormen van zorg en ondersteuning, zoals die van wijkteams, beschermde woonvormen, klantmanagers van de gemeente en diverse WMO-gefinancierde vormen van ondersteuning.  Het benutten van ervaringsdeskundigheid is hierbij noodzakelijk. Het lectoraat beschouwt 'ervaringskennis' van cliënten, burgers en professionele zorg- en dienstverleners als de basis voor goede zorg en dienstverlening.  Het lectoraat heeft ervaringskennis gedefinieerd als PEPER: het is kennis met een praktisch, existentieel, politiek-kritisch, ethisch en relationeel/responsief aspect.   

Verbinding tussen GGZ en samenleving

Met de focus op de eigen regie van cliënten en burgers in een samenleving die hogere eisen stelt aan participatie en zelfmanagement, wordt er op mensen met een psychische aandoening met complexe problematiek een stevig appel gedaan. Hiervoor is een sterke verbinding nodig tussen GGZ en samenleving. Door samenwerking zijn professionals,  burgers en organisaties beter in staat psychiatrische problemen en verslaving adequaat en op tijd te signaleren, begeleiding of behandeling in te zetten en verwaarlozing te voorkomen. Het lectoraat heeft nadrukkelijk ook oog voor de samenhang tussen psychiatrische problematiek en structurele sociale problemen. 

Actieve verbinding lectoraat met betrokkenen

Het lectoraat betrekt bij het onderzoek docenten, studenten, professionals, als cliënten en andere betrokkenen. Het lectoraat wil een actieve bijdrage leveren, zowel op het gebied van onderzoek, als op het gebied van scholing en training. Het wil midden in de praktijk staan. Het lectoraat specialiseert zich in participatief actie-onderzoek en gebruikt hierbij kunstzinnige methodes, zogenaamd ‘art based research’.   

Onderzoekslijnen

Ervaringskennis en Ervaringsdeskundigheid

Ervaringsdeskundigheid is de laatste jaar uitgegroeid tot een onmisbare factor in zorg en welzijn.  Ervaringsdeskundigheid is zich aan het professionaliseren. Er is een beroepscompetentieprofiel en een landelijk leerplan. Hierbij was het lectoraat van Windesheim nauw betrokken. Windesheim heeft al in 2011 een leerlijn ervaringsdeskundigheid ontwikkeld die is geëvalueerd in het (cum laude) proefschrift van lector Alie Weerman. De leerlijn is opgenomen in de opleiding Social Work. Ook zijn er nascholingstrajecten. Ervaringsdeskundigheid wordt door het lectoraat uitgewerkt als P.E.P.: praktische, existentiële en politiek-kritische elementen krijgen in samenhang aandacht in onderzoek en onderwijs. Er lopen momenteel verschillende grotere en kleinere onderzoeksprojecten op het gebied van ervaringsdeskundigheid, zowel in de ggz als daarbuiten, bijvoorbeeld op het gebied van huiselijk geweld of het leven in de 'bijstand'. Er wordt altijd in samenwerking met de betrokkenen gewerkt, vaak in de vorm van een actie-onderzoek. Er kunnen ook trainingen en in-company-opleidingstrajecten verzorgd worden op het gebied van ervaringsdeskundigheid.

Lees hier meer over de onderzoekslijn Ervaringskennis en Ervaringsdeskundigheid
Lees hier het proefschrift van lector dr. Alie Weerman

Motiverende Gespreksvoering en gezamenlijke besluitvorming bij verslaving, psychiatrie en LVB

Het expertisecentrum Motiverende Gespreksvoering heeft als doel een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de kwaliteit van motiverende gesprekken.
Lees meer over het expertisecentrum MGV

Beschermd Wonen in Beweging

Eén van de transities op het gebied van GGZ & Samenleving is die van het beschermd wonen. Hierin vinden de komende jaren verschuivingen plaats: er komt meer variatie in beschermde, beschutte en begeleide vormen van wonen. Mensen worden gestimuleerd om door te stromen naar woonvormen met meer zelfstandigheid. Gemeenten worden opgeroepen gastvrijheid te creëren in buurten en wijken voor mensen die kwetsbaar zijn. Steeds vaker blijven mensen die begeleiding met wonen nodig hebben in hun eigen huis wonen. Deze beweging vraagt wat van professionals, bewoners en buurten. Het lectoraat doet participatief actie-onderzoek waarbij nagegaan wordt wat er gebeurt als het beleid wordt ingevoerd. We gaan na wat er goed gaat, wat niet en betrekken hierbij nadrukkelijk ook de mensen om wie het gaat: degenen die bescherming of begeleiding  behoeven.  Het actie-onderzoek is een vorm van praktijkverandering, kennisontwikkeling en deskundigheidsbevordering in één. We zijn begonnen in de provincie Flevoland en zijn in april 2019 gestart met de zes gemeentes daar.

Beschermd wonen in beweging (PDF)

Studiesucces en psychosociale gezondheid

In het kader van een grootschalig project FIVE (Fit en Veilig windesheim) startte het lectoraat Verslaving (nu GGZ en Samenleving geheten)  in 2011 met aandacht voor het psychosociaal welbevinden van studenten, waaronder ook het gebruik van verslavende middelen en de negatieve invloed hiervan op studiesucces.  De activiteiten van het lectoraat bestaan momenteel uit:
 Een promotietraject van Jolien Dopmeijer
 De ontwikkeling van een infosite annex webportal voor studenten met studieproblemen door Arnout Schuitema
Lees meer over het programma FIVE

Publicaties
  1. Lectorale rede Alie Weerman 12 juni 2019

    Lectorale rede van Alie Weerman, lector GGZ & Samenleving, over het verbinden van ggz & samenleving: het trotseren van het beschamende op 12 juni 2019.
    Download
  2. Binnenkort te verschijnen boek Professioneel inzetten van ervaringsdeskundigheid 14 mei 2019

    Hierbij een voorbeeld van het binnenkort te verschijnen boek Professioneel inzetten van ervaringsdeskundigheid
    Download
  3. Ervaringsdeskundigheid: een bijdrage van de derde bron van kennis 11 april 2019

    Momenteel is de inzet van ervaringsdeskundigen in de hulpverlening (met name de GGZ) erg actueel. De uitdaging is wat je hiervan kunt benutten als contextueel geschoold therapeut. Hoe verhoudt dit zich tot het mandaat van therapeut en wat is de link met zelfonthulling als contextueel begrip. Bron: Vakblad voor Contextuele Hulpverlening jaargang 24 nr. 1
    Download
Onderzoeksprojecten
  1. Ervaringskennis en Ervaringsdeskundigheid 29 augustus 2018

    Ervaringskennis en Ervaringsdeskundigheid is een onderzoekslijn van het lectoraat GGZ en Samenleving en binnen het werkveld van zorg en welzijn de derde kennisbron naast wetenschap en praktijkkennis.
    Lees verder
  2. Ervaringsdeskundigheid bij huiselijk geweld 24 juli 2018

    Bij professionele hulpverleners blijkt een taboe te bestaan op het spreken over eigen ervaringen met huiselijk geweld. En dat terwijl de hulpverlening aan slachtoffers van huiselijk geweld 50 jaar geleden is ontwikkeld door vrouwen die daar zelf ervaring mee hadden.
    Lees verder
  3. Motiverende Gespreksvoering Expertisecentrum 24 juli 2018

    Motiverende gespreksvoering (MGV) is een effectieve gespreksmethode om mensen te motiveren tot verandering, toepasbaar bij verschillende typen gedragsverandering.
    Lees verder