Onderzoeksthema Gezondheid en Welzijn

Lectoraat GGZ en Samenleving

Het lectoraat GGZ en Samenleving richt zich op het versterken van de verbinding tussen de geestelijke gezondheidszorg en het sociale domein.

Afstemming GGZ en andere vormen zorg en ondersteuning

Psychiatrische problemen en verslaving gaan vaak gepaard met andere problemen, zoals schulden, verlies van werk en inkomen, sociaal rolverlies of een verstandelijke of lichamelijke beperking. Behandeling en begeleiding van deze complexe problematiek vraagt een goede afstemming tussen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en andere vormen van zorg en ondersteuning, zoals die van wijkteams, beschermde woonvormen, klantmanagers van de gemeente en diverse WMO-gefinancierde vormen van ondersteuning.  Het benutten van ervaringsdeskundigheid is hierbij noodzakelijk. Het lectoraat beschouwt 'ervaringskennis' van cliënten, burgers en professionele zorg- en dienstverleners als een belangrijke complementaire bron van kennis.

Verbinding tussen GGZ en samenleving

Met de focus op de eigen regie van cliënten en burgers in een samenleving die hogere eisen stelt aan participatie en zelfmanagement, wordt er op mensen met een psychische aandoening met complexe problematiek een stevig appel gedaan. Hiervoor is een sterke verbinding nodig tussen GGZ en samenleving. Door samenwerking zijn professionals,  burgers  en organisaties beter in staat psychiatrische problemen en verslaving adequaat en op tijd te signaleren, begeleiding of behandeling in te zetten en verwaarlozing te voorkomen. Door goede afstemming tussen de GGZ en maatschappelijke organisaties kan beter worden voorkomen dat mensen langdurig maatschappelijk uitvallen. 

Actieve verbinding lectoraat met betrokkenen

Het lectoraat betrekt bij het onderzoek  docenten, studenten,  professionals, als cliënten en andere betrokkenen. Het lectoraat wil een actieve bijdrage leveren, zowel op het gebied van onderzoek, als op het gebied van scholing en training. Het wil midden in de praktijk staan.

 

Onderzoekslijnen

Ervaringskennis en Ervaringsdeskundigheid

Ervaringsdeskundigheid is de laatste jaar uitgegroeid tot een onmisbare factor in zorg en welzijn.  Ervaringsdeskundigheid is zich aan het professionaliseren. Er is een beroepscompetentieprofiel en een landelijk leerplan. Hierbij was het lectoraat van Windesheim nauw betrokken. Windesheim heeft al in 2011 een leerlijn ervaringsdeskundigheid ontwikkeld die is geëvalueerd in het (cum laude) proefschrift van lector Alie Weerman. De leerlijn is opgenomen in de opleiding Social Work. Ook zijn er nascholingstrajecten. Ervaringsdeskundigheid wordt door het lectoraat uitgewerkt als P.E.P.: praktische, existentiële en politiek-kritische elementen krijgen in samenhang aandacht in onderzoek en onderwijs. Er lopen momenteel verschillende grotere en kleinere onderzoeksprojecten op het gebied van ervaringsdeskundigheid, zowel in de ggz als daarbuiten, bijvoorbeeld op het gebied van huiselijk geweld of het leven in de 'bijstand'. Er wordt altijd in samenwerking met de betrokkenen gewerkt, vaak in de vorm van een actie-onderzoek. Er kunnen ook trainingen en in-company-opleidingstrajecten verzorgd worden op het gebied van ervaringsdeskundigheid.

Lees hier meer over de onderzoekslijn Ervaringskennis en Ervaringsdeskundigheid
Lees hier het proefschrift van lector dr. Alie Weerman

Motiverende Gespreksvoering en gezamenlijke besluitvorming bij verslaving, psychiatrie en LVB

Het expertisecentrum Motiverende Gespreksvoering heeft als doel een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de kwaliteit van motiverende gesprekken.
Lees meer over het expertisecentrum MGV

Studiesucces en psychosociale gezondheid

In het kader van een grootschalig project FIVE (Fit en Veilig windesheim) startte het lectoraat Verslaving (nu GGZ en Samenleving geheten)  in 2011 met aandacht voor het psychosociaal welbevinden van studenten, waaronder ook het gebruik van verslavende middelen en de negatieve invloed hiervan op studiesucces.  De activiteiten van het lectoraat bestaan momenteel uit:
 Een promotietraject van Jolien Dopmeijer
 De ontwikkeling van een infosite annex webportal voor studenten met studieproblemen door Arnout Schuitema
Lees meer over het programma FIVE


Publicaties
  1. Hardenberg: Procesevaluatie vroegsignalering op scholen in de gemeente 21 december 2016

    Onderzoeksvragen: Welke stappen worden genomen bij de implementatie van het protocol vroegsignalering alcoholgebruik jongeren binnen het Voortgezet onderwijs in de gemeente Hardenberg. Welke factoren belemmeren of bevorderen het implementatieproces? Joanne Lubbers, Ilona Postma (maart 2012)
    Download
  2. Hardenberg: Procesevaluatie Fris over Drank in de gemeente 21 december 2016

    Procesevaluatie van ‘Fris over Drank’ in de gemeente Hardenberg. Resultaten van documentanalyse en een enquête onder stakeholders. bc. N. Vogel, drs. A. Schuitema (februari 2012)
    Download
  3. Hardenberg: Oorzaken alcoholgebruik van jongeren in de gemeente 21 december 2016

    Onderzoek op basis van de onderzoeksvraag: Welke determinanten zijn van invloed op de alcoholconsumptie onder jongeren van 16 tot en met 24 jaar in de gemeente Hardenberg? Frank te Biesebeek, Chantal Mulder, Moniek Zieleman (december 2013)
    Download
  4. Hardenberg: Ouders over alcoholgebruik van kinderen in de gemeente 21 december 2016

    Door middel van dit onderzoek wordt beschreven in welke mate er veranderingen zijn opgetreden, ten opzichte van oktober 2010, op het gebied van kennis, attitude en gedrag van ouders over alcoholgebruik van kinderen in de leeftijd van 10 tot en met 18 jaar. Mariël Handstede, Dominique Kramer (januari 2013)
    Download
  5. Hardenberg: Maatschappelijk opvoeden via de nieuwe Drank en Horecawet 21 december 2016

    Maatschappelijk opvoeden via de nieuwe Drank- en Horecawet in de gemeente Hardenberg. Melinde Beverwijk, Jeanine de Schutter (januari 2012)
    Download
  6. Hardenberg: kwalitatief onderzoek naar ophoging leeftijdsgrens alcoholconsumptie 21 december 2016

    Kwalitatief onderzoek naar de opgehoogde leeftijdsgrens voor alcohol en alcoholvrije mogelijkheden in de gemeente Hardenberg. Daan Vulkers, Jelle Wachtmeester, Laura Lubberman (januari 2014)
    Download
  7. Hardenberg: Effectevaluatie vroegsignalering in de gemeente 21 december 2016

    De doelstelling van het onderzoek is meten van de effecten van de training Vroegsignalering op het Voortgezet en Middelbaar Onderwijs en naar aanleiding hiervan aanbevelingen te geven om dit effect te vergroten of aanbevelingen te geven over hoe scholen verder kunnen. Ilona Postma en Cora Eelkema (augustus 2011)
    Download
  8. Hardenberg: Alcoholgebruik en rookgedrag onder jongeren 21 december 2016

    Kwalitatief onderzoek in het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) en voortgezet onderwijs (VO) naar de opgehoogde leeftijdsgrens voor alcohol en alcoholvrije mogelijkheden in de gemeente Hardenberg (januari 2014).
    Download
  9. Twente: Roep alcohol een Halt toe 21 december 2016

    Een verslag van een onderzoeksproject door F. Heuvelink & N. Nieuwenhuizen (2011)
    Download
  10. Hardenberg: Focusgroeponderzoek onder jonge ketenbezoekers 21 december 2016

    Resultaten van een onderzoek onder jongeren in het kader van het project 'Fris over drank'. Door R.H.L.M. Bovens, H. Gortworst, m.m.v. E. Kobus, S. Meines en R. van Rikxoort (september 2011)
    Download
  11. Hardenberg: Ouders over alcoholgebruik van kinderen 21 december 2016

    Resultaten van een enquête onder ouders in het kader van het project "Fris over drank" Door: R.H.L.M. Bovens, A. Schuitema, E.Kobus, S. Meines & R. van Rikxoort (onderzoeksrapport, 2011)
    Download
  12. Hardenberg: Jongeren, vrijetijdsbesteding en alcohol in de gemeente 21 december 2016

    Een onderzoeksrapport van E. Kobus, S. Meines & R. van Rikxoort (2011).
    Download
  13. Mediawijsheid alcohol en voeding 28 mei 2013

    Een literatuurstudie naar effectieve interventies voor jongeren, gericht op mediawijsheid op het terrein van alcohol en voeding. R. Bovens (eindredactie), R. Doornbos, M. Handstede, N. ten Hoonte, D. Kramer. In opdracht van STAP, Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid.
    Download
  14. “Lekker Helder, 0% alcohol” in Delft

    Een beleidsrapport van de ouderenquête 2010 door R.H.L.M. Bovens, E.Kobus, S. Meines, R. van Rikxoort & A. Schuitema (onderzoeksrapport, 2011)
    Download
  15. Hardenberg: Alcoholpreventiebeleid sportverenigingen in de gemeente

    ‘Ik drink, drink jij?’. Alcoholpreventiebeleid binnen sportverenigingen in de gemeente Hardenberg. Kleverkamp, A., Sloog, J. Vogel, M. de & Zwager, C. (2012)
    Download
  16. De preventiewerker centraal. Een bijdrage aan de ontwikkeling van de verslavingspreventie

    Lectorale rede van Rob Bovens: een bijdrage aan de professionalisering van de preventiewerker en het preventiewerk bij verslaving en gewoontegedrag.
    Download
Onderzoeksprojecten
  1. Ervaringskennis en Ervaringsdeskundigheid 29 augustus 20180

    Ervaringskennis en Ervaringsdeskundigheid is een onderzoekslijn van het lectoraat GGZ en Samenleving en binnen het werkveld van zorg en welzijn de derde kennisbron naast wetenschap en praktijkkennis.
    Lees verder
  2. Motiverende Gespreksvoering Expertisecentrum 24 juli 20180

    Motiverende gespreksvoering (MGV) is een effectieve gespreksmethode om mensen te motiveren tot verandering, toepasbaar bij verschillende typen gedragsverandering.
    Lees verder
  3. Ervaringsdeskundigheid bij huiselijk geweld 24 juli 20180

    Bij professionele hulpverleners blijkt een taboe te bestaan op het spreken over eigen ervaringen met huiselijk geweld. En dat terwijl de hulpverlening aan slachtoffers van huiselijk geweld 50 jaar geleden is ontwikkeld door vrouwen die daar zelf ervaring mee hadden.
    Lees verder
  4. Ondersteuning regionaal alcoholbeleid en kennisvergroting 21 november 20170

    Jongeren drinken vaak al op jonge leeftijd veel alcohol. De overheid probeert deze tendens te keren met wetgeving en de campagne ‘Nix onder de 18’. Ook op regionaal en lokaal niveau zijn er beleidsinitiatieven die het alcoholgebruik onder jongeren moeten ontmoedigen. Verslavingspreventie van Windesheim onderzoekt de effecten en werking van regionaal alcoholbeleid en zet haar expertise graag voor gemeenten en provincies in.
    Lees verder