Onderzoeksthema Technologie

Over Kiem Vang

Thermoharde composieten, uitstekend materiaal om windmolenbladen of plezierjachten van te maken. Maar het materiaal is zo hard dat het niet te recyclen is, met als gevolg een groeiende berg afval. In de KIEM VANG-projecten is gekozen voor een andere route: hergebruik.

Thermoharde composieten zijn sterke, lichte materialen met een lange levensduur.  Ze zijn opgebouwd als een vezelversterkte kunststof, waarbij de kunststof thermohardend is. Dit zorgt voor de goede eigenschappen van de kunststof, maar maakt het recyclen ervan tot de uitgangsgrondstoffen (de versterkingsvezels en de kunststof) ook onmogelijk, zowel praktisch als economisch. Het storten of verbranden van End of Life (EoL) thermoharde composieten is de enige optie, terwijl de samenleving roept om circulariteit. Een groeiend probleem voor de composietindustrie.

Hergebruik in plaats van recycling

Het lectoraat gooit het met de  KIEM VANG-projecten over een andere boeg: hergebruiken in plaats van recyclen. EoL thermoharde composieten worden tot niet te kleine, langwerpige onderdelen verkleind (verzagen tot stroken of shredderen) om ze als versterkingselementen opnieuw in nieuwe producten te gebruiken. De eerste onderzoeken hebben getoond dat de methode technisch goed werkt.

Zeven KIEM VANG-projecten

Het lectoraat is in 2016 met de KIEM VANG-projecten gestart. KIEM staat voor Kennisinnovatie Mapping, VANG voor Van Afval Naar Grondstof. Inmiddels zijn er zeven projecten, uitgevoerd in samenwerking met mkb’ers en gesubsidieerd door regie-orgaan SIA RAAK:

KIEM VANG 1 - Afvalstromen in kaart

De huidige stromen End-of-Life (Eol) thermoharde composietproducten in Nederland zijn door het eerste project in kaart gebracht: welke kwaliteiten en hoeveelheden komen beschikbaar voor hergebruik? Uit het project blijkt dat de afvalstroom van thermoharde composieten zo’n 4.500 ton per jaar is, waarvan polyester jachtrompen het grootste deel vormen (1.400 ton), gevolgd door rotorbladen van windmolens, veevoedersilo’s en polyester golf- en dakplaten. In de toekomst komen daar nog afvalstromen bij uit o.a. de bouw (dakkapellen, regengoten), infrastructuur (bruggen, sluizen) en industrie (tanks, leidingen). Deze producten zijn nu simpelweg nog niet aan het eind van hun levensduur (60 tot 100 jaar). Partners: BiinC, CTC, Future Pipe Industries en Holland Composites.

KIEM VANG 2 - Zoeken naar nieuwe toepassingen

Welke nieuwe producten kunnen – op basis van het hergebruiken van thermoharde composieten - gemaakt worden? In het tweede project is hiervan, samen met partners, een inventarisatie gemaakt. Uit het onderzoek blijkt dat, door de hoge mechanische sterkte en de bestendigheid tegen vochtinwerking, de hergebruikkansen met name liggen in de grond-, weg- en waterbouw. Partners: Bijl Profielen, Poly Products, Jansen Venneboer, Royal Haskoning DHV en MRCONSULT.

KIEM VANG 3 t/m 7 – Verkleinen tot stroken en vlokken

In de vervolgprojecten staat het verkleinen centraal van de thermoharde composietproducten tot versterkingselementen, zoals stroken en vlokken. Bijvoorbeeld het verkleinen van polyester bootrompen tot profielen van oeverbeschoeiing. Partners: Nederlandse Jachtbouw Industrie, Bootjessloperij ’t Harpje, Reimert Bouw en Infra, Vijfhoek Recycling Flevoland en Waterschap Zuiderzeeland.

Vervolgprojecten

Composite Remanufacturing

Voor dit innovatieproject is een deelfinanciering verkregen van de provincie Flevoland, uitgegeven door de stichting Compoworld. Lees meer over het project

Industrieel hergebruik van end-of-life thermoharde composieten

Het project wordt uitgevoerd in de periode oktober 2017 – oktober 2019 met subsidie van Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA. Het project wordt uitgevoerd met een grote groep mkb'ers en kennisinstellingen. Lees meer over het project

Innovatievoucher

Stichting Compoworld heeft eind 2016 een innovatievoucher van 27.000 euro verstrekt aan het onderzoek. De stichting CompoWorld ontwikkelt composiettoepassingen van idee tot en met product en stimuleert en faciliteert vanuit Noordelijk Flevoland een ‘composietenklimaat’ waarin innovaties op het gebied van hoogwaardige composieten via industrieel toegepast onderzoek kunnen doorgroeien naar productieontwikkelingsprogramma’s.

Partners

In verband met de afvalproblematiek van polyester bootrompen, wordt samengewerkt met de gemeente Lelystad om te komen tot een proces van remanufacturing. Overige partners die in één of meerdere projecten betrokken zijn: 

  • BiinC
  • CTC
  • Future Pipe Industries 
  • Holland Composites
  • Bijl Profielen 
  • Poly Products 
  • Jansen Venneboer 
  • Royal Haskoning DHV 
  • MRCONSULT
  • Nederlandse Jachtbouw Industrie
  • Bootjessloperij ’t Harpje 
  • Reimert Bouw en Infra 
  • Vijfhoek Recycling Flevoland 
  • Waterschap Zuiderzeeland