Hoogbegaafdheid

Basisschool de Joost van den Vondel startte in 2024 met de implementatie van SWPBS. Aanleiding was een groep waarin het gedrag veel aandacht vroeg. In deze groep werd extra ondersteuning ingezet waarbij elementen van PBS werden toegepast. Tegelijkertijd onderzocht de school hoe de pedagogische basis verder versterkt kon worden. Tijdens de oriëntatiefase bezocht het team van Openbaar Kindcentrum de Meander. Er werd informatie verzameld en er volgde een inspiratieworkshop. Uiteindelijk koos het team met ruime meerderheid voor de implementatie van SWPBS.

Het lectoraat Onderwijsinnovatie en ICT doet in verschillende onderzoeksprojecten onderzoek naar de ontwikkeling van digitale en AI-geletterdheid. Ook ontwerpt het lectoraat interventies voor leerlingen in primair onderwijs (po) en voortgezet onderwijs (vo). Een belangrijk onderwerp want de digitale wereld raakt inmiddels alles wat leerlingen doen en worden. Hoe zij leren, communiceren, creëren, twijfelen, kiezen, spelen en werken. Digitale geletterdheid is daarmee geen los thema, maar een fundamenteel onderdeel van goed onderwijs. Hoe ga je als leraar om met digitale geletterdheid en hoe kun je dit een plek geven in je onderwijs? Lector Anneke Smits vertelt.

Birgit Pfeifer is genomineerd voor ‘Vrouw in de Media Award 2025’ van de provincie Overijssel, omdat zij haar expertise afgelopen jaar in de media inzette voor het voorkomen van schoolaanslagen. Uiteindelijk ging de award voor provincie Overijssel naar Ida Besten en de landelijke Media Award wordt halverwege maart bekend gemaakt. De nominatie op zichzelf was al een eer voor Birgit én een mooie erkenning voor praktijkgericht onderzoek op het hbo en mbo.

Op maandag 26 januari 2026 ontving het expertisecentrum PBS (ECPBS) van Windesheim twaalf collega’s van het Lithuanian Centre of Inclusion in Education. Een aantal van hen volgde ongeveer vijf jaar geleden al de opleiding tot PBS-coach. Inmiddels zijn in Litouwen zo’n zeventien scholen gestart met de implementatie van PBS. De week waarin de collega’s uit Litouwen hier waren stond kennisdeling centraal. ECPBS nam ze mee naar vijf scholen in Nederland die PBS hebben geïmplementeerd en gaven een cursus gedrag Functie Analyse (GFA).

Onderzoeker Loes van Wessum begeleidde de afgelopen periode als procesbegeleider een kenniskring van schoolleiders in het primair onderwijs. Kenniskringen zijn een initiatief van Ascenda, het register voor schoolleiders PO en richtte zich op onderzoeksmatig werken. Door zelf onderzoeksmatig te werken, kwam de kenniskring tot een publicatie over hoe deze manier van werken ingezet kan worden in scholen. Een publicaties door schoolleiders voor schoolleiders. De publicatie is nu beschikbaar voor iedereen, ook in een Engelstalige versie. Een goed moment om met Loes om tafel te gaan: hoe verliep dit proces en wat hebben de schoolleiders aan dit onderzoek in de praktijk?

Het expertisecentrum werkt nauw samen met scholen aan de ontwikkeling van een sterke pedagogische basis. Sommige scholen groeien uit tot expertscholen. Zo werd OEC ’t Ravelijn dit jaar opnieuw gecertificeerd. De Annie MG Schmidtschool (SBO) bouwt actief aan de implementatie van PBS. In mei bezocht de ‘Annie’ ’t Ravelijn. In dit dubbelportret delen beide scholen hun ervaringen.

Joke Kamstra van het Expertisecentrum PBS helpt scholen om met behulp van een positieve benadering te werken aan een veilig schoolklimaat. In 2022 werd zij benaderd om aan de slag te gaan bij een school in Hoogeveen. De school ging van 200 kapotte ramen in dat jaar naar een veilige omgeving waar rust heerst.

Net voor de zomervakantie heeft de domeindirecteur BE besloten om de vijf lectoraten verbonden aan het domein te verlengen voor de periode van 2026-2029. De lectoraten kijken terug op een succesvol periode met effectief praktijkgericht onderzoek dat samen met de onderwijs- en beroepspraktijk werd uitgevoerd. Daarbij werd er veel nadruk gelegd op de ontsluiting van de opgebouwde kennis met en in onze opleidingen. De lectoraten van het kenniscentrum spelen in meerdere landelijke dossiers en thema's een belangrijke rol. Dit gaf aanleiding om op dezelfde lijnen door te zetten en verder uit te bouwen.

Loes van Wessum vraagt zich af waarom we Lesson Study (LS) nog niet gebruiken om het leren van schoolleiders te stimuleren. LS is een krachtige professionalisering strategie om leraren meer begrip te laten krijgen over het leren van hun leerlingen. Kan LS dan ook niet bijdragen aan het versterken van begrip over het leren van de leraren door de schoolleider? De schoolleider is immers de leraar van de leraren.

Eén op de zes basisschoolkinderen wordt wel eens gepest, dat zijn gemiddeld vier leerlingen per klas. Pesten heeft grote impact op iedereen: op de kinderen die gepest worden, de kinderen die pesten, hun klasgenoten, leerkrachten en ouders. Om pesten te voorkomen is elke school verplicht beleid op sociale veiligheid te voeren. Veel van deze anti-pest-programma’s in Nederland betrekken ouders niet of nauwelijks als er sprake is van een pestsituatie. In het onderzoeksproject ‘Samenwerking met ouders’ is een handreiking ontwikkeld die ouders juist wel betrekt: ‘Leerkrachten en ouders: Samen tegen pesten.’