School Greenovation

We onderzoeken hoe we bestaande basisscholen kunnen vernieuwen tot gezonde, duurzame en natuurinclusieve leeromgevingen. Gebouw, natuur, de buurt en onderwijs komen samen om positieve impact te maken op kinderen én hun omgeving.

• Lectoraat: Urban Innovation
• Betrokken onderzoekers: Evert-Jan Velzing, Ingrid Bakker, Chiel van der Veen, Anne van Vliet en Anne Roorda
• Partners: TU Delft, Hogeschool Leiden, Naturalis Biodiversity Center, schoolbesturen (ASG, RVKO en SCOL), betrokken gemeenten (Almere, Rotterdam en Leiden) en praktijkpartners
• Subsidieverstrekker: NWO-KIC: Klimaatbestendige gebouwen met de natuur als inspiratie

Schoolrenovatie als kans voor natuur, kinderen en klimaat

Veel Nederlandse basisscholen zijn toe aan renovatie. Tegelijkertijd staan we voor grote uitdagingen rond klimaat, biodiversiteit en gezondheid. Een schoolrenovatie biedt daarom meer kansen dan alleen het verduurzamen van een gebouw.

Dit project onderzoekt hoe renovaties ook de buurt zelf en met name natuur en biodiversiteit kunnen versterken. We kijken daarnaast hoe het gebouw een gezonde en inspirerende leeromgeving kan worden.

Daarbij gaan we verder dan het beperken van negatieve milieueffecten. We onderzoeken hoe een schoolgebouw juist een positieve bijdrage kan leveren aan zijn omgeving.

Gebouw, omgeving en kind

We verbinden drie perspectieven die bij renovaties vaak afzonderlijk worden bekeken:

• Gebouw: energie, circulariteit, biobased materialen en klimaatbestendigheid.
• Omgeving: ouders en omwonden, biodiversiteit, flora, fauna, bodem en microbiomen.
• Kind: gezondheid, leren, natuurbeleving en duurzaam handelen.

Door deze perspectieven te verbinden, ontstaat een andere manier van kijken naar schoolrenovatie. Het schoolgebouw wordt onderdeel van het lokale ecosysteem. Tegelijkertijd wordt duurzaamheid zichtbaar en beleefbaar voor kinderen.

Kinderen denken mee

Kinderen zijn belangrijke gebruikers van een schoolgebouw. Toch wordt hun perspectief bij renovaties nog weinig meegenomen. Daarom onderzoeken we hoe kinderen lokale natuur zien, ervaren en gebruiken. Hun perspectief vormt input voor het ontwerp van de vernieuwde scholen. Zo ontwerpen we niet alleen vóór kinderen, maar ook mét kennis van kinderen.

Van duurzame naar regeneratieve scholen

We willen nieuwe kennis ontwikkelen voor regeneratieve renovatie van basisscholen. Regeneratief betekent dat een gebouw niet alleen minder schade veroorzaakt. Het gebouw draagt juist bij aan natuur, gezondheid en de leefomgeving. Daarvoor ontwikkelen en onderzoeken we oplossingen rond:

• circulaire en biobased materialen;
• energiezuinige en klimaatbestendige renovatie;
• bijdrage aan de leefomgeving;
• natuurinclusief ontwerp;
• biodiversiteit en gezonde microbiomen;
• het perspectief van kinderen;
• duurzaamheid in onderwijs en pedagogiek.

Drie schoolrenovaties als praktijkomgeving Het onderzoek vindt plaats rond drie concrete schoolrenovaties. Schoolbesturen in Rotterdam (RVKO), Almere (ASG) en Leiden (SCOL) stellen hiervoor praktijksituaties beschikbaar. Onderzoekers en praktijkpartners ontwikkelen en testen daar nieuwe renovatiestrategieën. Kinderen, leerkrachten, ontwerpers, bouwprofessionals, bewoners en beleidsmakers worden bij het proces betrokken. Zo verbinden we wetenschappelijke kennis direct met de praktijk.

Kennis die andere scholen verder helpt

School Greenovation wil de opgedane kennis ook buiten de drie scholen toepasbaar maken. Het project ontwikkelt onder meer:

• een Sustainable School Framework voor natuurinclusieve en duurzame renovaties;
• ontwerpprincipes en renovatiestrategieën;
• scenario’s voor verschillende renovatieniveaus;
• prototypes die in de praktijk worden getest;
• routekaarten voor gemeenten en schoolbesturen;
• aanbevelingen voor biodiversiteit en gezonde microbiomen;
• kennis over de rol van het schoolgebouw in duurzaam onderwijs.

De resultaten helpen scholen, gemeenten, ontwerpers en bouwprofessionals bij toekomstige renovaties.

Van gebouw naar leeromgeving

De ambitie gaat verder dan het gebouw zelf. Dit project werkt vanuit een Whole School Approach for Sustainability. Daarbij wordt duurzaamheid onderdeel van de hele school. Het vernieuwde gebouw kan kinderen laten ervaren hoe energie, materialen, planten, dieren, water en bodem met elkaar samenhangen. Zo verandert het uitgangspunt van building design for education naar building design as education.

Publicaties en resultaten

Gedurende het vijfjarige project worden onderzoeksresultaten hier beschikbaar gemaakt.

• LinkedIn post over toekenning subsidie(opent in nieuw tabblad)
• Interview met Radio Oost (vanaf minuut 10)(opent in nieuw tabblad)

Meer weten?

Neem contact op met Evert-Jan Velzing(opent in nieuw tabblad), lector bij het lectoraat Urban Innovation.