Leren zien wat ertoe doet: Education of attention bij leraren-in-opleiding

Dit project ontwikkelt en onderzoekt een innovatieve interventie die leraren-in-opleiding helpt hun aandacht beter te richten tijdens het lesgeven, zodat zij adequater leren inspelen op wat er in de les gebeurt en hun adaptief handelen verder ontwikkelen. 

• Lectoraat: Bewegen, School en Sport 
• Betrokken onderzoekers: dr. M. van Maarseveen, hoofdonderzoeker
  dr. I. van Hilvoorde (lector), dr. A. Smits (lector), dr. S. Goei (lector), dr. J. van der Kamp (universitair hoofddocent)
• Partners: Vrije Universiteit Amsterdam
• Subsidieverstrekker: SIA hbo-postdoc

Aanleiding

Leraren hebben te maken met grote verschillen tussen leerlingen. Goed lesgeven vraagt daarom dat leraren voortdurend kunnen inspelen op wat er in de klas gebeurt: wie haakt af, wie heeft extra uitleg nodig, waar dreigt onrust te ontstaan? Juist dat zien en daar passend op handelen blijkt voor veel leraren-in-opleiding moeilijk. Ze volgen hun lesvoorbereiding nauwgezet, maar missen belangrijke signalen in het moment.

Dit onderzoeksproject richt zich op het versterken van dit adaptieve handelen door leraren-in-opleiding te leren “zien wat ertoe doet” in lessituaties. Centraal staat de ontwikkeling van een interventie gebaseerd op het concept education of attention - technieken die de aandacht van leraren-in-opleiding gericht helpen sturen. Daarbij maken we gebruik van innovatieve technologieën, zoals eyetrackers (brillen die meten waar iemand naar kijkt) en in-oor coaching (korte aanwijzingen tijdens het lesgeven).

Doel en uitvoering

Het project wordt uitgevoerd in nauwe samenhang met de opleidingspraktijk. Leraren-in-opleiding geven les met een eyetracker op om patronen in visuele aandacht en handelen in kaart te brengen. Deze inzichten vormen de basis voor ontwerpprincipes voor effectieve education of attention-technieken. Samen met studenten, stagebegeleiders en lerarenopleiders worden de principes vertaald naar praktische interventies die leraren-in-opleiding helpen hun aandacht beter te richten, met eyetracking en in-oor coaching als kernvormen. De interventies worden in meerdere rondes in de praktijk getest en verfijnd tot een robuuste aanpak die aantoonbaar bruikbaar is binnen lerarenopleidingen. Tot slot wordt de interventie geëvalueerd en structureel ingebed in de lerarenopleidingen via curriculumontwikkeling en integratie in bestaande leerlijnen, zoals stage/werkplekleren, supervisie en pedagogiek/didactiek. Ook worden lerarenopleiders en stagebegeleiders geschoold in het gebruik van de aanpak. 

Zo draagt het project bij aan beter toegeruste leraren, sterker onderwijs en meer gelijke kansen voor leerlingen.

Meer weten? 

Neem contact op met: Dr. M. van Maarseveen, docent/onderzoeker
E-mail: mjj.van.maarseveen@windesheim.nl(opent in nieuw tabblad)