Een flexibele route, geen drempels en aan het einde van de rit drie diploma’s

Je bent nog niet zeker van je studiekeuze of je vindt vier jaar misschien te lang. Voor die studenten is het goed om te weten welke doorstroommogelijkheden er zijn vanuit het mbo, een Associate degree of bachelor. Domeindirecteur Jolande Gomolka (Business, Media en Recht), vertelt hoe belangrijk het is om studenten te helpen bij het maken van keuzes in de flexibele route van het mbo, Ad, bachelor naar master. 

Hoe ziet de doorstroomroute er globaal uit bij de opleidingen van Business, Media en Recht?

‘Na een tweejarige Associate degree kun je naadloos doorstromen en in twee jaar een bachelor doen. Zo haal je in vier jaar tijd een Ad-diploma én een bachelor-diploma. Studenten die dan nog verder willen studeren kunnen vervolgens in twee jaar een master halen. Dat betekent in zes jaar tijd een route die leidt van een Ad naar een master met aan het einde van de rit drie diploma’s. 
Het kan zelfs nog korter: sommige professionele masters duren maar één jaar, zodat je in vijf jaar drie diploma’s kunt halen. Eénjarige masters zijn bijvoorbeeld de master Duurzaamheidstransities (voltijd) en de master Data Driven Business (voltijd en deeltijd). De master Human Capital Innovation is een master die twee jaar duurt (deeltijd).
We ontwerpen op dit moment ook een mbo-traject als voorloper op het Ad-traject. Dat houdt in dat je als mbo-student alvast een deel van een Ad-programma kunt volgen zodat je na het behalen van je mbo-diploma een verkort Ad-traject kunt volgen. Op die manier creëren we een vloeiende lijn die start in het mbo en eindigt bij de master. We willen Die route zo flexibel mogelijk maken en zonder drempels vormgeven, dat is ons ideaal.’

Wat is er concreet verbeterd?

‘We hebben alle curricula naast elkaar gelegd en gekeken welke opleidingen verwant zijn. Bij de ontwikkeling van een Ad hebben we ons best gedaan om te kijken welke keuzes er gemaakt kunnen worden in het curriculum zodat je aan de ene kant een Ad neerzet met een zelfstandige betekenis voor het werkveld en aan de andere kant mogelijkheden biedt om verder te studeren. Dat hebben we allemaal in kaart gebracht voor iedere Ad afzonderlijk. Dat kunnen studenten zien in de OER (Onderwijs en Examen Regeling) maar wordt ook gepresenteerd in de voorlichting.’

Waarom is het belangrijk om het mbo op te nemen in de doorstroomketen?

‘Ik denk dat het waardevol is om studenten perspectief te bieden en te laten zien welke  volgende stap ze zouden kunnen zetten. Het is belangrijk dat wij ervoor zorgen dat zij daarbij zo min mogelijk drempels tegenkomen. Neem de overstap van een Ad-Management naar Bedrijfskunde of naar HRM, dat zijn verwante overstappen en die moet je zonder drempels kunnen nemen. Zodra je als student een overstap wilt maken naar een niet verwante opleiding krijg je te maken met ontbrekende leerstof, bijvoorbeeld een leeruitkomst die je nog moet aantonen. Die inhaalroute moet dan zo kort mogelijk duren. Een voorbeeld: een stap zoals van de Ad Management naar de bachelor Finance & Control betekent dat je wel wat moet inhalen uit het eerste jaar zodat de route dan tweeëneenhalf jaar in beslag neemt.’

Welke overwegingen maken studenten?

‘De Ad’s hebben we in het leven geroepen om studenten (of ze nu van het mbo, havo, of vwo komen) het perspectief te bieden dat ze in twee jaar een diploma op hbo-niveau kunnen halen. Daarna nemen ze een beslissing: ga ik meteen het beroepenveld in of studeer ik verder. In dat laatste geval moeten wij zorgen voor een goede overstap en een stimulans om verder te gaan. In de praktijk zeggen veel studenten: die twee jaar vielen me eigenlijk wel mee, ik kan er nog makkelijk twee jaar aan vastknopen. Dat perspectief is heel aantrekkelijk. Niet alleen voor voltijd, maar zeker ook voor deeltijdstudenten. Voor deeltijdstudenten is het vaak een tijd geleden dat ze een opleiding hebben gevolgd. Zij moeten niet alleen weer in het studieritme komen, maar combineren de studie ook met werk en een gezin. Maar ik denk ook aan de groep studenten die bang is om een verkeerde keuze te maken. Die willen we ook graag helpen bij het nemen van nieuwe beslissingen.’

Maken studenten vaak verkeerde keuzes?

‘Het is natuurlijk best lastig om in één keer de goede keuze te maken en er wordt daarom nog wel eens geswitcht. Studenten lopen er in het eerste jaar nogal eens tegenaan dat ze een overstap willen maken. Dan is het belangrijk dat we die switch goed begeleiden. Een keuze om te switchen kan natuurlijk in het eerste jaar, maar het helpt ook als  je weet dat je in twee jaar een diploma kunt halen. Dat is dan een andere afweging dan jezelf vastleggen bij een vierjarige opleiding. Studenten kunnen veel kiezen en dat maakt het soms ook moeilijk voor ze. Uit onderzoek blijkt dat ze vaak kiezen op basis van affiniteit, interesse, talent en in mindere mate op arbeidsperspectief. Ook ouders en omgeving hebben natuurlijk invloed. Als je het allemaal nog niet duidelijk voor ogen hebt dan is het fijn om te weten dat je kleinere stappen kunt zetten waarbij je tussentijds nog eens kunt overwegen: is dit het wel voor mij. Ook voor degenen die het niet helemaal zeker weten, bieden we een mooie route en ik denk dat we die groep daar goed mee helpen. We willen zorgen voor een goede doorstroom en een zo flexibel mogelijk ingericht onderwijs.’

Waar komt de behoefte aan flexibele korte opleidingstrajecten vandaan?

‘Het beroepenveld verandert heel snel. Er zijn grote transities met allerlei consequenties voor het beroepenveld, kijk naar AI. Dat alles maakt het maken van keuzes nog lastiger. Daarom was het bij de start van een opleiding als de Ad E-Commerce belangrijk om aan te sluiten bij laatste ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, zodat we de studenten zo goed mogelijk opleiden en de laatste ontwikkelingen meegeven. Het leren in de praktijk en mét de praktijk is dan ook steeds belangrijker. Er komen ook telkens nieuwe vaardigheden bij: er is veel meer nadruk komen te liggen op het kritisch denken, het ethisch kompas, zelfregie, het samenwerken met andere disciplines en het vermogen om goed om te gaan met veranderingen. Het doel is om weerbare en wendbare professionals op te leiden.’ Er worden heel duidelijk andere accenten gelegd en je weet bij het begin van een studie niet waar het beroepenveld naartoe beweegt in de jaren dat je gaat studeren. Al die zaken hebben invloed op de studiekeuze.’

Wat zijn jouw wensen voor de toekomst?

‘Het mhbo-traject is nog erg onbekend en we merken dat studenten op het mbo nog terughoudend zijn. We werven al wel op open dagen en via de normale wervingskanalen en vanuit ander hogescholen is er veel belangstelling. De werving is ontzettend belangrijk: de mogelijkheden laten zien en het besef bijbrengen  dat er meerdere wegen naar Rome kunnen leiden. Mijn wens is dat we niet alleen de inhoud op orde hebben maar ook dat we voorloper zijn en zo goed mogelijk aansluiten bij de continu veranderende wensen op de arbeidsmarkt. Samenwerking met het werkveld is daarom cruciaal. Het is onze taak om studenten op alle fronten mogelijkheden te bieden, te helpen in de studiekeuze en te helpen bij hun studiesucces. Dat betekent goede voorlichting geven en helpen bij alle mogelijke tussentijdse keuzes.’