Naar cookie instellingen Hoofdinhoud Hoofdnavigatie
  1. Home(opent in nieuw tabblad) /
  2. Onderzoek(opent in nieuw tabblad) /
  3. Samen Buurten: Leergemeenschap en buurtinitiatieven in Flevoland

Samen Buurten: Leergemeenschap en buurtinitiatieven in Flevoland

Onderzoek en reflectie op samenlevingsopbouw via praktijklabs, leergemeenschap en buurtinitiatieven door Samen Buurten in Flevoland.

Bouwen aan zorgzame gemeenschappen in Flevoland

Nederland staat voor grote maatschappelijke uitdagingen, zoals vergrijzing, toenemende zorgvraag, personeelstekorten en groeiende druk op informele zorg. Tegelijkertijd blijkt dat sterke buurten en gemeenschappen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan welzijn, gezondheid en het voorkomen van zwaardere zorgvragen.

Samen Buurten is een Flevoland-brede beweging waarin bewoners, maatschappelijke organisaties, zorgorganisaties en overheden samenwerken aan sterke en zorgzame gemeenschappen. Samen Buurten biedt sinds 2023 praktijklabs aan waarin zogenoemde Buurtverbinders worden opgeleid die actief (willen) zijn met buurtinitiatieven.

Het lectoraat Urban Innovation ondersteunt deze beweging met onderzoek en een leergemeenschap. 

  • We faciliteren de leergemeenschap voor het bevorderen van reflectie en leren tussen Buurtverbinders, waardoor zij hun initiatieven versterken en elkaar inspireren. Door cyclisch te werken (actie-reflectie-actie) krijgen deelnemers zicht op wat werkt, waarom en hoe dit breder toepasbaar is.
  • Om inzicht te krijgen in de maatschappelijke waarde van deze beweging voeren we onderzoek uit naar de impact van buurtinitiatieven in Flevoland. Centraal staat de vraag hoe bewonersinitiatieven kunnen bijdragen aan sociale cohesie, onderlinge betrokkenheid en het versterken van de sociale basis.

Doel van het project

  1. Inzicht krijgen in de maatschappelijke en preventieve waarde van buurtinitiatieven.
  2. Leren welke werkzame mechanismen bijdragen aan sterke en zorgzame gemeenschappen.
  3. Buurtverbinders ondersteunen bij hun ontwikkeling door middel van een leergemeenschap waarin zij ervaringen uitwisselen en gezamenlijk leren.

Onderzoeken en leren in de praktijk

Het project combineert praktijkgericht onderzoek met een lerende aanpak en maakt daarbij gebruik van de volgende methoden:

1.    Leergemeenschap
Onder begeleiding van onderzoekers van het lectoraat komen Buurtverbinders uit heel Flevoland regelmatig als leergemeenschap bijeen. Hier zetten we in op het leren van elkaar, reflecteren op praktijkervaringen en het gezamenlijk ontwikkelen van nieuwe vaardigheden rondom community building, eigenaarschap, inclusie en het verbinden van leefwereld en systeemwereld.
Onze aanpak is gebaseerd op ervaringsgericht leren: doen, reflecteren, bijstellen en opnieuw toepassen.

2.    Monitoring
Door het monitoren van buurtinitiatieven (van de bij de leergemeenschap betrokken Buurtverbinders) willen we inzicht verkrijgen in hoe deze zich ontwikkelen: waar ze tegenaan lopen, hoe wordt omgegaan met obstakels en wat daarbij wel en niet werkt. Ook onderzoeken we welke bijdrage zij leveren aan de totstandkoming van sterke en zorgzame gemeenschappen.

Door middel van interviews en thematische analyses wordt onderzocht welke factoren op welke wijze bijdragen aan het ontstaan van sterke en zorgzame gemeenschappen. Hierbij maken we gebruik van de CIMO-methodiek (Context – Interventie – Mechanisme – Outcome).

In 2025 is een eerste meting, inclusief retrospectief onderzoek, uitgevoerd bij vijf buurtinitiatieven in Flevoland en de regio. Een jaar later, in 2026, volgt de vervolgmeting, waarmee we in beeld brengen hoe de initiatieven zich verder hebben ontwikkeld (Mechanismen), welke effecten (Outcome) duurzaam zijn en welke contextuele (C) factoren van invloed zijn op de resultaten.

Uitkomsten & Publicaties

De resultaten van het onderzoek worden gepubliceerd in een digitale bundel met praktijkvoorbeelden, reflecties en aanbevelingen. De 0-meting en opbrengsten van de leergemeenschap worden zomer 2025 gedeeld via de website van Samen Buurten en Windesheim.

Uitkomsten

De resultaten uit 2025 hebben laten zien dat de onderzochte buurtinitiatieven (Interventies) bijdragen aan:

  • meer sociale cohesie;
  • sterkere onderlinge netwerken;
  • meer eigenaarschap van bewoners;
  • vroegsignalering van eenzaamheid en psychische problematiek;
  • een betere aansluiting tussen formele zorg en de leefwereld van inwoners.

Mechanismen

De eerste onderzoeksresultaten (2025) laten zien dat vooral de volgende mechanismen positief bijdragen aan succesvolle gemeenschapsopbouw:

  • vertrouwen tussen bewoners;
  • eigenaarschap en bewonersregie;
  • inclusiviteit en ontmoeting;
  • duurzame relaties;
  • verbindende rol van buurtverbinders;
  • benutten van aanwezige talenten en netwerken via de ABCD-aanpak.

Mechanismen die de ontwikkeling van gemeenschappen kunnen belemmeren zijn:

  • versnipperde samenwerking; 
  • beperkte middelen;
  • negatieve beeldvorming over kwetsbare groepen.

Meer weten? 

Neem contact op met:  Roel Wieringa(opent in nieuw tabblad),research fellow Urban Innovation. E-mail: r.wieringa1@windesheim.nl 

 

Neem contact met ons op