Passief bouwen als logisch antwoord op de energiecrisis

De energieprijzen reageren op de grillige wereldpolitiek. Brandstofprijzen rijzen de pan uit en huishoudens en bedrijven zoeken naar manieren om de kosten te drukken. Een van de oplossingen om onafhankelijker te zijn van de hoge energieprijzen is de manier waarop we bouwen. Met de techniek van passief bouwen kunnen we woningen bouwen die nauwelijks energie nodig hebben. Dirk Vroegindeweij legt uit dat deze techniek internationaal terrein wint, maar in Nederland onterecht achterblijft.

Docent van de opleiding Bouwkunde Dirk Vroegindeweij noemt het opmerkelijk dat er in Nederland nog weinig gebouwd wordt met deze techniek. ‘Met passief bouwen kun je het energieverbruik van een woning drastisch verlagen. In sommige gevallen is de benodigde energie voor verwarming van een woning net zo groot als de hoeveelheid energie die nodig is om een waakvlammetje te laten branden.’

Extreem goede isolatie is de truc

Het principe van passief bouwen is eenvoudig: een woning wordt extreem goed geïsoleerd en luchtdicht gemaakt zodat er nauwelijks warmte kan ontsnappen. Het slim gebruik van zonlicht en ventilatiesystemen om warmte terug te winnen doet de rest en zorgt ervoor dat de binnentemperatuur comfortabel blijft met een minimale energievraag. ‘De lucht die binnenkomt, is in de winter al flink opgewarmd’, vertelt Vroegindeweij. ‘De lucht gaat langs wisselaars waarbij de uitgaande lucht zijn warmte via een membraan afgeeft aan de aangezogen lucht. Dat scheelt enorm veel energie.’

Een passief huis is uiteindelijk goedkoper

Juist in een tijd waarin energiekosten sterk stijgen is het aantrekkelijk om te kijken naar financiële voordelen op lange termijn. Waar een traditionele woning gedurende haar hele levensduur hoge energiekosten met zich meebrengt, draait dat bij een passieve woning juist om. ‘De begininvestering is soms hoger’, volgens Vroegindeweij, ‘maar kijken we naar het totale plaatje, inclusief zo’n vijftig jaar energieverbruik, dan is een passief huis uiteindelijk veel goedkoper. Daar komt nog bij dat deze woningen duurzaam zijn gebouwd en langer meegaan. Dus een investering in een passief huis loont en zorgt voor lagere maandlasten, een onafhankelijkere positie t.o.v. de fluctuerende energieprijzen en is dus een toekomstbestendige investering. Daar komt als extra voordeel bij dat door de minimale piekbelasting op het elektriciteitsnetwerk passieve gebouwen vaak wel gerealiseerd kunnen worden in gebieden met netcongestie.’

Comfort en ontwerp zonder concessies

Een hardnekkig misverstand is dat passief bouwen ten koste gaat van comfort en ontwerpvrijheid. ‘Dat is een misverstand. De uitstraling en vormgeving van een gebouw doet eigenlijk niet ter zake. Passief bouwen is voor elke type woning  geschikt, van de traditionele jaren-dertigwoning tot de moderne villa: het kan allemaal. Ook het binnenklimaat blijkt in de praktijk juist erg prettig, de temperatuur is constant en de ventilatielucht is van goede kwaliteit omdat fijnstof wordt gefilterd. Het comfortniveau is juist bijzonder hoog.’

Kennis van Passief Bouwen is essentieel

De techniek van passief bouwen is al jaren beschikbaar, maar vraagt om zorgvuldige toepassing op basis van kennis. ‘Het is geen trucje dat je er even bij doet’, vertelt  Vroegindeweij. ‘Je moet goed begrijpen hoe isolatie, luchtdichtheid, zonnewarmte, zonwering en ventilatie, in het bouwfysisch ontwerp samenkomen. Juist daar wringt het vaak: er is een gebrek aan kennis en ervaring binnen de sector. En dat is jammer want de vraag naar duurzame oplossingen groeit.’

Kans voor de bouwsector

Voor architecten, ontwerpers, bouwfysisch adviseurs en bouwers ligt op dit terrein een duidelijke kans. Klanten vragen steeds vaker om energiezuinige en toekomstbestendige woningen. Kennis van passief bouwen wordt daarmee een onderscheidende factor. Op 7 mei start weer een cursus Passiefhuis Ontwerp & Constructie, waarin professionals in tien weken worden meegenomen in alle principes en toepassingen. Volgens Vroegindeweij biedt de cursus niet alleen technische kennis, maar vooral inzicht in hoe je écht anders kunt ontwerpen en bouwen. ‘De energiecrisis maakt één ding duidelijk: wachten is geen optie meer. Passief bouwen is geen experiment of toekomstvisie, maar een direct toepasbare oplossing die veel oplevert: lagere kosten, meer comfort en een structureel laag energieverbruik.’

Lees meer over de cursus Passiefhuis Ontwerp & Constructie (start 7 mei)