Eigen onderneming vergroot kans op bedrijfsopvolging in familiebedrijf

Kinderen van ondernemers die eerst zelf een bedrijf starten, hebben later vaker een rol als opvolger in het familiebedrijf. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Philipp Sieger, Jasper Brinkerink, Massimo Baù, Johan Karlsson en Alfredo De Massis. De onderzoekers analyseerden gegevens van 8.274 potentiële opvolgers in Zweden over een periode van bijna twintig jaar. Lector Familiebedrijven Judith van Helvert zette de belangrijkste inzichten op een rij.

Opvolging is een keuze van twee generaties

De kans op opvolging hangt niet alleen af van wat ouders willen. Ook de volgende generatie maakt daarin een eigen keuze. Daarom kijken de onderzoekers naar beide perspectieven. Enerzijds beoordelen overdragers of de next genner geschikt is als opvolger. Anderzijds bepaalt de next genner zelf of het een toekomst ziet in het familiebedrijf.

De ervaring met een eigen bedrijf vergroot de aantrekkelijkheid van next genners als mogelijke opvolgers. Tegelijkertijd kan een eigen onderneming aantrekkelijke carrièrekansen bieden buiten het familiebedrijf. Daardoor kan dezelfde ervaring de kans op opvolging zowel vergroten als verkleinen.

Ondernemerschap als voorbereiding op opvolging

Zelfstandig ondernemerschap biedt waardevolle ervaring voor een toekomstige rol als eigenaar en leider van een familiebedrijf. Wie een eigen onderneming opzet, leert beslissingen nemen, verantwoordelijkheid dragen, medewerkers aansturen en kansen herkennen. Deze vaardigheden sluiten goed aan bij de taken van een opvolger. De onderzoekers stellen daarom dat ondernemerschap meer is dan een alternatief voor werken in het familiebedrijf. Het kan ook een belangrijke leerweg zijn richting bedrijfsopvolging.

Meer kans op opvolging

Uit het onderzoek blijkt dat kinderen met ondernemerservaring ongeveer 83 procent meer kans hebben om later opvolger te worden dan kinderen zonder die ervaring. De positieve invloed blijft zichtbaar, ook wanneer rekening wordt gehouden met andere vormen van ervaring, zoals opleiding of werkervaring binnen en buiten het familiebedrijf.

Succes kan ook een rem zijn

De onderzoekers vonden ook een belangrijke nuance. Hoe succesvoller het eigen bedrijf van de next genner is, hoe kleiner de kans dat zij terugkeren naar het familiebedrijf. De keuze voor opvolging in het familiebedrijf betekent dan dat zij andere kansen moeten laten liggen. Tegelijkertijd blijkt dat wanneer het familiebedrijf sterke resultaten laat zien, opvolging ook weer aantrekkelijker wordt.

Ruimte voor eigen ondernemerschap

De resultaten sluiten aan bij de gedachte dat opvolging niet altijd via een rechte lijn verloopt. Eerst buiten het familiebedrijf ervaring opdoen of een eigen onderneming starten hoeft geen omweg te zijn. Het kan juist bijdragen aan de ontwikkeling van toekomstige opvolgers én aan de continuïteit van het familiebedrijf.

Voor familiebedrijven biedt dit een belangrijke les. Geef de volgende generatie ruimte om zelfstandig te ondernemen. De ervaring die zij daarbij opdoen, kan later van grote waarde zijn voor het familiebedrijf.

Bron: Sieger, P., Brinkerink, J., Baù, M., Karlsson, J. & De Massis, A. (2026). Fly Solo, Then Return Home? Offspring’s Entrepreneurship Experience and their Future As Family Business Successors. Journal of Management Studies.