ACT helpt om minder vast te zitten in lastige gedachten

Joran werkt als coach en heeft daarnaast zijn eigen coachpraktijk. Hij begeleidt collega’s, teams en professionals met loopbaanvragen, teamontwikkeling of momenten waarop het even vastloopt. Bij Windesheim volgde hij eerst de Opleiding tot Coach en later de module Acceptance and Commitment Therapy. “ACT past goed bij mij, omdat het menselijk en praktisch is. Er zit daarnaast ook luchtigheid in.”

Van leidinggeven naar coachen

Joran koos voor de Opleiding tot Coach bij Windesheim. “Dat was een hele complete opleiding om goed de basis te leren van het coachvak. Daar ben ik heel tevreden over.” Na die opleiding volgde hij later ook de module Acceptance and Commitment Therapy, kortweg ACT. “Ik had zelf ooit ACT gehad bij angstklachten. Dat heeft mij heel erg geholpen. Het sprak mij aan omdat het zo menselijk is. Het is wetenschappelijk onderbouwd, maar het hoeft niet allemaal zwaar of ingewikkeld te zijn.” Juist die combinatie past bij hem. “Er zit ook humor en lichtheid in ACT. Een beetje met een knipoog naar dingen kunnen kijken. Dat vond ik heel prettig en ik dacht: hoe mooi zou het zijn om dat ook in mijn coaching beter onderbouwd te kunnen inzetten?”

Leren door te oefenen

De module bij Windesheim was volgens Joran vooral praktisch en ervaringsgericht. “Er was natuurlijk theorie: wat is ACT, waar komt het vandaan en uit welke processen bestaat het? Maar je ging ook meteen oefenen. Even een gesprek voeren met een medecursist, ervaren wat iets doet en merken waar je tegenaan loopt.” Die manier van leren beviel hem goed. “Je kon voorbeelden meenemen uit je eigen begeleiding. Bijvoorbeeld iemand die blijft hangen in negatieve gedachten. Of iemand die heel kritisch is op zichzelf. Daar kon je dan direct mee aan de slag.”

Ook de samenstelling van de groep vond hij waardevol. “Er zaten mensen met verschillende achtergronden. Coaches, mensen uit de hulpverlening, studentbegeleiders. Dat maakte het leerzaam, omdat je ziet dat ACT in allerlei begeleidingssituaties toepasbaar is.”

Gedachten minder serieus nemen

In zijn werk gebruikt Joran ACT regelmatig. Een herkenbaar voorbeeld is de kritische innerlijke stem die veel mensen hebben. “Iedereen kent wel zo’n kant die zegt: het is nooit goed genoeg. Binnen ACT zit een onderdeel dat gaat over gedachten minder serieus nemen. Je hoeft niet alles wat je denkt de hele dag te geloven.” Dat blijkt in gesprekken vaak een ingang die mensen snel herkennen. “Veel mensen zijn druk met hun zelfkritiek. Dan helpt het om te ontdekken: die gedachte is er wel, maar ik hoef er niet helemaal in mee.” Ook persoonlijk neemt Joran de inzichten uit ACT mee. “Ik kan iemand zijn die heel graag iets wil en daar ook echt drive in heeft. Maar soms pakken dingen anders uit dan je had gehoopt. Dan helpt het om wat meer los te laten.”

Voor professionals

Joran zou de module aanraden aan professionals die anderen begeleiden. “Ik vind eigenlijk dat iedereen dit een keer zou moeten leren. Het maakt het leven een stuk makkelijker. Maar zeker voor mensen die coach zijn, social worker, hulpverlener of studentbegeleider, is het heel waardevol.” De module vraagt volgens hem geen zware voorbereiding. “Het is praktisch, je brengt voorbeelden mee uit je eigen werk en je kunt er meteen iets mee.”

Wat hij iemand zou meegeven die eraan begint? “Je hebt er zelf veel aan, maar ook de mensen die je begeleidt. Je wordt je weer bewust van wat voor jou belangrijk is en van je waarden. En als je houdt van jezelf ontwikkelen en ook een beetje humor en luchtigheid in begeleiding kunt brengen, dan past deze module heel goed.”

Lees over de cursus ACT in coaching