Vernieuwende gezondheids(zorg)concepten

Samenvatting

Afgelopen decennia zijn talloze concepten in de Nederlandse gezondheidszorg geïntroduceerd. De door deze ‘sociale innovaties’ beloofde veranderingen blijven echter vaak uit, aangezien ze in de praktijk voornamelijk als buzzwords functioneren. De hoopgevende, vage formulering van concepten mobiliseert betrokkenen, maar bemoeilijkt vertaling naar de praktijk. Gebrekkige implementatie ontstaat door beperkte aandacht voor: (1) de meerduidigheid van concepten, (2) hun inherente normativiteit, (3) de ge laagde werkelijkheid en (4) de aansluiting bij concrete werkwijzen in de praktijk. Als betrokkenen met deze complexiteit werken, kunnen ze de agenderende, mobiliserende kracht van concepten toch benutten voor daadwerkelijke verandering. Dit vraagt om een benadering waarbij aan de voorkant voorwaarden worden gecreëerd voor participatieve, reflexieve processen aan de achterkant. In recent decades, countless concepts have been introduced into Dutch healthcare. However, the transformative effects heralded by these ‘social innovations’ often fail to materialize, as they operate primarily as buzzwords. Their hopeful, vague wording mobilizes stakeholders, but hampers transition to practice. Faulty implementation is due to limited attention to: (1) the multiple meanings of concepts, (2) their inherent normativity, (3) the layered nature of reality, and (4) the alignment with concrete practices. If stakeholders work with this complexity, they can use the mobilizing power of concepts to realize actual change. This calls for an approach in which the necessary conditions are established at the frontstage to facilitate participatory, reflective processes at the backstage.