Promotieonderzoek naar relatie tussen lichaamsbewustzijn en mentale problemen

Zelfvertrouwen speelt een belangrijke rol in onze mentale gezondheid. Mensen met een laag zelfbeeld ervaren vaker problemen zoals stress, angst, somberheid of chronische pijn. Het lichaamsbewustzijn, ook wel interoceptief bewustzijn genoemd, lijkt een cruciale rol te spelen in het zelfvertrouwen. Tijdens haar masterthesis deed Jaisey Meijer-Coenen, onderzoeker bij het lectoraat Bewegen, Gezondheid en Welzijn, hier onderzoek naar én ontdekte dat ongeveer de helft van de verschillen in zelfvertrouwen verklaard kan worden door de mate waarin mensen zich bewust zijn van signalen uit hun lichaam. Dankzij de NWO-lerarenbeurs  kan Jaisey in haar promotieonderzoek verder werken aan de onderbouwing hiervoor, een behandelprotocol ontwikkelen en dit onderzoeken op effectiviteit.

Jaisey werkt als psychomotorische therapeut (PMT’er) in een fysiotherapeutische praktijk en is daarnaast onderzoeker bij het lectoraat Bewegen, Gezondheid en Welzijn. Per 1 september start ze met haar promotieonderzoek 
Vergroten van zelfvertrouwen door interoceptief bewustzijn bij angst – en depressieve stoornissen: een studie naar de resultaten en werkingsmechanismen van psychomotorische therapie.

“In mijn werk zag ik vaak dat mensen betere keuzes voor zichzelf maakten zodra hun lichaamsbewustzijn toenam,” vertelt Jaisey. “Ze voelden eerder aan wat goed of juist niet goed voor hen was. Daardoor gingen ze positiever over zichzelf denken en namen klachten af.”
Volgens haar wordt in de geestelijke gezondheidszorg nog te vaak alleen gekeken naar afzonderlijke stoornissen. “Iemand krijgt bijvoorbeeld behandeling voor angstklachten, maar komt jaren later terug met depressieve klachten. Zelfvertrouwen lijkt een onderliggende factor te zijn die bij meerdere psychische problemen een rol speelt. Als je die factor kunt versterken, verklein je mogelijk de kans op terugkerende klachten.”

Vier stappen naar een behandelprotocol

Het promotieonderzoek van Jaisey bestaat uit vier fases. Het onderzoek begint met een literatuurstudie naar body-mind-therapieën en het effect daarvan op zelfvertrouwen, met specifieke aandacht voor de rol van het interoceptief bewustzijn. In de tweede fase gaat ze vragenlijsten valideren, zodat later het effect van een behandeling gemeten kan worden.

Jaisey: "Samen met onder andere Mia Scheffers heb ik de MAIA-2 vragenlijst gevalideerd. Deze meet het interoceptief bewustzijn — dus het lichaamsbewustzijn — van een cliënt. Daarnaast gaan we een vragenlijst valideren die het zelfbeeld meet: de Self-Liking, Self-Competence Scale-Revised."

In de derde fase stelt Jaisey via intervention mapping een behandelprotocol op waarmee het interoceptief bewustzijn verbeterd kan worden. Als vierde en laatste stap wordt dit protocol getest in een pilot-RCT.

Jaisey: "Zelfvertrouwen vind ik zo interessant, omdat het een factor is die bij verschillende problematieken een rol speelt — bij het ontstaan van problemen, bij het in stand houden ervan én bij de werking van een behandeling. Het interoceptief bewustzijn lijkt hier een belangrijke rol in te spelen, en als PMT'er zie ik dan ook veel mogelijkheden voor ons werkveld. Door PMT en dit onderzoek hoop ik een positieve bijdrage te leveren aan de gezondheid van mensen.’

Meer weten over de masterthesis van Jaisey? Binnenkort wordt haar artikel The role of interoceptive awareness in self esteem gepubliceerd in Discover Psychology.

Ga naar het artikel The role of interoceptive awareness in self esteem gepubliceerd in Discover Psychology.(opent in nieuw tabblad)