Ik deed veel intuïtief. Nu weet ik beter waarom iets werkt

Renske volgde de Leergang Positieve Psychologie. Ze werkt bij Isala in Zwolle als oncologieverpleegkundige en trainer. Vanuit haar eigen bedrijf staat ze als dagvoorzitter op het podium en verzorgt ze workshops en trainingen.

Hoe verschillend haar rollen ook zijn, steeds draait het om mensen, communicatie en motivatie. Na ruim tien jaar in de zorg had Renske daarin veel ervaring opgebouwd. Vaak voelde ze intuïtief aan welke vraag bij iemand paste of wat een gesprek nodig had. Toch wilde ze beter begrijpen wat ze deed. “Ik ben opgeleid als verpleegkundige, niet als coach of trainer. Ik wilde daarom meer theoretische kennis en praktische vaardigheden opdoen.”

Een brede basis voor verschillende rollen

Renske zocht geen losse gesprekstechniek die ze alleen in één specifieke situatie kon gebruiken. Ze wilde een brede inhoudelijke basis die aansloot bij haar gesprekken met patiënten en collega’s én bij haar werk als trainer, dagvoorzitter en workshopbegeleider. Zo kwam ze terecht bij de leergang Positieve Psychologie van Windesheim. 

De leergang bestaat uit vier modules: Positieve psychologie in de praktijk, Motiverend coachen, ACT in coaching en Begeleiden en coachen op werkgeluk. De modules zijn ook afzonderlijk te volgen, maar Renske koos bewust voor de volledige leergang om vanuit verschillende perspectieven naar gedrag, motivatie en begeleiding te leren kijken. “Ik kon me alleen verdiepen in werkgeluk of kiezen voor één methode, zoals ACT. Maar ik wilde juist op verschillende gebieden nieuwe kennis opdoen.”

Ervaren wat een vraag teweegbrengt

Tijdens de lesdagen bleef de theorie niet op papier staan. Deelnemers brachten situaties uit hun eigen praktijk in en oefenden direct met nieuwe modellen, vragen en werkvormen. “Je leert iets en gaat er vervolgens meteen mee oefenen. Daardoor begrijp je niet alleen de theorie, maar merk je ook wat een vraag of werkvorm doet.”

Soms zit dat effect in een kleine verandering. Wanneer je iemand vraagt hoe de dag was, volgt al snel een antwoord als ‘goed’, ‘druk’ of ‘pittig’. Een vraag als ‘Waar ben je vandaag tevreden over?’ of ‘Wat heb je gedaan waar je trots op bent?’ nodigt uit tot een ander gesprek. “Mensen vertellen snel wat tegenviel. Door anders te vragen, ontstaat ook ruimte voor wat goed ging. Het gevoel waarover je praat, blijft vaak nog even hangen.”

Dat betekent niet dat moeilijke ervaringen worden weggepoetst. Renske werd zich vooral bewuster van de invloed die een vraag heeft: de formulering bepaalt mede waar iemand bij stilstaat en welke gedachten of ervaringen aandacht krijgen.

Intuïtie wordt een bewuste keuze

Renske vertrouwt nog steeds op haar gevoel. Het verschil is dat ze nu beter kan plaatsen wat er in een gesprek gebeurt. De modellen en methodes helpen haar om bewuster een richting te kiezen, zonder dat ze daarbij een vast stappenplan volgt. Ze blijft aansluiten bij de persoon tegenover haar. Maar kan beter nagaan waarom ze een bepaalde vraag stelt en wat ze ermee wil bereiken.

Ook de andere deelnemers hielpen haar om breder te kijken. In de groep zaten onder meer professionals uit de zorg en gemeenten, loopbaancoaches en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking. De situaties verschilden, maar veel vragen rondom mensen en begeleiding bleken herkenbaar. “Je bent allemaal bezig met mensen, maar iedereen kijkt vanuit een andere achtergrond. Regelmatig dacht ik: zo kun je het dus ook aanpakken.”

Positieve psychologie zonder roze bril

Vooraf had Renske haar twijfels bij de naam positieve psychologie. Moest alles dan steeds van de positieve kant worden bekeken? “Soms heb je gewoon zin om chagrijnig te zijn. Of je maakt iets mee wat je niet zomaar kunt accepteren.” Tijdens de leergang ontdekte ze dat verdriet, boosheid en frustratie er juist mogen zijn. Positieve psychologie ontkent die emoties niet en vraagt ook niet om van iedere moeilijke situatie iets moois te maken. “Het negatieve hoeft niet weg, maar er kan wel iets naast komen. Dat vond ik heel verfrissend.”

Die nuchtere benadering paste bij haar. De theorie is wetenschappelijk onderbouwd, maar wordt steeds vertaald naar de praktijk. “Het is niet zweverig. Je krijgt handvatten waar je echt iets mee kunt.”

Anders werken en anders kijken

De leergang veranderde niet alleen de manier waarop Renske gesprekken voert. De modules zetten haar ook aan het denken over haar eigen reacties, gedachten en keuzes. “Ik heb veel over mezelf geleerd. Hoe sta ik in het leven? Ben ik geneigd om vooral het positieve of juist het negatieve te zien? En welke keuze kan ik daarin maken?”

Haar advies aan toekomstige deelnemers is om niet alles tegelijk te willen onthouden of toepassen. Juist door een eigen casus in te brengen, wordt duidelijk welke theorie of werkvorm bruikbaar is. Voor Renske werd de leergang zo de brede basis die ze zocht: haar intuïtie is gebleven, maar heeft meer houvast gekregen. “Pak eruit wat voor jou nuttig is en ga daarmee aan de slag. Dan kun je meteen onderzoeken wat je met de nieuwe theorie anders zou kunnen doen.”