Je ontwerpt niet meer op gevoel, maar stuurt met data direct aan op het gewenste resultaat

“Bouwen kan beter. Zeker als je kijkt naar wat er in het buitenland al gebeurt.” Voor Peter van Lente, bouwkundig ingenieur bij Inventa Advies, was die overtuiging een belangrijke reden om de cursus cursus Passiefhuis Ontwerp & Constructie te volgen. Ook de toenemende netcongestie speelt voor hem een grote rol.

Peter houdt zich al jaren bezig met integraal ontwerpen. Hij zoekt daarbij naar de verbinding tussen wat mensen nodig hebben en wat er ruimtelijk en technisch mogelijk is. De passiefhuisprincipes sluiten daar goed op aan. “Integraal ontwerpen betekent voor mij dat stukjes van verschillende disciplines op hun plaats vallen. Met de passiefhuisprincipes kun je die samenhang heel concreet maken.”

Ontwerpen op basis van prestaties

In de bouw worden de gevolgen van ontwerpkeuzes volgens Peter nog te vaak onderschat. Een kleine aanpassing kan al grote invloed hebben op de prestaties van een gebouw. “Denk aan de positionering en afmetingen van kozijnen, de detaillering eromheen, maar ook aan de locatie en oriëntatie van een gebouw. Dat kan enorm veel invloed hebben op de prestaties.”

De passiefhuismethodiek helpt hem om die gevolgen vooraf inzichtelijk te maken. Daardoor kijkt hij ook anders naar het ontwerpen van een woning. “Je krijgt met deze systematiek veel meer inzicht in wat een ontwerpkeuze daadwerkelijk betekent. Daardoor ga je plattegronden ook anders benaderen. Je ontwerpt niet meer op gevoel, maar stuurt met data direct aan op het gewenste resultaat op het gebied van energie en comfort.”

Zoals Johan Cruijff het volgens Peter treffend zei: “Je gaat het pas zien als je het doorhebt.”

Ook kleine details tellen mee

Tijdens de cursus werd voor Peter duidelijk hoeveel invloed kleine bouwkundige details hebben. “Denk bijvoorbeeld aan spouwankers, tochtstrippen in de voor- en achterdeur of afsluitkleppen in de keukenafzuiging door de gevel. Los van elkaar lijken het kleine dingen, maar samen maken ze dat je een huis anders ontwerpt en bouwt.”

Die kennis gebruikt hij inmiddels om kritischer naar gangbare bouwmethoden te kijken. “Waar spouwankers in de huidige gebouwde omgeving nog heel veel worden toegepast, weet ik nu dat dit in de praktijk grote warmtelekken kunnen zijn. Dat inzicht neem ik direct mee in mijn ontwerp- en materiaalkeuzes.”

Ook bij verbouwingen past hij de principes toe. Zo kijkt hij bijvoorbeeld bewuster naar zoninstraling. “Door overstekken slim toe te passen, kun je voorkomen dat de zon ongehinderd naar binnen schijnt. Dat soort keuzes neem ik nu veel bewuster mee in een ontwerp.”

Een lagere energievraag helpt het stroomnet

De cursus heeft Peters kijk op energiezuinig en comfortabel bouwen fundamenteel veranderd. Een woning die volgens de passiefhuisprincipes is ontworpen, heeft volgens hem veel minder energie nodig voor verwarming en koeling. “Als je consistent ontwerpt volgens de wetenschappelijke principes van passief bouwen, kun je de energievraag van een woning zo sterk terugbrengen dat een traditionele centrale verwarming volledig overbodig wordt.”

Dat ziet hij ook als een kans om iets te doen aan de netcongestie. “Omdat deze woningen nauwelijks nog piekvermogen vragen voor verwarming of koeling, heeft deze manier van ontwerpen direct invloed op de netcongestie waar we nu mee te maken hebben.”

Al in de ontwerpfase weten wat een gebouw oplevert

Wat Peter sterk vindt aan de cursus, is dat de hele keten leert overzien: van de achterliggende principes en het ontwerp tot de uitvoering en monitoring achteraf. Daarbij wordt gewerkt met lokale klimaatdata van weerstations. “Daardoor krijg je al in de vroege ontwerpfase inzicht in wat een passiefhuis op een specifieke locatie kan opleveren. Je hebt dan de mogelijkheid om bij te sturen op het moment dat het nog kan.”

Die manier van werken helpt hem ook in de samenwerking met andere partijen. “De cursus heeft mijn rol als integraal ontwerper versterkt. Ik overzie de samenhang tussen bouwkunde, installaties en uitvoering nog beter en kan opdrachtgevers, installateurs en andere bouwpartners veel bewuster maken van de effecten van specifieke keuzes.”

Voor iedereen die impact wil maken

Peter raadt de cursus aan aan mensen die betrokken zijn bij de gebouwde omgeving en meer grip willen krijgen op de gevolgen van hun ontwerpkeuzes. “Als je impact wilt maken, heb je kennis nodig waarmee je kunt onderbouwen wat een keuze daadwerkelijk oplevert. Deze systematiek geeft je de mogelijkheid om de werkelijke consequenties van je ontwerpkeuzes vooraf te overzien en te bewijzen.”

De cursus Passiefhuis Ontwerp & Constructie wordt aangeboden in Zwolle.