AI op de werkvloer: waar begin je als organisatie?

Artificial intelligence (AI) ontwikkelt zich snel en steeds meer organisaties onderzoeken wat ze ermee kunnen. Maar waar begin je? En wat vraagt het van een organisatie? Rico Magsino, docent en lid van het programmateam AI bij Windesheim, deelt zijn inzichten vanuit de praktijk.

Rico Magsino is lid van het programmateam AI bij hogeschool Windesheim en docent bij de opleiding Ondernemerschap & Retail Management. 

 

Begin niet met AI, maar met het probleem

Veel organisaties maken volgens Rico de fout om vanuit de technologie te denken in plaats van vanuit de behoefte. “Ik zie dat veel bedrijven zeggen: wij passen AI toe, omdat het een hype is. Terwijl ze niet nadenken over wat het moet opleveren.” Zijn advies is daarom om eerst te kijken naar de praktijk. “Ga eerst eens op zoek naar problemen in je organisatie of repeterende taken. Daar verzin je iets voor.” Daarbij is AI niet altijd de beste oplossing. “Het kan ook zijn dat er een bestaande app is die het beter oplost. Niet alles is AI.”

Automatisering als grootste impact

Voor de komende jaren verwacht Rico dat vooral automatisering een grote rol gaat spelen binnen organisaties. “Dat zijn die agents die autonoom iets kunnen doen.” Hij ziet dit ook terug bij organisaties in bijvoorbeeld techniek. “Onderhoudscontracten hoef je niet meer zelf te doen. Dat kan automatisch in een rapport en naar de klant worden gestuurd.” Waar dit voorheen veel tijd kostte, kan dat nu grotendeels geautomatiseerd worden. “Repeterende taken gaan automatisch, waardoor de medewerker veel meer tijd overhoudt voor andere zaken. Daardoor gaat de efficiëntie enorm omhoog.”

AI overschatten: een veelgemaakte fout

Hoewel de kansen groot zijn, ziet Rico ook dat organisaties AI soms overschatten. “AI gaat niet werken zonder dat je er tijd en geld in investeert.” Vooral het idee dat AI direct kosten bespaart door mensen te vervangen, klopt volgens hem niet. “Bedrijven die zeggen: ik wil AI inzetten om mensen weg te bezuinigen, dan zeg ik: dat is niet de juiste manier. Dat is niet de insteek waarop je AI wil inzetten.” Volgens hem vraagt AI juist om investeringen in tijd, middelen en mensen. “Je moet mensen de uren geven, de tijd geven, de ruimte geven om te ontdekken wat past.”

Begin met AI-geletterdheid

De eerste stap voor organisaties ligt volgens Rico bij kennis en bewustwording. “De basis is AI-geletterdheid. In hoeverre weet ik iets van AI en kan ik het op waarde schatten? Dat geldt niet alleen voor management, maar voor de hele organisatie. “Medewerkers moeten AI-geletterd zijn voordat ze iets kunnen verbeteren met AI.” Gelukkig hoeft dat niet ingewikkeld te zijn. “Er zijn zoveel dingen op internet te vinden. Podcasts, artikelen, netwerken. Gewoon jezelf op de hoogte brengen.”

Risico’s: data en menselijk gedrag

Naast kansen zijn er ook duidelijke risico’s. Volgens Rico zitten die vooral in hoe organisaties omgaan met data. “Waar laat ik mijn data? Dat is een belangrijke vraag.” Toch ligt het grootste risico niet bij de technologie zelf. “Het grootste lek is altijd de mens.” Medewerkers kunnen onbewust gevoelige informatie invoeren in systemen zonder stil te staan bij de gevolgen. “Je moet het gesprek voeren over wat wel en niet geoorloofd is om te gebruiken.” Bewustwording en duidelijke afspraken zijn daarin essentieel.

Verandering van werk en rollen

AI heeft ook gevolgen voor functies binnen organisaties. “Taken worden overgenomen. Als je genoeg taken laat verdwijnen, verdwijnt er vanzelf een functie.” Tegelijkertijd ontstaan er nieuwe rollen. “Het controleren van code, het analyseren van output van agents: dat levert ook weer nieuwe banen op.” Opvallend is dat Rico juist het belang van ICT’ers ziet toenemen. “We hebben ICT’ers nodig om te checken of wat we bouwen veilig is en goed werkt. Als dat aantal terugloopt, hebben we in de toekomst echt een probleem.”

Draagvlak is belangrijker dan techniek

Een succesvolle toepassing van AI hangt volgens Rico sterk samen met draagvlak binnen de organisatie. “Het is niet alleen de techniek, het is ook implementatie en draagvlak.” Zonder betrokkenheid van medewerkers blijft een oplossing ongebruikt. “Je kunt in je eentje fantastische dingen bouwen, maar als niemand het gebruikt, blijft het op de plank liggen.” Daarom is het belangrijk om mensen actief te betrekken. “Maak mensen eigenaar van het systeem. Zeker degene die eerst weerstand heeft.”

Meten van succes: meer dan alleen cijfers

Het succes van AI laat zich niet alleen in cijfers uitdrukken. “Objectief kun je meten: wat levert het op en wat kost het?” Maar volgens Rico is dat niet het hele verhaal. “Efficiëntie, werkdrukvermindering en werkplezier: dat is ook waardevol.” Juist die combinatie van harde en zachte resultaten bepaalt of een toepassing echt succesvol is. Zijn belangrijkste advies aan organisaties is helder. “Start gewoon. Vandaag.”

Wachten is volgens hem geen optie. “Je wordt niet vervangen door AI, maar door bedrijven die AI gebruiken.” De praktijk is volgens hem de beste leerschool. “Je gaat een paar keer op je bek, maar daar leer je van. En dan kun je het uiteindelijk goed toepassen.”

Windesheim helpt jouw organisatie vooruit met flexibele opleidingen en korte trainingen.

Lees meer over toekomstbestendig werken