Hoe Sindy bewoners én collega’s helpt met passende zorgtechnologie

Wat levert een opleiding in zorg en technologie op voor bewoners, collega’s én jezelf? Sindy Booijink-Smit (52) volgt de tweejarige associate degree (Ad) Zorg en Technologie bij Windesheim en hoopt in het voorjaar af te studeren. Ze werkt bij zorg- en welzijnsorganisatie ZGR, binnenkort Binder, in Raalte en omgeving. Daar werkt ze op de dagbesteding voor thuiswonende ouderen in buurtcentrum De Buut en coördineert ze zo’n 140 vrijwilligers op verschillende locaties.   

In 2024 schreven we over de start van de opleiding. Het doel: professionals opleiden die zorg, welzijn en technologie met elkaar verbinden. Niet alleen door te weten welke hulpmiddelen er zijn, maar vooral door te onderzoeken wat cliënten nodig hebben en collega’s te begeleiden bij het inzetten van passende technologie. Twee jaar later kijken we hoe dat in de praktijk uitpakt. 

Die verbindende rol staat ook centraal in het landelijke beroepsbeeld van de Professional Zorg & Technologie(opent in nieuw tabblad), dat Fontys, NHL Stenden en Windesheim samen ontwikkelden. Sindy geeft die rol een gezicht. We spraken haar over verrassend eenvoudige oplossingen, collega’s meenemen in veranderingen en wat de combinatie van werken en studeren haar heeft gebracht. 

Waarom besloot je de Ad Zorg en Technologie te volgen? 

‘Ik heb altijd op een dagbesteding gewerkt, op verschillende locaties en met verschillende werkzaamheden. Ik werk graag met mensen en vind het mooi om eraan bij te dragen dat ze een fijne dag hebben. Daarnaast ben ik altijd op zoek naar nieuwe uitdagingen en wil ik mezelf blijven ontwikkelen. Mijn werkgever vroeg wie de opleiding Zorg en Technologie wilde volgen. Dat sprak me aan. Ik haakte al graag aan bij nieuwe projecten en vond het interessant om te bekijken of een technologisch hulpmiddel bij onze organisatie zou passen. Zorgtechnologie was alleen nog geen vast onderdeel van mijn werk. Dat heb ik vooraf aangegeven, maar dat was geen probleem.’ 

Wat heb je vooral geleerd? 

‘Ik heb vooral geleerd om eerst goed te onderzoeken wat iemand nodig heeft en daarna te kijken of technologie kan helpen. Op de werkvloer vragen collega’s weleens: “Is dit technologische hulpmiddel iets voor ons? Kunnen we het inzetten?” Dan vraag ik: “Waarom wil je het gebruiken? Wat is precies het probleem? Waarom denk je dat dit het geschikte hulpmiddel is?”  

Tijdens de opleiding leer je hoe je zo’n gesprek voert en waar je op moet letten. Je gaat eerst met de bewoner en collega’s in gesprek, in plaats van meteen een hulpmiddel te kiezen. Een bewoner kreeg bijvoorbeeld de deur niet meer open. Dan kun je aan technologie denken, maar eerst moet je weten waarom het niet lukt. De bewoner bleek de sleutel niet goed te kunnen vasthouden. Een eenvoudige verlenging van de sleutel was voldoende. Het hoeft dus niet altijd technologie te zijn. Maar als technologie aansluit bij wat iemand nodig heeft, kan die ook een heel mooie oplossing bieden.’ 

Kun je voorbeelden noemen waarbij zorgtechnologie wél een goede oplossing kan zijn? 

‘Een mooi voorbeeld is de knuffel HUG, die bedoeld is voor mensen met dementie. Door de verzwaarde armen en benen voelt het alsof de knuffel je omarmt. HUG kan ook het geluid van een hartslag of je favoriete muziek afspelen. Ook een VR-bril heeft veel mogelijkheden. Bewoners kunnen bijvoorbeeld een spel spelen waarmee ze hun motoriek kunnen oefenen. Maar je kunt de bril ook gebruiken om situaties na te bootsen en zo medewerkers te trainen. 

Er is ook een bewoonster die ’s avonds na het eten erg onrustig was en vaak naar medewerkers belde. Dat is juist een druk moment, waardoor ze niet altijd direct aandacht konden geven. Ik ging met haar in gesprek over haar hobby’s en ontdekte dat de Brain Trainer goed bij haar paste. Dat is een eenvoudig te bedienen scherm waarop je spelletjes kunt spelen en muziek kunt luisteren.  

Daarnaast zijn er ook praktische hulpmiddelen die veel kunnen betekenen. Sommige bewoners kunnen bijvoorbeeld met een hulpmiddel zelf hun steunkousen aantrekken. Of denk aan een kantelbare waterkoker, waarmee iemand zelfstandig thee kan zetten zonder een zware waterkoker op te tillen. Het mooie is dat bewoners hierdoor zelfstandiger worden en meer eigen regie krijgen. Tegelijkertijd kan het medewerkers tijd besparen. We blijven natuurlijk langskomen om te kijken hoe het gaat. Er ontstaat juist meer ruimte om bijvoorbeeld even een praatje te maken.’ 

Hoe krijg je collega’s mee in het gebruik van zorgtechnologie? 

‘Dat is ook iets wat we tijdens de opleiding leren: hoe voer je gesprekken, hoe begeleid je collega’s en hoe ga je om met weerstand? Sommige collega’s zijn meteen enthousiast, maar anderen vinden technologie best lastig. Je kunt niet verwachten dat iedereen na één gesprek enthousiast is. Ik vind het vooral belangrijk dat collega’s durven te zeggen: “Ik vind dit nog lastig, kun je me nog eens helpen?” Dan kun je samen kijken waar die twijfel vandaan komt. Daarnaast laat ik collega’s verschillende hulpmiddelen zien en moedig ik ze aan om die zelf uit te proberen. Zo kunnen ze ontdekken wat technologie in de praktijk kan betekenen.’ 

Hoe heeft de combinatie van werken en studeren voor jou uitgepakt? 

‘Ik vond de opleiding meteen leuk en interessant, maar de combinatie met werken was soms best pittig. Mijn gewone werkzaamheden gingen door en voor gesprekken en opdrachten moest ik vaak in mijn vrije tijd terugkomen. Ook moest ik wennen aan het studeren. Gelukkig kon ik met vragen altijd bij de docenten terecht. Ze dachten mee en hielden tijdens de lessen rekening met wat wij nodig hadden. 

Tegelijkertijd heb ik ontzettend veel geleerd dat ik direct in mijn werk kan toepassen. Vooraf wist ik nog weinig van zorgtechnologie en wat er allemaal komt kijken bij het invoeren ervan. Tijdens mijn minor ontdekte ik bijvoorbeeld hoeveel mensen en afwegingen daarbij betrokken zijn. Daardoor kijk ik nu heel anders naar zulke processen. Ook heb ik mijn netwerk uitgebreid. Ik weet beter waar ik informatie en hulpmiddelen kan vinden en collega’s vragen me inmiddels om mee te denken.’ 

Krijg je door de opleiding ook een nieuwe functie binnen je organisatie? 

‘Ja, ik volg de opleiding samen met twee collega’s uit dezelfde organisatie. We werken op verschillende locaties en gaan straks samen een team vormen. Samen met onze manager, senior-adviseur Zorgtechnologie en Projecten, bespreken we momenteel de invulling van onze nieuwe functie en het aantal beschikbare uren. We kijken welke taken bij ons passen en hoe we kunnen samenwerken met collega’s die al met zorgtechnologie bezig zijn. Zelf willen we graag dicht bij de werkvloer blijven. Dan kunnen collega’s ons makkelijk aanspreken en horen we sneller welke vragen er spelen. Ik vind het fijn dat we daar zelf over mogen meedenken. Ik hoop dat we genoeg tijd krijgen om onze rol verder te ontwikkelen en dat collega’s op alle locaties straks weten waarvoor ze bij ons terechtkunnen.’ 

Wat wil je andere professionals en werkgevers meegeven? 

‘Je kunt op de werkvloer al met zorgtechnologie bezig zijn, maar tijdens de opleiding leer je verder te kijken dan het hulpmiddel zelf. Wat heeft een bewoner nodig? Welke oplossing past daarbij? En hoe neem je collega’s daarin mee? Daar zit voor mij de meerwaarde: je weet niet alleen welke technologie er bestaat, maar ook hoe je die op de juiste manier inzet. Daar hebben bewoners én collega’s iets aan.Ook het sparren met medestudenten vind ik heel waardevol. Iedereen brengt eigen werkervaring mee en we werken met verschillende doelgroepen. We vragen elkaar om advies en delen ideeën die we op ons eigen werk kunnen gebruiken. Daar leer je ontzettend veel van. 

En na je diploma ben je natuurlijk niet uitgeleerd. De ontwikkelingen gaan door, dus je moet nieuwsgierig blijven. Als je iets nieuws hoort of ziet, denk dan: hé, wat is dat? En zou dat ook bij ons kunnen passen?’