Beweging naar sterkere persoonsgerichte zorg en ondersteuning

Op donderdag 16 april 2026 wordt Myrna Pelgrum-Keurhorst geïnstalleerd als lector Verpleegkundig Perspectief op Persoonsgerichte Zorg en Ondersteuning. Het lectoraat is een samenwerking tussen Isala, IJsselheem, Icare, Carinova en Windesheim. Deze partijen slaan de handen ineen om persoonsgerichte zorg en ondersteuning duurzaam te versterken. Tijdens haar lectorale rede in het Academiehuis Grote Kerk in Zwolle licht Myrna de plannen toe voor dit lectoraat dat via onderzoek beweging in gang wil zetten om daarmee zorg en ondersteuning te versterken die beter aansluit bij het leven van mensen. 

De zorg staat voor grote uitdagingen. Het aantal zorgprofessionals neemt relatief af, terwijl de zorgvraag toeneemt en complexer wordt. Dit leidt tot druk op professionals, langere wachttijden en minder ruimte voor preventie. Dat vraagt niet alleen om anders organiseren, maar ook om anders kijken: hoe houden we zorg en ondersteuning persoonsgericht, juist voor mensen in kwetsbare posities? Binnen het lectoraat werken de vijf partners samen om op deze vragen antwoorden te ontwikkelen in de praktijk.

Hart van persoonsgerichte zorg

"De kern van verpleegkunde is de zorgrelatie van de verpleegkundige met degene die zorg of ondersteuning nodig heeft. Dáár begint het.” Zegt Myrna. Verpleegkundigen werken van oudsher cliëntgericht*. Toch vraagt persoonsgerichte zorg om een bredere blik. Het gaat niet alleen om welke zorg nodig is, maar ook de persoon zien en kennen: wat betekent dit voor iemands leven? Welke sociale, psychische of leefstijlgerelateerde factoren spelen bijvoorbeeld mee? Hoe ziet iemands netwerk eruit? En waar kan ondersteuning (verpleegkundig of sociaal) het verschil maken?

Tekst gaat verder onder de afbeelding
Afbeelding: Lector Myrna Pelgrum-Keurhorst

Co-creatie: verpleegkundigen als medeontwerpers van zorg

Het gezamenlijke onderzoek draagt bij aan de ontwikkeling van de rol van verpleegkundigen. Binnen het lectoraat staat co-creatie centraal: verpleegkundigen, cliënten, naasten en andere professionals ontwikkelen samen nieuwe werkwijzen. “Verpleegkundigen bevinden zich op unieke plekken in de zorgpraktijk. Zij zien wat er gebeurt in het dagelijks leven van mensen en waar het schuurt in de zorg. Juist dat maakt hen onmisbaar in het verbeteren van zorg en ondersteuning.” Door samen te ontwikkelen, sluiten nieuwe werkwijzen beter aan bij de praktijk. Tegelijk ervaren verpleegkundigen dat onderzoek geen abstract verhaal is, maar een manier om hun vak verder te ontwikkelen.

De cliëntreis als uitgangspunt

Een belangrijke methodiek binnen het lectoraat is de patient journey. “Niet de verpleegkundige interventie is het uitgangspunt, maar het perspectief van de cliënt.” Legt Myrna uit. Daarbij is de methodiek van de cliëntreis een belangrijk uitgangspunt. “Van daaruit kijk je: wat vraagt dit van mij als verpleegkundige?”. Door te kijken naar de weg die mensen afleggen binnen zorg en welzijn, wordt zichtbaar waar het goed gaat en waar het schuurt. Soms blijken onderdelen van zorgpaden voor cliënten weinig betekenis te hebben, terwijl ogenschijnlijk kleine dingen zoals een dagelijks contactmoment, juist van grote sociale waarde zijn.

De cliëntreis opent zo deuren voor bijvoorbeeld proactieve zorgplanning en samen beslissen. Vragen als: Waar wil ik mijn laatste levensfase doorbrengen, ook als dat nog een aantal jaren zijn? Wat zijn mijn wensen en grenzen? zijn geen puur medische vragen, maar fundamenteel voor persoonsgerichte zorg. Myrna: “Door deze vragen te verkennen, wordt het mogelijk mee te denken over wat werkelijk van waarde is voor de patiënt. En hoe dat vanuit de positie als verpleegkundige zijnde, beter te realiseren is.” De uiteindelijke zorg vraagt om geïntegreerde samenwerking tussen diverse zorgprofessionals, maar ook met sociaal werkers, vrijwilligers, mantelzorgers en gemeenten. De verpleegkundige kan daarbinnen het belang van de patiënt beter vertolken.

Kenniscirculatie als motor voor verandering

Myrna wil met het lectoraat niet alleen kennis produceren, maar kenniscirculatie op gang brengen. Vragen uit het werkveld vormen hierbij het vertrekpunt. Via praktijkgericht onderzoek wordt kennis ontwikkeld en verdiept. Die kennis vloeit terug naar teams op de werkvloer én naar het onderwijs, zodat studenten leren wat daadwerkelijk relevant is in de praktijk. 

Tekst gaat verder onder de afbeelding
Afbeelding: Onderzoeksagenda van het lectoraat Persoonsgerichte Zorg en Ondersteuning

De verbinding tussen praktijk, wetenschap en onderwijs toont aan dat de samenwerking van vijf partijen meer is dan een organisatorische constructie. Het onderzoek wordt structureel ingebed. Ook in organisaties waar dat voorheen minder vanzelfsprekend was. Dat betekent een groot bereik, maar vooral een breed gedragen commitment. Myrna: “In een tijd van maatschappelijke veranderingen en financiële druk kiezen deze organisaties er bewust voor om te investeren in praktijkgericht onderzoek en innovatie. Daarom ben ik er erg trots op dat er in onze onderzoeksgroep vier onderzoekers gestart zijn die daarnaast als verpleegkundige werkzaam zijn.”

De verbindende kracht

Myrna voelt zich thuis bij complexe en veranderende vraagstukken waar veel mensen in de praktijk tegenaan lopen. “Persoonsgerichte zorg en ondersteuning klinkt vanzelfsprekend, maar de onderliggende oplossingen liggen juist in meerdere facetten die tegelijk die met elkaar in lijn moeten komen.” Daarom verkent, luistert en verbindt Myrna. Door het verpleegkundig perspectief centraal te stellen, de cliëntreis als uitgangspunt te nemen, co-creatie te stimuleren en kenniscirculatie te versterken, wil ze bijdragen aan een zorgpraktijk waarin verpleegkundigen mede ontwerpen en richting geven. 

Met haar lectorale rede markeert Myrna een gezamenlijke ambitie van de 5 partijen: zorg en ondersteuning die blijvend aansluit op het persoonlijke verhaal van mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben.

*In dit artikel wordt de term ‘cliënt’ als overkoepelende aanduiding gebruikt. Waar ‘cliënt’ staat, kan ook patiënt, bewoner, inwoner of klant (vaak samen met een naaste) worden gelezen.