Van weerstand naar ervaringsdeskundigheid

Meraya (30) begon in september 2026 aan de master Ervaringsdeskundigheid. Ze wil haar eigen ervaringen met een fysieke beperking inzetten als kennisbron en bijdragen aan een vakgebied waarin verschillende perspectieven vanzelfsprekend meetellen. ''Ik wil laten zien dat ervaringskennis niet uit één soort ervaring voortkomt.''

Hiervoor volgde ze de opleiding Social Work. ''Toen ik in 2017 aan de opleiding Social Work begon, had ik nog geen hulpmiddelen of aanpassingen nodig. Ik bleef liever thuis dan dat ik het gevoel had dat ik niet als volwaardig werd gezien. Tijdens een bijeenkomst hoorde ik over de leerlijn Ervaringsdeskundigheid op bachelorniveau. Mijn reactie was meteen: nee, bedankt. Ik wilde geen uithangbord worden van mijn eigen problemen of van mijn anders zijn.''

Van zichtbaar anders naar ervaringskennis

In de loop van haar eerste studiejaar ging haar gezondheid achteruit. ''Om te blijven studeren en mijn leven te leiden zoals ik dat wilde, kon ik uiteindelijk niet meer zonder rollator of rolstoel naar buiten. Daarmee werd ik zichtbaar anders, precies wat ik had willen vermijden. Ik merkte dat mensen mijn handicap soms eerder zagen dan mijzelf.''

''Op een gegeven moment besloot ik dat ik mijn ervaring ook een andere betekenis kon geven. Dat gebeurde terwijl ik tegelijkertijd door een rouwproces ging. Langzaam ontstond de vraag: kan wat ik meemaak niet alleen iets zijn waar ik mee moet leren leven, maar ook kennis opleveren die van betekenis is voor anderen? Dat werd het begin van mijn weg naar ervaringsdeskundigheid.''

Brede blik

''Tijdens mijn bachelor en nu opnieuw in de master merk ik dat ervaringsdeskundigheid vaak wordt benaderd vanuit de geestelijke gezondheidszorg en de cliëntenbeweging. Er is ruimte voor andere ervaringen, maar die ruimte ontstaat niet altijd vanzelf. Als student met een fysieke beperking moet ik daarom soms uitleggen waarom ook mijn ervaringen waardevolle ervaringskennis opleveren'', vertelt ze.

''Tijdens mijn eerste lesdag van de master vroeg iemand mij bijvoorbeeld: ‘Hoe is het voor jou om de enige te zijn die hier met een fysieke beperking zit?’ Die vraag maakte zichtbaar hoe uitzonderlijk mijn positie in de opleiding nog is. Tegelijkertijd biedt zo’n moment ook een opening voor gesprek: welke ervaringen erkennen we als kennis en welke perspectieven missen we nog?''

''Een docent supervisie zei ooit tegen mij: ‘Jij moet van lijden, leiden maken.’ Die uitspraak is me bijgebleven. Niet omdat moeilijke ervaringen per se een inspirerend verhaal moeten worden, maar omdat wat je meemaakt inzicht kan geven dat anderen verder helpt. Ik hoop bij te dragen aan een vakgebied waarin ook kennis vanuit bijvoorbeeld een fysieke beperking, chronische ziekte of uitsluiting serieus wordt genomen.''

Waarom ik voor de master kies

''Steeds opnieuw pionieren kan vermoeiend zijn. Toch ben ik blij dat ik voor deze master heb gekozen. Ik wil mijn kennis verdiepen en mezelf ontwikkelen als ervaringsdeskundige. En helpen bouwen aan een vakgebied waarin verschillende vormen van ervaringskennis vanzelfsprekend een plek hebben. Voor mij is dat de logische volgende stap.''

Toekomst

''Over twee jaar hoop ik niet alleen te kunnen zeggen dat ik de master heb afgerond. Ik hoop vooral dat mijn aanwezigheid dan minder uitzonderlijk is en dat meer studenten met uiteenlopende ervaringen hun kennis kunnen inbrengen. Dat niemand meer hoeft uit te leggen waarom diens ervaring ertoe doet. Mijn weg begon met de wens om niet als ‘anders’ gezien te worden. Nu wil ik juist bijdragen aan een opleiding en een vakgebied waarin verschillen ruimte krijgen en ervaringen ons allemaal iets kunnen leren.''