Studenten pakken écht moreel eigenaarschap over AI, en dat maakt ons trots

De razendsnelle ontwikkeling van AI verandert ons onderwijs, ook bij de opleiding ICT, waar Stephan Peters docent is. We spraken met hem over hoe ICT-studenten AI toepassen en daarbij, zoals Stephan zegt, ‘vet toffe dingen’ leren.

Wat leren studenten tijdens het AI-semester?

'Studenten bouwen tijdens het AI-semester hun eigen AI-modellen, oftewel neurale netwerken. Leren hoe AI onder de motorkap werkt, en niet alleen wat het doet. Onder begeleiding van docenten krijgen ze eerst de theorie, waarna studenten die direct toepassen in werkcolleges, themaopdrachten en huiswerkopdrachten met echte datasets. Daarna werken ze aan casussen van externe opdrachtgevers. Ze beginnen bij een bedrijfsprobleem en vertalen dat naar een concrete technische vraag. Vervolgens zoeken en bewerken ze data, bouwen en valideren ze hun modellen en checken ze of hun oplossing het echte klantprobleem oplost. Zo doorlopen ze de hele cyclus.'

Welke casussen voeren studenten uit voor bedrijven?

'Een voorbeeld: een bedrijf wil huizen verduurzamen, maar als er vleermuizen in de spouwmuur zitten en je spuit die vol met isolatieschuim, gaan ze dood zonder dat je het merkt. Studenten onderzoeken of ze met audio-opnames in en rondom huizen vleermuizen kunnen detecteren om dit te voorkomen. 

Een ander bedrijf maakt vuilniscontainers leeg die uit de grond komen. Veel mensen zetten afval naast zulke containers neer. Studenten onderzoeken of een automatisch fotosysteem kan herkennen wanneer en wat voor extra afval er is bijgezet. Vervolgens kan het bedrijf de juiste mensen sturen om het op te ruimen.

Studenten bouwen een vertaalbot dat Nederlands naar Fries vertaalt. Wat een paar jaar geleden nog moeilijk was, was de vertaling nu voor 99% nauwkeurig. Mede dankzij de verbeterde techniek en ChatGPT-ondersteuning.

Daarnaast werken studenten aan casussen uit de gezondheidszorg. Bij Isala, op de neonatologie-afdeling, liggen te vroeg geboren baby’s aan honderden sensoren. Er gaan dagelijks honderden alarmpjes af, vaak zonder echte reden, bijvoorbeeld als een baby beweegt. Studenten analyseren die data om patronen te vinden die aangeven wat wel en niet veilig is.

De casussen variëren enorm, maar elke uitdaging is uniek en interessant en bij veel opdrachten maatschappelijk relevant Dit vakgebied ontwikkelt zich zo snel dat ik als docent zelf steeds weer nieuwe dingen leer. Soms denk ik: “Daar heb ik nog nooit aan gedacht” of “Dat heb ik nog nooit gezien.” 

Komt de ethische kant van AI ook aan bod?

'Zeker! Ethiek rond AI is ontzettend belangrijk. Studenten moeten niet alleen weten wanneer ze AI mogen inzetten, maar vooral ook wanneer ze het juist níét moeten gebruiken. Dat noemen we AI-geletterdheid. Het gaat erom dat ze begrijpen wat AI is, hoe ze het toepassen én kritisch reflecteren op hun eigen houding. Bewustzijn van je eigen kijk op AI is essentieel, voor alle studenten, in elke opleiding.  

Ethiek is bij ons een van de acht leeruitkomsten. Naast colleges over programmeren en data verwerken, krijgen studenten werkcolleges van een ethiekspecialist die hen uitdaagt na te denken over hun werk. AI is een megakrachtig middel en daarom vinden wij dat er ook een ethisch besef bij hoort.  

Ze moeten durven zeggen: “Ik sta achter wat ik voor de klant bouw.” Soms kiezen studenten ervoor zich terug te trekken uit een opdracht, bijvoorbeeld vanwege mogelijke privacy schending als ze het model bouwen. Ze melden dit bij ons, waarna wij een eerlijk gesprek voeren met de opdrachtgever én zoeken naar een ander bedrijf. We steunen onze studenten volledig. Zo pakken ze écht moreel eigenaarschap over AI, en dat maakt ons trots.'

ICT kun je studeren in Almere en Zwolle, in voltijd of deeltijd. Bekijk alle ICT-opleidingen bij Windesheim.