Leefstijlcoach wordt een steeds belangrijker beroep

Een nieuwe leefstijl ontwikkelen en jezelf blijven uitdagen om gezonde gewoontes vol te houden is geen eenvoudige opgave. Patronen doorbreken vraagt veel, en wordt nog lastiger wanneer iemand mentaal uit balans is.

Juist daar kan de psychomotorisch therapeut (PMT’er) van grote waarde zijn. Als professional die zowel thuis is in bewegen als in de geestelijke gezondheidszorg, beweegt de PMT’er zich moeiteloos tussen lichaam en psyche.

Jeroen Deenik, psychomotorisch therapeut en onderzoeker, is betrokken bij de nascholing Leefstijlcoaching voor psychomotorisch therapeuten en oefentherapeuten. Deze post-hbo ontwikkelde hij samen met Meijke van Herwijnen (BLCN) en Linda Vrielink, docent aan de opleiding Psychomotorische Therapie (PMT).

Leefstijl als basis voor gezond leven

Er komt steeds meer bewijs dat een gezonde leefstijl doorwerkt op meerdere domeinen. “We zien dat mensen niet alleen fysiek gezonder worden, maar ook mentaal weerbaarder,” vertelt Jeroen. “Doordat we steeds meer positieve effecten ontdekken, groeit het belang van leefstijlcoaching als beroep.” Mensen met een gezondere leefstijl doen bovendien vaak minder een beroep op zorg. “Juist voor mensen die psychisch kwetsbaar zijn, is leefstijl daarom essentieel. Tegelijkertijd is het voor hen extra moeilijk om een nieuw ritme op te bouwen en vol te houden. Een leefstijlcoach kan daarin het verschil maken.”

Op dit moment is de expertise echter vaak versnipperd. Professionals met veel kennis van leefstijlgedrag, zoals leefstijlcoaches en beweegprofessionals, hebben doorgaans beperkte ervaring met psychische aandoeningen. Andersom geldt dat hulpverleners in de ggz – zoals psychiatrisch verpleegkundigen, psychologen en psychiaters – veel expertise hebben in psychische problematiek, maar minder in leefstijlgedrag.

Waarom die dubbele specialisatie nodig is

“Een psycholoog of verpleegkundige geeft soms leefstijladvies of pakt het er pragmatisch bij”, legt Jeroen uit. “Maar dat is niet ideaal.” Een specialist in psychische klachten kent niet altijd de mogelijkheden en grenzen van bewegen of andere leefstijlinterventies. Bovendien ligt hun primaire taak elders en ontbreekt vaak de tijd om hier diepgaand op in te gaan.

Dat is een gemiste kans, want psychische klachten laten zich goed benaderen via het lichaam. “Bewegen kan bijvoorbeeld helpen bij thema’s als grenzen aangeven of het vergroten van zelfvertrouwen. Beweeggedrag en psychisch herstel kunnen elkaar daarin versterken.”

Het omgekeerde geldt ook. “Veel leefstijlprofessionals zoeken naar handvatten om mensen met psychische kwetsbaarheid goed te begeleiden. Zij ervaren daarin extra uitdagingen.” Dat is volgens Jeroen logisch: in hun opleiding lag de nadruk óf op leefstijlgedrag óf op psychische aandoeningen, zelden op beide.

De meerwaarde van de PMT’er als leefstijlcoach

Juist daarom is de psychomotorisch therapeut een logische kandidaat voor deze rol. PMT’ers en oefentherapeuten combineren kennis van bewegen met expertise in psychische problematiek.

“Internationaal onderzoek laat zien dat leefstijlinterventies het meeste effect hebben wanneer ze worden uitgevoerd door professionals die beide domeinen beheersen”, aldus Jeroen. “De gezondheidswinst is groter, mensen houden nieuwe gewoontes langer vol en de overgang naar een gezondere leefstijl verloopt soepeler.”

Ook deelnemers zijn positief. “De PMT’er beschikt al over veel relevante kennis en vaardigheden. In deze opleiding verdiepen we die verder, bijvoorbeeld met extra aandacht voor voeding. Zo kunnen PMT’ers hun expertise breder inzetten als leefstijlcoach,” besluit Jeroen.

💡 Naast zijn betrokkenheid bij de master PMT, is Jeroen programmaleider Leefstijl en hoofd van de Onderzoekslijn Leefstijl & Somatiek bij GGz Centraal. Daarnaast is hij assistant professor aan de Universiteit Maastricht.