Accountancy in beweging: tussen regels, vertrouwen en advies
De accountancysector verandert snel door nieuwe stakeholders en technologische ontwikkelingen. De opkomst van Private Equity, digitalisering en de ontwikkelingen op het gebied van AI maken het werk complexer en veeleisender dan ooit. Tegelijkertijd blijft de essentie van het vak verrassend constant: het leveren van een onafhankelijk oordeel en waardevolle inzichten.
Juist in die spanning tussen verandering en continuïteit ligt de uitdaging voor de accountant van morgen. Hoe blijf je scherp in een steeds verder gereguleerd speelveld? En hoe ontwikkel je je tot assurance provider of trusted advisor voor ondernemers en organisaties?
Bert van Asselt, al ruim 40 jaar actief in het vakgebied en verbonden aan Windesheim, ziet deze ontwikkelingen dagelijks terug in de praktijk én in het onderwijs. Zijn ervaring laat zien dat het vak continu evolueert, terwijl de basis (vakkennis, oordeelsvorming en kritische reflectie) onverminderd belangrijk blijft. In dit artikel deelt hij wat er verandert, wat blijft en wat dat betekent voor de accountant van morgen.
De essentie van accountancy
De kern van het beroep is in Asselt’s ogen niet fundamenteel veranderd. “Voor de Registeraccountant (RA) in de controlerende functie is dat nog steeds het optreden als vertrouwenspersoon in het maatschappelijk verkeer. De Accountant-Administratieconsulent (AA) als MKB accountant vormt de trusted advisor van de ondernemingsleiding”.
Dit sluit nauw aan bij het DNA van de Accountant zoals dat door de beroepsorganisatie NBA(opent in nieuw tabblad) is geformuleerd in het in 2025 geactualiseerde beroepsprofiel van de Accountant. Gedegen vakkennis en een professioneel kritische houding zijn daarbij de fundamenten waarop het beroep nog steeds is gebouwd.
Ontwikkelingen binnen de accountancy
-
-
Manoeuvreren tussen regels en professioneel oordeel
Binnen de accountancy zien we steeds meer regelgeving en een toenemende angst om aansprakelijk gesteld te worden voor een misslag in de beroepsuitoefening. Dit komt door:
- toenemende complexiteit in de samenleving,
- de verdergaande internationalisering en
- een aantal spraakmakende schandalen in de uitoefening van het beroep.
Hierdoor is er steeds minder ruimte voor vakkundige oordeelsvorming. Het naleven van de wet- en regelgeving is steeds meer een doel op zich geworden waardoor de beroepsuitoefening steeds verder gejuridiseerd is.
Wat is dan nog de uitdaging om te gaan werken in het accountantsberoep kun je je afvragen? Voor de RA in de controlefunctie is dat in zijn ogen de vaktechnische uitdaging op het gebied van:
- verslaggeving
- ICT en
- interne beheersing.
Deze uitdagingen bieden ook een uitstekende basis als springplank naar het bedrijfsleven en zelfstandig ondernemerschap. In 2024 was meer dan de helft van het totale aantal RA’s werkzaam als accountant in Business en minder dan één derde in het openbaar accountantsberoep.
Voor de AA zit de uitdaging in het doorgroeien van administratief dienstverlener naar de trusted advisor van de MKB ondernemer. Al dan niet gecombineerd met zelfstandig ondernemerschap. Van de AA’s is ruim 70% werkzaam in het openbaar beroep en ruim 20% als accountant in Business. De kracht van de AA in het openbaar beroep is de brede, met name ook fiscaal georiënteerde, adviesfunctie. En het vervullen van de regisseursrol voor de meer complexe advisering. Deze wordt versterkt door de permanente relatie die de AA onderhoudt met de opdrachtgever in het kader van de jaarlijks samen te stellen jaarrekening. De AA kent de MKB ondernemer als geen ander.
In de praktijk ligt het hiervoor geschetste onderscheid genuanceerder. Zo is een substantieel aantal RA’s werkzaam in de MKB praktijk en een beperkt aantal AA’s betrokken bij de wettelijke controle van jaarrekeningen. De opleiding tot RA richt zich echter primair op de wettelijke controle van de jaarrekening. De AA richt zich op de brede adviesfunctie en de Assuranceopdrachten voor zover relevant voor de MKB praktijk.
-
De kracht van de accountant: kennis en communicatie
Voor de beide beroepsgroepen geldt dat, naast gedegen vakkennis, sociaal communicatieve vaardigheden een belangrijke succesfactor zijn. Daarnaast is een professioneel kritische instelling een voorwaarde om het beroep duurzaam uit te kunnen oefenen.
Professioneel wil zeggen het in acht nemen van de professionele standaarden die het bestaansrecht vormen voor het accountantsberoep. Kritisch wil zeggen oordelen op basis van feiten en omstandigheden en dat bespreekbaar kunnen en durven maken zonder de vertrouwensrelatie te schaden. Dat vraagt om accountants die deskundig en integer zijn.
-
AI in accountancy: kans én kritische uitdaging
Het gebruik van AI binnen accountancy vormt zowel een kans als een bedreiging voor de controle- en de adviesrol. AI zorgt dat je snel bronnen kunt raadplegen en makkelijker data kunt ordenen en structureren. Anderzijds is de door AI gegenereerde informatie niet altijd betrouwbaar en relevant. Dat vormt een bedreiging voor de juiste toepassing en interpretatie van die informatie met name ook in de adviespraktijk.
Voor het onderwijs ligt de uitdaging in het ontwikkelen van analytische vaardigheden. Het is belangrijk om de al dan niet door AI gegenereerde informatie te kunnen toetsen aan de doelstellingen van de onderliggende theoretische concepten. Zowel op het terrein van de didactiek als op het gebied van de toetsing vraagt dit om een heroverweging van de bestaande methoden en technieken.
-
Private equity in accountancy: een vloek of een zegen?
Een andere bedreiging die tegelijkertijd een kans lijkt te zijn is de intrede van Private Equity in de accountancy sector. Het primaire doel van een Private Equity partij is het maken van rendement op een investering. Enerzijds kunnen de investeringen leiden tot meer efficiëntie in de bedrijfsvoering. Maar anderzijds kan door het streven naar rendement de kwaliteit van de dienstverlening onder druk komen te staan. De uitdaging is om daar een goede balans in te vinden en aantrekkelijk te blijven als werkgever.
-
MKB accountant iets voor jou?
In de AA-opleiding bouw je niet alleen aan stevige vakkennis op het gebied van assurance, fiscaliteit en recht, maar leer je ook hoe je als MKB-accountant een waardevolle adviseur wordt voor je klant. Je werkt niet alleen met theoretische casussen, maar juist met geïntegreerde praktijkopdrachten voor klanten uit de eigen praktijk. Je stelt bijvoorbeeld niet alleen de jaarrekening samen, maar gaat ook het gesprek aan over thema’s die voor ondernemers belangrijk zijn. Zoals IT-beveiliging, strategie, opvolging of bedrijfsoverdracht.
Zo ontdek je stap voor stap wat jouw rol als accountant kan betekenen in de praktijk. Je groeit in verantwoordelijkheid, ontwikkelt je gespreksvaardigheden en merkt dat je vaak meer kunt en durft dan je vooraf misschien dacht.
Ik geniet elke vrijdag weer van het contact met en tussen de studenten op de campus die als professionele gesprekspartners een mooie toekomst tegemoet gaan, het liefst binnen maar zeker ook buiten het accountantsberoep.
- Bert van Asselt
Over Bert van Asselt
Bert van Asselt is inmiddels ruim 40 jaar Accountant Administratieconsulent en bijna 40 jaar Registeraccountant. Hij is binnen Windesheim verantwoordelijk voor de post-hbo opleiding Accountancy MKB. Dit is de theoretische opleiding tot AA. Via de beroepsorganisatie NBA en het SRA(opent in nieuw tabblad) is hij in verschillende rollen betrokken bij de praktijkopleiding tot MKB Accountant. In de loop der jaren is hij deelgenoot geweest van diverse veranderingen in de wet en regelgeving rondom het accountantsberoep en ontwikkelingen op het gebied van ICT.
Neem contact met ons op
-
Bereikbaarheid
Op werkdagen tussen 09.00 en 17.00 uur