"Leren is dus niet alleen thuis zitten, boeken lezen en colleges terugkijken. Onderwijs wordt zo betekenisvoller voor mij.”

De lerarenopleiding Aardrijkskunde heeft de inhoud van hun lessen anders vormgegeven. Met en voor studenten ontwikkelden docenten een opleiding waar de thema’s van de lessen niet alleen worden besproken, maar ook buiten het klaslokaal worden ervaren. Aardrijkskunde gaat immers over de wereld. Onlangs werd de lerarenopleiding Aardrijkskunde topopleiding in de Keuzegids 2026. Een mooie aanleiding om met docent Sigrid Ettema en student Laura Harmsel te praten over deze opleiding.

Leren door naar buiten te gaan

De verandering van het curriculum binnen de lerarenopleiding Aardrijkskunde resulteert in een andere didactische keuzes in de les. Sigrid Ettema is docent bij de opleiding en heeft meegewerkt aan de ontwikkeling van onder andere de vakweken: een moment aan het eind van de periode waarin er geen les wordt gegeven, maar er ruimte is voor rooster doorbrekende activiteiten. 

“In de vakweken gaan we op excursie. We kijken bijvoorbeeld niet alleen met Google Earth naar hoe het ergens is, maar we gaan er ook echt naartoe en praten met mensen die daar werken of wonen. Het vraagt verandering in de organisatie van de lessen en de indeling van het curriculum, maar ook in ons gedrag als docenten in de les: we maken andere didactische keuzes. We checken dus nu steeds: kunnen we dit verbinden met de échte wereld,” vertelt Sigrid. “Dus als we het over de duinen hebben, bespreken we in de les het ontstaan, oefenen bordtekeningen over de duinen, doen een opdracht met de verschillende soorten duinen en maken we macrofoto’s van verschillende zandsoorten. Maar uiteindelijk gaan we er ook naartoe.  Zo zien studenten: zo is het in het echt.”

“Onderzoek laat zien dat als we onderwerpen voor studenten ‘echt’ maken, dat het meer beklijft. Als je een bladzijde uit een boek uit je hoofd moet leren, dan ben je het morgen weer vergeten. Maar als je ergens hebt gestaan, dan weet je het nog. Al komt het door iemand die daar toevallig dichtbij op de accordeon speelde. Het maakt niet uit wat het is, maar dat soort details zorgen dat het moment en de informatie je beter bijblijft. Deze manier van lesgeven leert onze studenten om te gaan met complexe onderwerpen uit de actualiteit. Wij vinden het belangrijk dat ze leren hoe het gesprek met leerlingen geopend kan worden en hoe ze kritisch onderzoek doen. Met alle onzekerheden in de wereld is het belangrijk als leraar om deze basishouding te hebben.”

Betekenisvoller onderwijs voor studenten lerarenopleiding Aardrijkskunde

Laura Harmsel is tweedejaars student aan de lerarenopleiding Aardrijkskunde. Voordat ze haar definitieve keuze maakte, vergeleek ze meerdere hogescholen. Uiteindelijk koos ze voor Windesheim na meer informatie in een nieuwsbrief én een bezoek aan de opendag. De enthousiaste studenten op de opendag en focus op het onderwijs gaven voor haar de doorslag. Nu is zij zelf een van de enthousiaste studenten.

“Doordat wij naar buiten gaan en zien waar we over leren, weet ik beter waarom ik over deze onderwerpen leer. Ik onthoud de stof niet alleen beter, ik kan ook beter verbanden leggen,” zegt Laura. “Dit is een fijne en vrije manier van lesgeven. Leren is dus niet alleen thuis zitten, boeken lezen en colleges terugkijken. Onderwijs wordt zo betekenisvoller voor mij.”

Laura had vanuit haar middelbare school een andere ervaring met Aardrijkskunde. Dat biedt vergelijkingsmateriaal met haar huidige studie. Dankzij beide ervaringen heeft ze ook een duidelijk beeld hoe ze straks zelf voor de klas wil staan.

“Op de middelbare school deden wij totaal geen veldwerk.  Je hebt theorie en huiswerk en daarna bespreek je op school de opdracht,” vertelt Laura. “Ik zie nu bij Windesheim een hele andere vorm van onderwijs. Wij leren als toekomstige leraar ook echt om met leerlingen er op uit te gaan. In plaats van dat ze allemaal achter hun laptop of boek zitten. Zo wil ik het zelf straks ook inrichten voor mijn klassen.”

Onderwijsontwikkeling met de studenten

Bij de onderwijsontwikkeling worden studenten betrokken. De opleiding evalueert de excursies met studenten om te toetsen of het aanbod nog aansluit bij de behoeftes van studenten. Dat geeft Sigrid en haar docententeam waardevolle informatie om de opleiding door te ontwikkelen. Tegelijkertijd geeft het studenten zoals Laura ook het gevoel dat ze serieus wordt genomen én dat ze een waardevolle bijdrage kan leveren aan het onderwijs. Een mooie kroon op al het werk van docenten en studenten binnen de lerarenopleiding Aardrijkunde was dat ze dit jaar Topopleiding zijn in de HBO Keuzegids 2026. 

Sigrid: “We zijn dit jaar inderdaad topopleiding geworden en dat is heel fijn. Het is lastig te zeggen dat zoiets alleen komt door de nieuwe invulling van het lesgeven. Er spelen namelijk meer factoren mee in deze ranking. Wat ik wel zie, is dat die excursies, los dat ze didactisch en inhoudelijk heel waardevol zijn, ook goed zijn voor de groep. Studenten leren elkaar echt kennen onder bijzondere omstandigheden. Ze maken samen dingen mee en dat maakt dat de binding in de groep ook heel sterk is.”

Laura vult aan: “Ik vind het wel echt een topopleiding. De docenten in de vakgroep zijn altijd heel prettig. Als je een vraag hebt, kan je even naar binnen lopen. Ze willen altijd helpen. Ook is het heel fijn dat we docenten hebben die ervaring hebben in het onderwijs waar wij gaan lesgeven. Zij hebben echt de juiste kennis én ze weten waar wij tegenaanlopen, dat hebben zij ook gehad.”

Een groot compliment voor het docentteam van de lerarenopleiding Aardrijkskunde. Sigrid: “Fijn om te horen dat de energie die wij in de opleiding en onze studenten steken, resulteren in goed en fijn onderwijs voor studenten. Én dat zij dat ook zo ervaren. Alleen al dat het betekenisvoller wordt, dat is precies de bedoeling in alle opzichten.”