Landelijke studiedag klassenassistenten, onderwijsassistenten en leraarondersteuners

Workshop 1

Deze workshop wordt gegeven door Maaike Kenter en Elske Brouwer-Schudde.

Maaike is Opleidingscoördinator Ad PEP en Hogeschooldocent Rekenen/Wiskunde bij Ad PEP en Pabo bij Windesheim Almere.

Renske is lerarenopleider en docent-onderzoeker bij het lectoraat GO van Hogeschool Viaa. Elske is PhD-kandidaat aan de Rijksuniversiteit Groningen en docent-onderzoeker bij het lectoraat Goede Onderwijspraktijken aan de Hogeschool Viaa.

Zelfsturing: verbinden en begrenzen

‘Je mag er zijn. En we gaan die verbinding aan.’

Iedere dag maak je als onderwijsprofessional het verschil. In kleine momenten. Door ruimte te geven, grenzen te stellen, rust te bieden of simpelweg aanwezig te zijn wanneer een kind dat nodig heeft.

Maar hoe blijf je daarbij afgestemd op jezelf? Hoe verbind je zonder jezelf kwijt te raken? Hoe geef je ruimte zonder los te laten?

Inclusief onderwijs vraagt om een voortdurende balans tussen verbinden en begrenzen, tussen ondersteunen en loslaten, tussen het individu en het geheel. Tijdens deze interactieve workshop verkennen we hoe zelfsturing, verbondenheid en inclusief handelen met elkaar samenhangen. Vanuit praktijkervaringen en inzichten uit onderzoek onderzoeken we samen de beweging van ik naar wij.

We staan stil bij vragen als:

• Hoe afgestemd ben ik op mezelf, de ander en de context?
• Wat vraagt zelfsturing van mij als professional?
• Hoe verbind ik én begrens ik tegelijk?
• Hoe creëren we samen een omgeving waarin iedereen erbij hoort?

Zoals regendruppels een spinnenweb zichtbaar maken, worden verbindingen zichtbaar in de vele kleine momenten waarop iemand ervaart:

Ik hoor erbij. Ik word gezien. Ik mag er zijn.

Wij ontmoeten je graag.

Maaike Kenter, Renske Tijhof en Elske Brouwer-Schudde

From me to we. All in for belonging?

Workshop 2

Nikée Hogenboom
Werkzaam als docent in de Masteropleiding tot gedragspecialist. Opgeleid en werkzaam geweest als GZ-psycholoog kind & jeugd

Eerst rust, dan regie: zelfregulatie ondersteunen bij leerlingen/studenten met ingrijpende jeugdervaringen.

Ingrijpende gebeurtenissen in de jeugd kunnen grote invloed hebben op de manier waarop leerlingen en jongeren omgaan met emoties. Gedrag dat lastig, onvoorspelbaar of ongemotiveerd lijkt, kan soms een uiting zijn van spanning of een gevoel van onveiligheid. Wat heeft een leerling op zo’n moment nodig?

In deze workshop staat zelfregulatie centraal. We verkennen hoe ingrijpende jeugdervaringen de ontwikkeling van zelfregulatie kunnen beïnvloeden en waarom veiligheid, vertrouwen en verbinding belangrijke voorwaarden zijn om tot leren en ontwikkelen te komen. Daarbij kijken we ook naar de rol van co-regulatie: hoe je als professional een leerling kunt helpen om spanning te herkennen, emoties te hanteren en stap voor stap meer grip te krijgen op het eigen gedrag.

Workshop 3

Rieke van Bemmel

Rieke is docent in de Master Learning and Innovation van Hogeschool Windesheim. De eerste 20 jaar van haar loopbaan werkte ze als leerkracht in het basisonderwijs en daarna als onderwijskundige en lerarenopleider bij de tweedegraads lerarenopleidingen van Hogeschool Utrecht. Ze is co-auteur van het boek 'Een meester in leren'. Dat boek gaat over leerprocessen en is speciaal geschreven voor leraren in opleiding met als doel om leertheorie praktijkgericht en studeerbaar te maken.

Geen zin? Daar zit wat achter.

Wat motiveert jou en je leerlingen eigenlijk?

Waarom gaat de ene leerling enthousiast aan de slag, terwijl de andere niet vooruit te branden is? En waarom heb je er zelf de ene dag veel meer zin in dan de andere? Motivatie lijkt soms iets wat je hebt of niet hebt. Maar hoe werkt motivatie eigenlijk?

Er is veel geschreven over motivatie. In deze interactieve workshop ontdek je wat verschillende theorieën ons leren over motivatie. Die inzichten helpen soms als je even niet meer weet hoe je een ongemotiveerde leerling of groep leerlingen in beweging krijgt. Je onderzoekt tijdens de workshop wat jou én je leerlingen de energie geeft om in actie te komen en waarom goedbedoelde pogingen om leerlingen te motiveren soms juist averechts werken. Je vertaalt deze inzichten naar praktische handvatten die je direct kunt toepassen in je werk als onderwijsassistent.

Workshop 5

Jeanet van Dam
Docent masteropleidingen Windesheim
 

Meer invloed dan je denkt! – Vergroot je handelingsvertrouwen in lastige onderwijssituaties

Iedere onderwijsassistent kent ze: momenten waarop een leerling niet meewerkt, emoties hoog oplopen of je twijfelt over wat je het beste kunt doen. Hoe blijf je op zo'n moment vertrouwen houden in je eigen handelen?

In deze interactieve workshop ontdek je dat je vaak meer kunt dan je denkt. Aan de hand van herkenbare praktijksituaties onderzoeken we wat jou helpt om ook in uitdagende situaties met vertrouwen te handelen.

We gaan aan de slag met vier praktische ingangen: leren van je eigen successen, ontdekken wat werkt bij collega's, elkaar versterken door gerichte feedback en omgaan met spanning wanneer het lastig wordt.

Je wisselt ervaringen uit, probeert verschillende manieren van reageren en ontdekt welke kwaliteiten en handelingsmogelijkheden je zelf al in huis hebt.

Geen lange theoretische verhalen, maar vooral doen, ervaren en van elkaar leren. Je gaat naar huis met praktische ideeën én een persoonlijke aanpak voor situaties waarin je soms aan jezelf twijfelt.

Workshop 6

Ilona Stoffers 
Ilona is docent digitale geletterdheid bij de pabo, trainer en adviseur bij Leven Lang Ontwikkelen (LLO) en onderdeel van het programmateam AI van Windesheim. Daarnaast deed ze onderzoek naar mediawijsheid en generatieve AI bij de lectoraten Jeugd & Media en Onderwijsinnovatie & ICT. 

Wees geen NPC: pak de regie over je digitale welzijn

Een NPC is een "Non-Player Character", een personage in een game dat een vast programma volgt en zelf geen keuzes maakt. Jongeren gebruiken de term ook voor mensen die gedachteloos anderen volgen of op de automatische piloot leven.

Urenlang 'doomscrollen', direct willen reageren op notificaties, spullen kopen die influencers aanbevelen en zonder nadenken overnemen wat ChatGPT je vertelt. Dit zijn een aantal voorbeelden van onbewust online gedrag van jongeren. Maar er zijn ook jongeren die laten zien dat het anders kan: apps vergrendelen met een timer, je smartphone niet mee naar bed nemen en irritante accounts blokkeren uit je algoritme. 

In deze workshop verkennen we hoe je als onderwijsprofessional kan bijdragen aan zelfregulatie, digitale balans en verantwoord mediagebruik van je leerlingen. Aan de hand van herkenbare praktijksituaties ontdek je hoe je jongeren kunt ondersteunen bij het maken van bewuste eigen keuzes zodat het voor iedereen leuk blijft online. Zodat ze dus niet als NPC door het leven gaan 😉  

Workshop 7

Miriam Limpens
Miriam is docent in de Master Educational Needs in het profiel LEREN van Hogeschool Windesheim. Miriam heeft ruime ervaring als docent Nederlands in het VO, SO en het MBO. Vervolgens heeft zij heel wat jaren gewerkt in de sector kunst en wetenschap. In 2016 is zij teruggekeerd in het onderwijs. Ze begeleidde een aantal jaar scholen voor PO en heeft op projectbasis met scholen samengewerkt aan het verbeteren van hun onderwijs.

Hoe kies je je scaffold?
Scaffolding betekent letterlijk het neerzetten van steigerpalen, een term uit de bouwwereld. Een steiger is over het algemeen tijdelijk van aard en dat geldt ook voor de ondersteuning die je aanbiedt aan je leerlingen. Het idee van scaffolding is dat je als begeleider van leerlingen de leerling tijdelijk ondersteunt waardoor de leerling vervolgens zelf weer een stapje kan zetten. Zo help je de leerling zich te ontwikkelen. Dat kan een denkstapje zijn of iets anders.

En hoe kies je dan je scaffold? Is iedere scaffold oké en geschikt voor je leerlingen? Hierover gaat deze workshop. We gaan aan de slag met scaffolds voor lezen, schrijven, spreken en luisteren. Wat vraagt scaffolding van jou als begeleider van leerlingen? Hoe kies jij hoe je een leerling begeleidt?

Workshop 8

Joske van der Sluis
Ontwikkelingspsycholoog/Onderwijsadviseur

Mijn werk als ontwikkelingspsycholoog was veel gericht op het individuele kind. Inzicht in de ontwikkeling van zelfsturing was voor mij enorm helpend om het gedrag van leerlingen te begrijpen en te kunnen helpen ontwikkelen. In mijn rol als onderwijsadviseur vind ik het juist leuk om dit op groeps- en schoolniveau toe te passen en onderwijsprofessionals te helpen om het gedrag dat ze zien vanuit deze bril te bekijken.

Focus op zelfsturing – de ontwikkeling van executieve functies.
Gedurende een dag op school neem je als leerling beslissingen, bedenk je hoe iets gedaan moet worden, maak je opdrachten en werk je samen. Kortom, je bent de hele dag bezig om jezelf aan te sturen. Hoe je als mens je gedrag stuurt, wordt zelfsturing genoemd. De hersenprocessen die dit aansturen, zijn de executieve functies. Hoe het een leerling lukt om zichzelf aan te sturen heeft een grote invloed op het gedrag en het leren dat we zien bij leerlingen. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat leerlingen zelf grip krijgen op hun eigen zelfsturing en hoe kunnen we als onderwijsprofessionals eraan bijdragen dat deze zelfsturing zich steeds verder ontwikkelt?

Aan het einde van deze workshop:

• Weet je wat executieve functies zijn (inhibitie, flexibiliteit, werkgeheugen) en hoe ze zich ontwikkelen;
• Kun je het gedrag van jouw groep/leerlingen bekijken en begrijpen door de bril van zelfsturing;
• Weet je welke rol co-regulatie speelt in de ontwikkeling van zelfsturing en heb je verwoord wanneer het passend is om co-regulatie toe te passen en wanneer juist niet;
• Heb je praktische tips gekregen om de zelfsturing van jouw leerlingen te ontwikkelen en/of te ondersteunen.