Oud-student aan het woord

Oud-student Ruben van der Kaap vertelt over de internationale excursie van de opleiding Godsdienst-Pastoraal Werk.

Leerzame internationale excursie

Onderdeel van de voltijdopleiding is de internationale excursie. Vanaf het tweede jaar gaan theologiestudenten van Windesheim op reis naar verre exotische plekken – of nou ja, dat dachten wij.

Toen ik voor het eerst mee mocht, twee jaar geleden, gingen we naar het verre Istanbul. We leerden daar veel van verschillende culturen. Het jaar daarop was Frankrijk aan de beurt, iets minder ver, maar voor mij toch ook exotisch. We trokken van de ene jeugdherberg naar de andere, geweldig! Het was dan ook spannend waar we dit jaar naartoe zouden gaan. Praag en Londen werden genoemd. Het was voor mij als Tukker nabij de Duitse grens een teleurstelling toen bleek dat het Duitsland was geworden. Duitsland? Slechte wegen, slecht weer en koude mensen. Eigenlijk gewoon Nederland, maar dan slechter. Hannover, daar gaan we een werkweekje vertoeven. Ja, het is dan ook zeker een werkweek en we komen er vooral om dingen te leren, maar het oog wil toch ook wat?

Waarom Duitsland?

Al enige tijd hebben we een aantal prominente Duitse geleerden bestudeerd, waaronder Leibniz, gestorven in Hannover. In de filosofie wordt Leibniz gezien als rationalist en optimist. Daarnaast was hij ook verdraagzaam jegens andersdenkenden. Hij vond dat de Chinese religies en filosofie ook goddelijke waarheid bevatten en hij zette zich in voor de oecumene, vooral tussen Lutheranen en Katholieken. Verdraagzaamheid was voor hem erg belangrijk, in de vorm van het je verplaatsen in de ander. Deze perspectiefwisseling werd dan ook de insteek van onze reis.

Groep studenten en docentenOver verdraagzaamheid gesproken

Omdat Obama een bezoek zou brengen aan Hannover was het moeilijk een hotel te boeken. We trokken daarom van hostel naar jeugdherberg en van jeugdherberg naar hotel. Het liep dan ook niet altijd even lekker, we raakten op een gegeven moment zelfs verdwaald. We waren aan het sjouwen met zware bagage. We begonnen te mopperen op onze docent, zonder door te hebben dat deze zich voor ons aan het uitsloven was!

Pas later toen wij erachter kwamen dat wij zelf niet geluisterd hadden en ook nog eens de verkeerde kant waren opgelopen, ging er bij mij een belletje rinkelen. Onze docenten hebben zich hiervoor erg ingezet en ook zij moeten net zoveel lopen als wij! Misschien moest ik iets minder zeuren en mij eens wat verdraagzamer opstellen… We doen dit namelijk toch samen? Of moeten we blijven vastzitten in een negatieve sleur omdat we nu naar Duitsland gaan in plaats van Istanbul? Moeten we ons dan boos en intolerant opstellen tegenover onze leraren? Wij moeten er toch samen iets moois van maken? Dit besef begon toen tot mij door te dringen, dit was immers het doel van de hele reis! Dat het even tegenzat en misging was misschien wel het beste dat nu kon gebeuren, ik mocht zelf even proeven hoe het was om onverdraagzaam te zijn en dan in te zien dat dit helemaal niks oplevert.

Grootste les

Voor mij was het dan ook de grootste les om in het klein mee te maken wat er in de maatschappij gebeurt. Door omstandigheden en miscommunicatie kan er zoveel irritatie ontstaan dat je de goede en mooie dingen (die vaak veel meer aanwezig zijn) niet ziet en vergeet. Onverdraagzaamheid neemt dan de overhand en zelf word je een factor die de negativiteit versterkt. Het is zoveel beter en productiever om je verdraagzaam op te stellen en samen te werken naar iets positiefs. Voor mij was het moment van besef dat dit de enige manier was om de situatie te beteren het meest waardevol.

De beste wereld

Maar het bleef uiteraard niet bij deze morele les. We hebben Leibniz’ opvatting mogen bestuderen over de theologie en filosofie. In onze ontmoeting met professor Becker van de Leibniz Universiteit hebben we gesproken over Leibniz’ opvatting over de theodicee, de vraag hoe we het geloof in God kunnen rijmen met het bestaan van het kwaad en het lijden. Leibniz zegt dat deze wereld de beste wereld is van alle andere mogelijke werelden. De imperfecties bestaan dus ook in alle andere mogelijke werelden. Als er een mogelijkheid was in het universum om een wereld te scheppen zonder fouten, dan had God dat wel gedaan. De wereld waarin wij leven is daarom de meest gebalanceerde en meest geschikte.

In de ogen van Leibniz kunnen (zijn) filosofie en theologie nooit met elkaar botsen, beiden zijn namelijk Gods gave aan de mens. God is perfect en kan zichzelf dus niet tegenspreken. Dit zet ons aan het denken. Als dit allemaal waar is, is het kwaad dan nooit weg te denken? Misschien is het kwaad zelfs nodig zodat het goede kan bestaan. Een grote vraag die hiermee beantwoord zou zijn is, waarom God slechte dingen laat gebeuren, een vraag waar veel theologen mee worstelen, ook wij. We hebben nog meer filosofische en theologische gedachtes van grote denkers mogen bestuderen en deze reis blijft dan ook in ons achterhoofd doorwerken gedurende onze verdere opleiding.

Ruben van der Kaap,
Student Godsdienst-Pastoraal Werk voltijd

Groep studenten en docenten