Studenten voor X

'Stop met denken in stereotypen'

14 februari 2019

In dagblad Trouw stond zaterdag 9 februari een column van bestuurskundige Hans de Bruijn over diversiteit in organisaties. Zijn boodschap: denk niet in categorieën, maar in mensen.

Ingezonden brief

Onderzoeker Aagje Voordouw van Windesheims lectoraat Social Innovatie reageerde hierop: is het mogelijk om te stoppen met denken in stereotypen? Haar reactie stond donderdag 14 februari in Trouw:

Stop met stereotypering

In LETTER & GEEST van zaterdag 9 februari beschrijft Hans de Bruijn op meesterlijke wijze hoe framing van diversiteit uiteindelijk kan leiden leidt tot relativering ervan. Ik vind ook dat we moeten stoppen met stereotypering. De meeste vrouwen in ICT-opleidingen en ICT-functies bijvoorbeeld geven aan dat zij niet behandeld willen worden als ‘een aparte groep’. Tegelijk geven ze aan dat ze zich niet thuis voelen in de ICT-sector en verlaten ze deze omdat ze bijvoorbeeld discriminatie, (seksuele) intimidatie, onderwaardering van hun kennis en vaardigheden ervaren.

Los komen van impliciete oordelen

‘Gewoon in mensen denken’, zoals de Bruijn oppert, is goed want dan zou iedereen ‘er gewoon bij horen’ op scholen, in organisaties en op de arbeidsmarkt. Het probleem is nu juist dat mensen er niet gewoon bij horen ómdat ze in een ‘categorie’ vallen en wij niet over hen kunnen denken als ‘gewoon’. Als we dat willen, zullen we eerst los moeten komen van impliciete oordelen over de categorieën. Dat is moeilijk. Van impliciete oordelen zijn we ons namelijk nauwelijks bewust. Ze zijn gegroeid en hebben zich vastgezet in onze (organisatie) cultuur en in onszelf. Ga dat maar eens bijstellen.

Aanspreken op talenten

Laat statushouders, mensen met een ‘arbeidshandicap’, ICT-vrouwen, mannelijke leerkrachten op een basisschool er bijvoorbeeld maar eens ‘gewoon’ bij horen. Dan zouden ze aangesproken worden op hun talenten in plaats van op categorie-kenmerken. Opmerkingen als ‘knap voor een vrouw’, ‘is het niet lastig, werken met zo’n hoofddoek?’ ‘hoe hou je het vol in dat kippenhok’ zouden dan niet in ons opkomen. Aan elke medewerker en niet alleen aan vrouwen zou belangstellend gevraagd worden hoe zij ‘het regelen met de kinderen’. Er zou gelijke beloning zijn. Zo ver is het allemaal nog niet. Om zover te komen is al met al meer nodig dan de aanmoediging om in mensen te denken.

‘Gewoon in mensen denken’

De Bruijn en ik vinden elkaar als we zeggen: ‘wees je er van bewust dat je denkt, oordeelt en handelt in categorieën en doe daar iets aan’. Lang leve organisaties die deze missie vertalen in beleid, randvoorwaarden en activiteiten. Het zijn er gelukkig steeds meer. Als ze hierin volharden zullen alle mensen die er werken ooit ‘gewoon in mensen denken’. Het zal dan 2030 zijn, schat ik zo. Op z’n vroegst.
Aagje Voordouw
Onderzoeker Gender Include IT bij lectoraat Sociale Innovatie van Windesheim

Bron: Trouw.

- De column van Hans de Bruijn is (voor abonnees) online te vinden.
- Meer weten over het onderzoek van het lectoraat Sociale Innovatie?