Student die aan het bellen is

‘Goed oud worden is meer dan gezond oud worden’

02 september 2019

Associate lector Franka Bakker ontwikkelde een nieuw gerontologisch framework voor professionals die werken met ouderen. Het uitgangspunt van het model is een holistische visie op ouder worden.

Bijdragen aan een kwalitatief goed leven van ouderen betekent meer dan het regelen van zorg of het stimuleren van een goede gezondheid zegt onderzoeker en associate lector Franka Bakker van het lectoraat Innoveren met Ouderen. Daarover bestaat steeds meer consensus, maar het probleem is dat werkmodellen van een kwalitatief goed leven vaak zijn gericht op één aspect zoals de gezondheid of psychologie, of erg wetenschappelijk van karakter en daardoor niet goed toepasbaar in de praktijk. Bakker heeft geconstateerd dat er behoefte is aan een toekomstbestendig model, gemaakt vanuit een brede, holistische kijk op het leven, waarbij nadrukkelijk aandacht is voor de interactie tussen een individu en diens omgeving. Zij ontwikkelde het model ‘Goed Leven’ dat een integraal gerontologisch framework biedt aan professionals die met ouderen werken. Het Tijdschrift Positieve Psychologie (TPP) wijdde een artikel aan het gerontologisch framework van de Windesheimonderzoeker.Nieuw Gerontologisch framework

Een bredere kijk op het leven

Franka Bakker: ‘Waar ouderen zelf waarde aan hechten is enorm belangrijk. Toch is het moeilijk om vanuit dat inzicht praktisch te handelen. Ik denk dat het gaat om bewust anders denken. Nu is het zo dat de dienstverlening vaak niet goed aansluit. Een zorg- of hulpverlener is gewend om te reageren op een situatie met het repertoire dat hij tot zijn beschikking heeft: laten we zeggen optie 1 en optie 2. Is een oudere eenzaam dan wordt de oplossing gezocht in opties zoals een vrijwilliger zoeken of een deelname regelen aan een inloopactiviteit. Het benaderen van een vraagstuk vanuit de beschikbare middelen is echter te beperkt. Een bredere kijk op het leven leidt vaak tot andere en betere oplossingen. Een welzijnsorganisatie zou ervoor kunnen kiezen om eenzaamheid te zien als een zingevingsvraagstuk. Het framework dat we ontwikkelden kan helpen om die bredere kijk op het leven van de oudere te ontwikkelen en van daaruit te handelen. Daarbij biedt het model ook mogelijkheden om interdisciplinair te werken.’

Het onderzoek

Het onderzoek vanuit het lectoraat Innoveren met Ouderen gebeurde in nauwe samenwerking met studenten en docenten van de opleiding Toegepaste Gerontologie; age-friendly design and innovation in het Living Lab Goed Leven. Zij voerden gesprekken met ouderen vanuit een positieve insteek (Appreciative Inquiry) en gebruikten hierbij verschillende kwalitatieve dataverzamelingsmethoden, zoals Emotional Touchpoints, storytelling en participatieve observatie. Daarnaast werd literatuur geanalyseerd op het gebied van psychologische, biologische, filosofische, sociale en omgevingsaspecten van ouder worden. De clustering van begrippen leidde tot het nieuwe gerontologisch framework. Het framework is aan verschillende groepen ouderen en professionals voorgelegd en verfijnd tot de huidige versie. Deze staat klaar om gebruikt te worden in het onderwijs, onderzoek en de praktijk.

Het artikel 'Goed leven, een holistische visie op ouder worden' is te lezen bij de publicaties van het lectoraat Innoveren met ouderen