Studenten voor X

Op weg naar een energieneutraal Nagele: energie oogsten in de zomer voor de winter

Docent Bouwkunde Jaap Kuin maakte met een groep het winnende ontwerp voor een prijsvraag die was uitgeschreven door Energielab Nagele. Ook studenten kunnen in de toekomst aanhaken bij de realisatie van het innovatieve plan ‘Nagele in Balans’.

‘Duurzame energie is vooral in de winter een probleem. De zon is minder krachtig, er zijn minder zonuren en tegelijkertijd is er een veel grotere energiebehoefte’, vertelt Jaap Kuin. ‘In ons ontwerp maken we gebruik van het overschot aan energie dat we in de zomer kunnen opwekken met zonnecellen. Nagele gaat dus in de zomer energie oogsten voor de winter. Op wijkniveau slaan we warmte ondergronds op en op buurt- en woningniveau in zoutbatterijen. Die energie kun je in de winter benutten. Aantrekkelijk is dat ons innovatieplan praktisch onzichtbaar is en dat is belangrijk omdat Nagele als levend document van het Nieuwe Bouwen een beschermd dorpsgezicht heeft. Een tweede en aantrekkelijk aspect van ons ontwerp is dat we gebruik maken van de voordelen die de architectuur van Nagele ons biedt. En dat is ook wat de jury van de prijsvraag aansprak in ons plan: het pragmatische idee, de uitvoerbaarheid en de relatieve onzichtbaarheid.’   

Platte daken in Nagele

Het pragmatische karakter zit hem vooral in de manier waarop er gebruik is gemaakt van de architectuur in Nagele. Kuin: ‘Nagele is een dorp met huizen die in de jaren zestig zijn ontworpen door architecten als Gerrit Rietveld, Jaap Bakema, Mien Ruys en Aldo van Eyck. Kenmerkend voor hun ontwerpen waren de platte daken en dat gegeven was leidend in onze ideeën. Platte daken zijn ideaal voor het aanbrengen van zonnecellen, dat is simpel en goedkoop. Een belangrijk deel van ons plan bestaat uit de berekeningen en financiële onderbouwing. We hebben laten zien dat het uitvoerbaar is met de huidige budgetten want je moet voorkomen dat je mensen enthousiast maakt voor iets dat later luchtfietserij blijkt. Windenergie heeft trouwens het hele proces op gang gebracht. Enthousiaste bewoners mochten de extra opbrengst besteden aan een project dat het welzijn van de gemeenschap ten goede kwam. Zij kwamen op het idee om een energietransitie op gang te brengen die Nagele weer de voorbeeldfunctie zou geven die het in het verleden ook had.’

Betekenis voor opleiding Bouwkunde

Het project in Nagele kan betekenis hebben voor de opleiding Bouwkunde waar Kuin als docent aan is verbonden. ‘Energieneutraal ontwerpen is een onderdeel van het curriculum waar onze studenten niet meer omheen kunnen. Daarover vertellen en enthousiasme en interesse opwekken is een belangrijk aspect van mijn docentschap. De ontwikkelingen gaan op dit moment erg hard en een opleiding van vier jaar is onvoldoende om alle facetten van duurzaam bouwen te belichten. Maar we willen onze studenten wel enthousiast maken voor deze manier van bouwen  en ook voor de manier waarop ze kennis zelf kunnen ontdekken door bepaalde programma’s te volgen of startups van innovatieve bedrijven te volgen. Ook in Nagele kunnen studenten interessante opdrachten uitvoeren. Hoe maak je een jong monument energieneutraal zonder de bestaande architectuur aan te tasten? Het antwoord op zo’n vraag vergt onderzoek dat we bij de uitvoering nog hard nodig zullen hebben. Dat zou een mooie taak en leuk project kunnen zijn voor onze studenten.’   

Het begint nu pas

Het eigenlijke werk begint nu pas vertelt Kuin. ‘We hebben met ons ontwerp het dorp Nagele een mooi toekomstperspectief als energieneutraal dorp gegeven maar nu is het zaak om alle relevante partijen met elkaar te verbinden en ook echt aan de slag te gaan.’ Over de manier waarop studenten van de opleiding Bouwkunde een rol gaan spelen bij de realisering van ‘Nagele in balans’ zal Windesheim in de toekomst berichten.

Lees meer over energieneutraal Nagele

Ontwerp energieneutraal Nagele