Student die aan het bellen is

'Juist met kunststof produceer je duurzaam'

09 april 2018

Het lectoraat Kunststoftechnologie van Windesheim bestaat tien jaar. Een verhaal over groei, intensieve samenwerking met het onderwijs en het bedrijfsleven in de regio en focus op de circulaire economie.

Plastic soep en beeldvorming

In een gesprek met Margie Topp en Geert Heideman van het lectoraat Kunststoftechnologie gaat het al gauw over duurzaam en slim produceren. Als leek stel ik voorzichtig de vraag of duurzaamheid en kunststof niet met elkaar in tegenspraak zijn. Margie Topp: ‘Een onderwerp zoals de plastic soep in de oceaan is veel in het nieuws en beïnvloedt de beeldvorming van kunststof negatief. Voor het naar waarde schatten van kunststof is echter technische kennis nodig. Ik vernam laatst van een project waarbij de initiatiefnemer kunststof PET-flessen – die uitstekend recyclebaar zijn! – wilde vervangen door aluminium-papier-kunststof-laminaat flessen. De initiatiefnemer slaat hiermee de plank mis want zijn flessen zijn niet recyclebaar. Zo’n project is goed bedoeld maar je draagt door het kopen van zo’n fles niet bij aan een circulaire economie. Voor het publiek is het dus heel moeilijk om een goede opinie te vormen over plastic.’

‘De beeldvorming over kunststof bij het publiek klopt vaak niet’, vult Geert Heideman aan. ‘Kunststof speelt een cruciale rol bij het steeds duurzamer produceren binnen een circulaire economie. Duurzaam produceren is verbonden met de zoektocht naar steeds lichtere materialen, het hergebruiken van materiaal en vooral: slimmer, sneller en energiezuinig produceren. Dat alles is vrijwel onmogelijk zonder kunststof. Kijk maar eens naar een moderne auto en bedenk hoe die eruit zou zien zonder de duurzame en gevarieerde toepassing van moderne kunststoffen.’

Betekenis voor de regio

Het bestaansrecht van het lectoraat vindt zijn oorsprong in de steeds grotere betekenis die kunststofverwerking voor bedrijven en industrieën het afgelopen decennium heeft gekregen in de regio Zwolle. Daarmee steeg de behoefte aan arbeidskrachten, geschoold in de nieuwste kennis over kunststoftechnologie. ‘Tien jaar geleden toen Kunststoftechnologie samen met het kunststofverwerkend bedrijf Wavin startte, richtten we ons vooral op de ontdekkingstocht naar het materiaal zelf’, vertelt Topp. ‘Het accent lag op polymeerchemie en het experimenteren met eigenschappen van gerecycled kunststof. Nu bevinden we ons in de fase van engineering, ofwel het slim toepassen van al de verschillende soorten kunststof in de productie van alle denkbare objecten. Van ingenieuze kunststof onderdelen die een mestmachine veel lichter in gewicht maken tot damwandmateriaal met eigenschappen die qua duurzaamheid veel gunstiger zijn dan die van tropisch hardhout. Zo helpen we mee aan het doorlopend ontwikkelen van nieuwe kennis en vaardigheden ten dienste van de industrie en het bedrijfsleven in de regio.’
 

Voor de student en het onderwijs

Het lectoraat heeft een stevige band met het technische onderwijs van Windesheim. ‘Studenten van opleidingen zoals Civiele Techniek, Industrieel Product Ontwerpen en Werktuigbouwkunde kunnen bij ons aan de slag met boeiend onderzoek’, vertelt Geert Heideman. Het lectoraat is gedurende zijn bestaan steeds meer verweven geraakt met het onderwijs via onze minors en stuurt ook mee bij de ontwikkeling van het curriculum.’ Topp vult aan: ‘Studenten profiteren van een spannender curriculum en wij houden de opleidingen scherp ten opzichte van de behoeften bij bedrijven in de regio. Als studenten een mooi onderzoek doen bij ons, bijvoorbeeld vanuit de minor Polymer Product Engineering of als stage- of afstudeeropdracht, gaat daar ook een wervende werking vanuit naar andere studenten. En dat merken we, want studenten weten ons steeds beter te vinden. De praktijkvragen en de behoefte vanuit het onderwijs hebben er samen voor gezorgd dat het onderzoek in volume flink is gegroeid, zowel in het aantal medewerkers als in het aantal studenten. Op dit moment werken ongeveer tachtig studenten per jaar vanuit verschillende opleidingen aan onderzoek naar de toepassingen van kunststof.’

Stappen maken in de circulaire economie

De focus van het lectoraat zal komende jaren volgens Topp en Heideman sterk liggen op het ontwikkelen van technische oplossingen die bijdragen aan de circulaire economie. Samenwerking met andere partijen is daarbij onmisbaar vertelt de lector. ‘Wij proberen daarbij de verbindende schakel te zijn tussen het onderwijs en het bedrijfsleven in de regio.’ Een mooie samenwerking is Green PAC, een open innovatiecentrum voor (groene) kunststoffen waarin studenten, het bedrijfsleven, onderzoekers en lectoren samenwerken om technologische vraagstukken uit de praktijk te vertalen naar nieuwe oplossingen en toepassingen. Bovendien kunnen studenten maar ook anderen met een innovatief idee, binnen het iLAB van Green PAC terecht voor het omzetten van het idee naar een eigen bedrijf. Inmiddels zijn zeventien ondernemingen op die manier opgericht. Sprekend voorbeeld is de onderhoudsvrije en circulaire DutchFiets die een oud-student Werktuigbouwkunde ontwikkelde. ‘Je ziet dat duurzaamheid en  kunststoftechnologie dus heel goed samen gaan’, aldus de lector. ‘En bovendien vaart de werkgelegenheid er wel bij.’

Het jubileum van het lectoraat Kunststoftechnologie kwam uitgebreid aan bod tijdens het Nationaal Kunststofcongres op 5 april in Steenwijk waar het lectoraat verschillende lezingen verzorgde.