Studenten voor X

'Ontwikkel faciliterend beleid voor kunst in de zorg'

13 september 2017

Kunstprojecten in de zorg nemen toe, maar faciliterend beleid ontbreekt. Dit blijkt uit onderzoek van Windesheim, LKCA en Movisie.

De maatschappelijke waarde van kunst en cultuur in de langdurige zorg en ondersteuning wordt in binnen- en buitenland breed gedragen, maar kennis hierover is versnipperd. In opdracht van ZonMw voerde een consortium van Hogeschool Windesheim, Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA) en Movisie in het voorjaar van 2017 een overzichtsstudie uit. Deze werd gisteren aangeboden aan directeuren-generaal van het ministerie van OCW en het ministerie van VWS. Het rapport ‘Kunst en positieve gezondheid: een overzichtsstudie van culturele interventies met mensen die langdurig zorg en ondersteuning ontvangen’ vormt de basis voor de kennisagenda die de ZonMw-commissie Cultuur en Zorg de komende tijd gaat opstellen.

Volgens de onderzoekers neemt het aantal kunstprojecten in de zorg en ondersteuning snel toe. Dit wordt echter nog onvoldoende vanuit beleid ondersteund. Internationaal zijn er nog weinig ‘harde’ bewijzen voor effecten van kunst op de positieve gezondheid van zorgontvangers. Dat heeft onder meer te maken met het ontbreken van passende onderzoeksmethoden voor de praktijk, aldus het onderzoeksteam. Met name in de ouderenzorg, ggz en extramurale zorg liggen er kansrijke onderzoek- en ontwikkelrichtingen met betrekking tot culturele interventies. Faciliterend beleid is nodig, evenals duurzame financiering en samenwerking tussen professionals en deelnemers.

Cultuuromslag

Het consortium van Windesheim, LKCA en Movisie roept overheid (gemeenten, provincies en ministeries), zorginstellingen, zorgkantoren, verzekeraars en fondsen en ZonMw op beleid te ontwikkelen dat faciliteert en domeinoverstijgend is. Culturele interventies zijn vaak incidenteel, eenmalig gefinancierd. Als de financiering is beëindigd, komt er een einde aan mooie projecten die betekenisvol waren voor cliënten en deelnemers, en verdwijnt ook de opgedane kennis. Dat komt niet ten goede aan de ontwikkeling van de kennisdeling en opbouw.

Anders dan in de evidence based-benadering in de zorg is de kunst in de zorg niet gebaat bij protocollen. Kunst zal pas werken wanneer een zekere vrijheid, speelsheid en onvoorspelbaarheid over de uitkomsten van de culturele interventie wordt toegestaan. Dit past niet bij de huidige evidence based practice-cultuur in de langdurige zorg en ondersteuning. Een cultuuromslag om kunst meer ruimte te geven en aandacht te vragen voor de waarde van culturele interventies is dus meer dan gewenst.

Kennissynthese 'Kunst en positieve gezondheid'

Bijlage van 'Kunst en positieve gezondheid'