Studenten voor X

Rob Bovens: ‘Verweef onderzoek met het curriculum, het komt de Bildung van studenten ten goede’

Lector Verslaving van Windesheim Rob Bovens, onderstreepte in zijn afscheidsspeech het belang van onderzoekservaring voor de vorming van de student als persoon en professional.

Op 16 oktober nam de lector afscheid van Windesheim. In de periode van acht jaar dat hij opereerde als lector, was hij zeer actief in het opzetten van onderzoek, het begeleiden van studenten, het op- en uitbouwen van een imposant professional netwerk en het initiëren van projecten en campagnes zoals FIVE en IkPas. Onderzoeker en docent Alie Weerman schetste in haar bijdrage in vogelvlucht het succes van de vier succesvolle onderzoekslijnen die hij opzette, te weten het onderzoek naar de psychosociale gevolgen van middelengebruik voor jongeren en ouderen, motiverende gespreksvoering, ervaringsdeskundigheid en de inrichting van regionaal alcoholbeleid. Onderzoekslijnen die na het vertrek van Bovens worden voortgezet door de onderzoekers van het Windesheimlectoraat.

Drive

Bovens benadrukte in zijn speech het grote belang van onderzoek voor onderwijs en samenleving. Dat is mede zijn drive geweest als lector: een wezenlijke bijdrage willen leveren aan de vorming van studenten door het begeleiden van hun onderzoeksopdrachten. ‘Onderzoek is van wezenlijk belang voor de Bildung, de vorming, van de student als mens en als professional. Studenten die onderzoek doen, ontwikkelen een onderzoekende houding en allerlei vaardigheden zoals gespreksvaardigheden. Onderzoek is wat mij betreft teveel weggedrukt in het drukke programma van het vierde jaar en bestrijkt in de praktijk hoogstens een paar weken. Ik pleit voor een betere verdeling over de vier jaar en een structurele verweving van onderzoek met de overige inhoud van het curriculum van de opleidingen.’   

15% aanvragen gehonoreerd

Lectoren in Nederland beamen het standpunt van Bovens en zetten steeds meer studenten in bij hun onderzoek, hoewel zij dit voor het uitvoeren van het onderzoek zelf, in hun ogen niet strikt noodzakelijk achten. Diezelfde lectoren worden volgens de scheidend lector in de praktijk teveel geleid door andere zaken. Een onderzoek van het Rathenau Instituut illustreert waar het in zijn ogen scheef kan lopen. De meeste lectoraten in het hoger onderwijs steken volgens Bovens veel tijd en energie in het gefinancierd krijgen van onderzoek. Een streven dat bij slechts 15% van de aanvragen lukt.

Laaghangend fruit

‘Wat zou het mooi zijn’, vervolgde Bovens, ‘als we die energie zouden gebruiken voor het oogsten van laaghangend fruit dat ten goede komt aan onze studenten. Tal van gemeenten en bedrijven investeren graag een paar duizend euro om een onderzoek te laten uitvoeren. Op die manier ontwijk je de tijdrovende en vaak in teleurstelling eindigende route naar subsidie en kun je onafhankelijk onderzoek doen zonder restricties op acquisitie.’

Verantwoordelijkheid nemen

‘We moeten als hogescholen de verbinding tussen Bildung en onderzoek verstevigen zodat studenten zich kunnen ontwikkelen tot waarde(n)volle professionals met een onderzoekende basishouding. Ik vind dat lectoren daarbij prominent in beeld moeten zijn, hun verantwoordelijkheid daarin moeten dragen, niet alleen door af en toe een mooi college te geven, maar eerder door mee vorm te geven aan de invulling van de curricula, juist daar waar onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar raken, zoals in stages, praktijkopdrachten en in leerwerkplaatsen.’   

Vervolg loopbaan

Rob Bovens vervolgt zijn loopbaan bij Tranzo, het wetenschappelijk centrum voor zorg en welzijn aan de Tilburg University.