Studenten voor X

Expertisecentrum PBS: verbindend in professionele leergemeenschappen

21 februari 2014

De Wet Passend Onderwijs treedt in augustus 2014 in werking en vanaf januari 2015 wordt de jeugdzorg ondergebracht bij de gemeentes. Dit zijn twee grote veranderingen waarbij van professionals gevraagd wordt om samen te werken in het omgaan met leer- en gedragsvraagstukken. Positive Behavior Support (PBS) kan daarin een rol spelen. Het Expertisecentrum PBS van Windesheim staat voor het ontwikkelen van positieve, leerbevorderende en effectieve omgevingen voor kinderen en jongeren in scholen, centra voor sport, cultuur en welzijn en opvoedingssituaties.

In scholen spreken we over School Wide Positive Behavior Support. Het gaat om een schoolbrede benadering: iedereen op de school werkt mee aan het voorkomen en oplossen van leer- en gedragsvraagstukken. Binnen PBS gaan we ervan uit dat kinderen optimaal kunnen leren en opgroeien in een sociale gemeenschap als zij de ‘sociale codes’ van deze gemeenschap ook aangeleerd hebben gekregen. Het is immers niet vanzelfsprekend dat iedereen weet hoe je je moet gedragen in allerlei situaties.

Waarden vertalen in gedragsverwachtingen

PBS start bij het expliciteren van onderliggende gemeenschappelijke waarden, zoals verantwoordelijkheid en vertrouwen. Deze waarden vertalen we op scholen bijvoorbeeld in heldere gedragsverwachtingen op alle plekken in de school: aula, klas, gang, toilet en pauzeplekken. Deze gedragsverwachtingen worden expliciet aangeleerd, geoefend en gewaardeerd. Er is vooral meer systematische aandacht voor wat goed gaat, maar eenduidig leren omgaan met problematisch gedrag is ook belangrijk.

Volwassenen overleggen aan tafelNiet alleen voor jonge kinderen

PBS is niet alleen iets voor jonge kinderen. Iedereen die in een nieuwe context onderdeel wil worden van de sociale gemeenschap, wil de sociale codes leren kennen. Transitieprocessen kunnen eenvoudiger verlopen als iedereen leert wat de bedoeling is. Denk bijvoorbeeld aan de overgangen van po naar vo, en van vo naar mbo en hbo. Iedere school en afdeling is continu in ontwikkeling als sociale gemeenschap. Het is belangrijk voor een organisatie om iedereen die hier onderdeel van uitmaakt, in te betrekken. PBS vraagt om een duurzaam veranderingstraject voor betrokkenen in organisaties.

Het doel van PBS is vooral het creëren van ruimte voor studiesucces. Dankzij PBS vermindert het aantal gedragsincidenten op scholen, waardoor veel onrust en discussie wordt voorkomen en meer effectieve leertijd ontstaat.

Netwerken stimuleren

Het Expertisecentrum PBS wil vooral verbindend werken door vormen van netwerken te stimuleren. Een voorbeeld hiervan zijn de regionaal verankerde professionele leergemeenschappen voor scholen die schoolbreed met gedragsvraagstukken willen omgaan:

  • een groep vo-scholen, vallend onder eenzelfde bestuur
  • een groep speciaal onderwijs-scholen voor kinderen met gedragsproblemen, overstijgend over een aantal samenwerkingsverbanden
  • een groep po-scholen die met elkaar willen optrekken om PBS in te voeren
  • so-scholen die de verbinding met jeugdzorg in een regio expliciet willen aangaan

Het expertisecentrum organiseert opleidingen binnen scholen, sportorganisaties en jeugdzorginstanties, stimuleert gezamenlijke onderzoeksactiviteiten (bijvoorbeeld leidend tot een vorm van benchmarking in de regio), organiseert experience-dagen (‘kijkjes in de keuken’) en superviseert lokale PBS-coaches en -coördinatoren die verantwoordelijk zijn voor de invoering van veranderingstrajecten.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie op de website van het expertisecentrum: www.pbswindesheim.nl
Of neem contact op met coördinator Lourens van der Leij.

Telefoon: 088-469 8619
E-mail: l.vander.leij@windesheim.nl