Sportende scholieren (balsport)
26 jan

Maat(jes)werk in de jeugdsport: een maatschappelijk fenomeen?

ClubExtra bestaat 25 jaar. Special Heroes en de Calo organiseren daarom op 26 januari 2017 het congres Maat(jes)werk in de jeugdsport: een maatschappelijk fenomeen?

Ter gelegenheid van het 25-jarige jubileum van ClubExtra organiseren Special Heroes en de Calo van Windesheim dit congres, want ook na 25 jaar ClubExtra is er nog altijd behoefte aan een specifiek sport- en beweegaanbod voor kinderen met een motorische en/of gedragsmatige achterstand. Vanuit verschillende perspectieven ‒ bijvoorbeeld vanuit een pedagogisch en/of sociologisch standpunt ‒ blikken we tijdens het congres terug, maar kijken we vooral ook vooruit: naar het heden en de toekomst, met in het vizier de vraag wat er nodig is om deze kinderen blijvend te stimuleren om (meer) te gaan sporten en te bewegen.

Workshops voor diverse doelgroepen

Gesprek met leerlingenOp het congres maakt u kennis met enkele boeiende sprekers en hun visie op het onderwerp dat op deze ochtend en middag centraal staat.

Het congres wordt geopend door JP de Kam, naast vuurkunstenaar ook stuntman van beroep, en u neemt deel aan een tweetal workshops, waarbij u kunt kiezen uit een ruim aanbod aan onderwerpen op het vlak van onder meer motorische remedial teaching, circus en een pedagogisch sportklimaat.

Congresprogramma

Tijd  Programma 
09.30 uur - 10.00 uur Inloop                                                                                                                        
10.00 uur - 10.15 uur Opening door dagvoorzitter, de heer JP de Kam                                                             

JP de Kam

JP de Kam is een veelzijdig stuntartiest en een presentator die kinderen uit het speciaal onderwijs en kinderen die deelnemen aan het ClubExtra-aanbod nog altijd een warm hart toedraagt. Op deze dag zal hij zijn passie en kwaliteit verenigen en aan u overbrengen door middel van het dagvoorzitterschap. Inmiddels is hij vuurartiest (bekend van Holland's Got Talent) en stuntman van beroep.

10.15 uur - 10.45 uur  “25 jaar ClubExtra: anders dan anderen” door Inge Claringbould                                

Lezing dr. Inge Claringbould

In deze lezing wordt ingegaan op de volgende twee vragen: Waarom is ClubExtra na 25 jaar nog steeds nodig? En wat zijn de uitdagingen, kansen en bedreigingen voor ClubExtra voor de komende 25 jaar?

Het antwoord op de eerste vraag is eenvoudig: omdat er behoefte aan is. Desalniettemin is het wellicht vreemd dat er behoefte is aan een club die specifiek aan kinderen met een achterstand, fysieke beperking of chronische ziekte aandacht besteedt. De doelgroep van ClubExtra is immers relatief mobiel vergeleken met andere mensen met een beperking. Het sporten vereist voor hen dus nauwelijks extra voorzieningen of faciliteiten. Daardoor zou juist de doelgroep van ClubExtra relatief gemakkelijk in te passen zijn in reguliere verenigingen en dat zou ClubExtra overbodig maken. Niets is echter minder waar. Inge Claringbould gaat in op de vraag waarom integratie in sport voor deze groep anders is dan voor andere sporters met een beperking en wat dit betekent voor de toekomst van ClubExtra.

Inge Claringbould (1960) werkt als universitair hoofddocent bij het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschappen aan de Universiteit Utrecht. Zij promoveerde op genderdiversiteit in hogere sportbestuursfuncties. Ze heeft zich daarna verder gespecialiseerd in diversiteitsvraagstukken in (sport)organisaties. Andere onderzoeksterreinen waar ze zich mee bezighoudt zijn: de rol van volwassenen in jeugd- en jongerensport en met integriteitsvraagstukken gerelateerd aan sport, waaronder agressie in jongensvoetbal. Naast haar onderzoek is zij programmadirecteur van de master Sportbeleid en sportmanagement in Utrecht en verzorgt ze onder andere onderwijs over diversiteitsvraagstukken, kwalitatieve onderzoeksvaardigheden en wetenschapsfilosofie. Daarnaast is Claringbould bestuurslid van Gehandicaptensport Nederland, een bond die zich inzet voor sport en bewegen voor mensen met een handicap op zowel competitief als recreatief niveau. 

10.45 uur - 11.00 uur  Uitreiking Jubileumuitgave 25 jaar ClubExtra                                                                      

Jubileumuitgave

Ter gelegenheid van 25 jaar ClubExtra is er een jubileumuitgave gemaakt met verschillende verhalen met ervaringen van diverse ClubExtra-locaties. De eerste twee exemplaren worden uitgereikt aan Peter Dooijeweerd en Bert Halfwerk. Beide heren waren betrokken bij de ontwikkeling van ClubExtra. Elke deelnemer krijgt aan het eind van de dag een exemplaar mee naar huis. 

11.00 uur - 12.15 uur Workshopronde één 
12.30 uur - 13.15 uur Interactieve lunch met verschillende informatiestands
13.15 uur - 13.30 uur Stuntteam ClubExtra Zwolle onder leiding van JP de Kam
13.30 uur - 14.00 uur “Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het kan…” Corina van Doodewaard

Lezing Corina van Doodewaard, MSc.

In de praktijk van ClubExtra, Special Heroes en remediërend bewegingsonderwijs staat een grote gunfactor centraal. De gunfactor om kinderen op zo'n wijze bij sportactiviteiten te betrekken dat zij in staat zijn om (weer) aan te haken en mee te doen met leeftijdsgenoten, ook als dat van de volwassene vraagt om het ongewone gewoon te doen. Corina zal stilstaan bij de uitdaging om het prachtige risico van maat(jes)werk in de jeugdsport te verbinden aan expertise en engagement. Corina daagt deelnemers uit om aan het prachtige risico van maat(jes)werk mee te werken, zodat we onvoorwaardelijk kiezen voor de toekomst van kinderen en steeds meer kinderen zullen durven zeggen: "Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het kan…"

Corina van Doodewaard (1969) is opgeleid aan de Calo (docent lichamelijke opvoeding) en studeerde Maatschappelijke Opvoedingsvraagstukken aan de Universiteit Utrecht.

Momenteel werkt zij aan een promotieonderzoek waarin zij zich richt op leerlingdiversiteit en het arrangeren van bewegingsonderwijs. Als hogeschoolhoofddocent sportpedagogiek is zij bij Windesheim betrokken bij sociaalpedagogische vraagstukken in bewegingsonderwijs en jeugdsport. Ook is zij opleidingscoördinator van de masteropleiding Physical Education and Sport Pedagogy (PESP): een relatief jonge opleiding van de Calo (2015) die zich richt op het opleiden van pedagogische professionals in bewegingsonderwijs en sport.

Naast haar werk zet zij zich in voor maatwerk in de jeugdsport (in binnen- en buitenland). Binnen stichting KIDS Zwolle doet zij dat als voorzitter voor activiteiten als ClubExtra en de KIDSclub, waar ze ook lesgeeft. Daarnaast is zij als vrijwilliger betrokken bij sportprojecten van ontwikkelingsorganisatie Respo International voor kinderen met een beperking in Zambia en Ethiopië.  

14.15 uur - 15.30 uur Workshopronde twee                                                                                                          
15.30 uur - 16.00 uur Borrel

Workshops

U kunt kiezen uit de volgende interessante workshops tijdens het congres op donderdag 26 januari.

Circus en ClubExtra

De inhoud van de workshop richt zich op zowel de praktijk als de theorie. Er wordt besproken en aangetoond hoe circus bij uitstek een onderdeel kan en moet zijn van het praktijkaanbod van ClubExtra.

- Circus: een fantastische manier om kinderen te laten ervaren hoe plezierig het is om te bewegen
- Circus: een instrument om een bijdrage te leveren aan het zelfvertrouwen van een kind
- Circus: een plek waar leren spannend en leuk is, kortom een uitdagende speel- en leeromgeving
- Circus: het is laagdrempelig en elk kind kan op zijn of haar niveau meedoen en (nieuwe) kunstjes leren
- Circus: het biedt kinderen een ‘podium’ waarop zij kunnen laten zien wat zij kunnen én het applaus heeft een uitstekende uitwerking op het zelfvertrouwen van deelnemers
- Circus: er wordt gezocht naar de flowzone van de deelnemer en het aanbod wordt afgestemd op hun leerstrategieën

Anne Kuipers is opleidingsdocent bewegingsonderwijs en ClubExtra-, circus- en dramadocent. Anne heeft 25 jaar lesgegeven op een pabo in Rotterdam en werkt nu ongeveer 20 jaar als circusdocent. Daarnaast is hij 4 jaar lang coördinator geweest bij ViB (Vlaardingen in beweging) en gaf daar leiding aan buurtsportcoaches. Anne heeft ook meegeschreven aan diverse boeken en handboeken over bewegingsonderwijs, ClubExtra en circus. Momenteel geeft hij leiding aan Circusschool Hannes en Co, waar naast circuslessen ook een afdeling bestaat voor ClubExtra en Sport Xtra in Vlaardingen, Maassluis, Schiedam, Delfgauw, Woerden en Gouda.

Van lukken naar (bewegings)geluk

In de gemeente Apeldoorn wordt gestreefd naar een doorgaande leerlijn (via het Nijntje-beweegdiploma naar gymlessen in de sportclub), maar ook voor ‘speciale bewegers’ bestaat een dergelijke leerlijn: via motorische remedial teaching (MRT) naar Club Extra/Sport Mix en indien mogelijk naar de gespecialiseerde sportclub. Sinds 1996 wordt dit speciale aanbod georganiseerd voor kinderen die om welke reden dan ook extra aandacht nodig hebben. Binnen de bewegingscontext gaan we uit van ‘lukken’ in plaats van ‘mislukken’ en gaan we vanuit die luk-ervaring verder bouwen aan de relatie en aan de motorische ontwikkeling. Het betreft een redelijk succesvol project dat misschien ook nog wel wat tips kan ontvangen vanuit andere contexten.

Frank Hofland is werkzaam in Apeldoorn bij Accres, afdeling sportstimulering & bewegingsonderwijs als consulent. In die hoedanigheid heeft hij vooral de activiteiten rondom jeugd en jongeren onder zijn hoede, met als speciaal aandachtspunt: de buitenbeentjes. Daarnaast is hij docent voor de MRT-cursussen en coördineert hij de ClubExtra- en Sport Mix-groepen in Apeldoorn.

Ontwerpen met kinderen: over de praktijk van een Zwolse ClubExtra-meester

Om je een idee te geven van wat er in de ClubExtra-lessen bij Frank Beekers gebeurt, raden we je aan om eerst de Promo film lessenmix ClubExtra 2014 op YouTube eens te bekijken. Daar zie je dat ontwerpen met kinderen tot veel maatwerk en plezier kan leiden. In deze workshop vertelt Frank hoe hij tot het ontwerp van deze activiteiten is gekomen, welk idee eraan ten grondslag ligt en hoe hij dit samen met de kinderen doet. En natuurlijk kun je het zelf ook ervaren!

Frank Beekers is ClubExtra-docent in Zwolle en werkt daarnaast als docent bewegingsonderwijs in het speciaal basisonderwijs en verzorgt opleidingsonderwijs op het gebied van bewegingsonderwijs aan de pabo.

Binnenste buiten ...

In deze workshop staat centraal hoe een lesgever het verschil kan maken. Naar aanleiding van casussen uit de praktijk van ClubExtra en motorische remedial teaching wordt besproken hoe men om kan gaan met moeilijk verstaanbaar gedrag van kinderen. Ken je dat, dat je dan je binnenste buiten keert?

Saskia Biesterbosch werkt als opleidingsdocent bij de Calo van Windesheim en richt zich voornamelijk op kinderen met speciale behoeftes in het bewegingsonderwijs en de jeugdsport. Biek Leissner is tevens werkzaam als opleidingsdocent bij de Calo en richt zich op waardenvolle professionalisering in het bewegingsonderwijs.

Meer Maat(jes)Werk in Special Heroes 2.0

Special Heroes is sinds 2005 succesvol actief met een programma om de achterstanden in sport- en beweegparticipatie bij jeugd met een beperking terug te dringen. Special Heroes werkt daarbij intensief samen met scholen voor speciaal onderwijs, aanbieders en gemeenten. Deze lokale coalities zijn belangrijke maatschappen en hebben geleid tot nieuw Maat(jes)Werk binnen de domeinen vrije tijd en gezondheid voor kinderen en jongeren met een beperking. Special Heroes 2.0 kent nu al en straks nóg meer Sport Heroes, Art Heroes, Healthy Heroes en Work Heroes door dit Maat(jes)Werk!

Rob Fransen en Erna Mannen zullen vanuit praktijk- en beleidssituaties, (verleden, heden en toekomst) deze ontwikkelingen toelichten en gaan samen met u op zoek naar verdieping.

Erna Mannen is directeur bij Special Heroes Nederland en Rob Fransen regionaal projectleider. Special Heroes toont aan dat kinderen en jongeren met een beperking sporten en bewegen, met kunst en cultuur aan de slag gaan, het leuk vinden te participeren in een vereniging en dat ze dat meer binnen en buiten de school doen. Het is fantastisch om te zien en te merken dat Special Heroes in de afgelopen 5 jaar structureel op de kaart is gezet in Nederland en dat veel (lokale) partners net zo betrokken raken bij het programma als kinderen en jongeren zelf. Samen geven we Maat(jes)Werk een bijzondere invulling!

Impliciet leren in de gymzaal

Impliciet leren, ook wel onbewust leren genoemd, is een vorm van motorisch leren waarbij je leert zonder daarbij kennis op te doen over de feiten en regels van de beweging. Tijdens deze workshop staan we kort stil bij de theorie van impliciet leren. Daarna gaan we in de praktijk (actief!) met elkaar aan de slag om deze vorm van leren zelf te ervaren en om samen nieuwe bewegingssituaties te creëren op basis van deze theorie.

Simon Leistra en Wouter de Groot zijn beiden als docent verbonden aan de Academie voor Lichamelijk Opvoeding van de Hanzehogeschool Groningen en richten zich daarnaast op onderzoek binnen het lectoraat Praktijkgerichte Sportwetenschap, onder andere naar het toepassen van impliciet leren in het bewegingsonderwijs en de effecten ervan.

Sport en jeugdhulp scoren samen

Dertien gemeenten uit Overijssel, waaronder de gemeente Zwolle, participeren in het provinciale project Sport en Jeugdhulp scoren samen. Gemeenten zien kansen en mogelijkheden om sport en jeugdhulp met elkaar te verbinden. De sportvereniging speelt een belangrijke rol in het vroegtijdig signaleren van 'niet-pluis'-gevoelens. Daarnaast leidt het benutten van de pedagogische kracht van sportverenigingen tot het versterken van de opvoedomgeving van kinderen en jongeren. De jeugdhulp kan de sportvereniging hierbij ondersteunen en ermee samenwerken om sport als onderdeel van behandeltrajecten in te zetten. SportService Zwolle voert in opdracht van de gemeente het project in Zwolle uit. Tijdens deze workshop hoort u meer over de ins en outs van dit project en hoe Zwolle de kansen en mogelijkheden verzilvert om sport en jeugdhulp te verbinden.

Marleen Tibbe is werkzaam bij Sportservice Overijssel en provinciaal projectcoördinator Sport en Jeugdhulp scoren samen. Samen met Arcon, adviseur op het gebied van jeugdzorg, is zij op diverse vlakken ondersteunend aan de projectleiders van de gemeenten. Arjan Jansen is werkzaam bij SportService Zwolle als verenigingsadviseur, met als aandachtsveld alles wat met de relatie tussen sport en andere sociale domeinen als zorg, senioren en welzijn te maken heeft. Binnen de gemeente Zwolle is hij projectleider van het project Sport en Jeugdhulp scoren samen.

ClubExtra in 2025: een toekomstperspectief

ClubExtra is 25 jaar geleden gestart als beweegaanbod voor kinderen met een bewegingsachterstand. In een uitgave over ClubExtra (Sterke verhalen uit 2001) staat het volgende: “Vreemd genoeg is er in het bewegingsonderwijs steeds minder tijd en deskundigheid om kinderen onder schooltijd te laten bewegen. Ook in de directe woonomgeving kunnen kinderen steeds minder spontaan en betekenisvol bewegen. Is het dan zo vreemd dat de kinderen van deze tijd steeds meer moeite hebben met bepaalde vormen van bewegen?”

Nog altijd bestaat er behoefte aan een dergelijk veilig en uitdagend beweegaanbod dat aansluit bij wat kinderen wel kunnen en wat ze leuk vinden. Uitgangspunten zijn:

- Geef me die activiteiten waarmee ik kan ontdekken wat ik leren kan
- Geef me de kans om het zelf te proberen
- Geef me een groep om alles samen mee te doen op mijn manier
- Geef me de plek, de tijd en mogelijkheid om ClubExtra weer te verlaten

In de afgelopen 25 jaar zijn deze pedagogische kernvragen actueel gebleven, maar ClubExtra is ook mee veranderd met de tijd.

In deze workshop willen we met kennis vanuit het verleden en de blik op de toekomst met u verkennen welke ontwikkelkansen er liggen op beleidsmatig vlak voor een aanbod zoals ClubExtra dat organiseert en hoe we hieraan vorm kunnen geven. De kansen voor kinderen en de kwaliteit van pedagogische professionals in het bewegingsonderwijs en de jeugdsport staan daarbij centraal. Hoe kunnen we als maatjes op de bres voor maatwerk in de jeugdsport?

Franceline van de Geer is programmacoördinator bij Special Heroes en was tussen 2004 en 2009 zeer nauw betrokken bij ClubExtra. Corina van Doodewaard is opleidingsdocent en onderzoeker aan de Calo van Windesheim en vanaf 1992 is ze actief betrokken bij ClubExtra in verschillende rollen.

Jeugdsport in een pedagogisch perspectief

Sport en bewegen kunnen een goede voorbereiding vormen op het functioneren in de samenleving. Veel coaches willen echter vooral één ding en dat is winnen! Zij zijn dan niet met de kinderen en hun ontwikkeling bezig. In een goede opvoedkundige sportpraktijk gaan pedagogische doelstellingen hand in hand met sportieve ambities. Wil de sportwereld die pedagogische mogelijkheden inzetten, dan kan het niet anders dat het kind centraal gezet moet worden.

Tijdens de workshop wordt gekeken naar nu en de toekomst ten aanzien van wat er vanuit pedagogisch perspectief nodig is om kinderen, in het bijzonder kinderen met een motorische en/of gedragsmatige achterstand, te blijven stimuleren om te gaan sporten en bewegen.

Dr. Nicolette Schipper-van Veldhoven
is lector Sportpedagogiek bij Windesheim. Daarnaast is ze werkzaam als senioradviseur onderzoek bij NOC*NSF. Nicolette is een veelgevraagd expert als het aankomt op vraagstukken op het gebied van sportpedagogiek, een veilig sportklimaat en interventies bij kinderen met een beperking en/of chronische aandoening.

Guy Steenweg is hogeschooldocent bij de Calo van Windesheim. Vanuit deze functie is hij voornamelijk actief binnen twee minors op het vlak van ‘aangepast bewegen’. Daarnaast is Guy directeur van Respo International. Dit is een stichting die zich richt op de versterking van de positie van mensen met een handicap in ontwikkelingslanden door middel van sport en bewegen.

Voor wie

Het congres is interessant voor iedereen die affiniteit heeft met kinderen met een motorische en/of gedragsmatige achterstand vanuit diverse sectoren, zoals: sport en bewegen, onderwijs, jeugdhulpverlening en pedagogiek. Denk bijvoorbeeld aan: vakleerkrachten bewegingsonderwijs, ClubExtra-lesgevers, combinatiefunctionarissen/buurtsportcoaches, beleidsmedewerkers en sportconsulenten.

Registratie

Het congres Maat(jes)werk in de jeugdsport: een maatschappelijk fenomeen? is gevalideerd door Registerleraar voor 6 registeruren en daarmee opgenomen in registerleraar.nl. Een register voor en door leraren in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs.

Logo registerleraar

Tijd en locatie

Het congres Maat(jes)werk in de jeugdsport: een maatschappelijk fenomeen? vindt plaats op donderdag 26 januari 2017 van 9.30 (inloop) tot 16.00 uur op Windesheim, gebouw S, Campus 2-6 in Zwolle.

Bekijk de routebeschrijving

Kosten

Deelnemers betalen € 75,- voor deelname aan het congres, voor studenten bedragen de kosten € 35,- (inclusief btw). Bij deelname aan het congres ontvangt u de jubileumuitgave 25 jaar ClubExtra, met daarin ervaringsverhalen van ClubExtra-locaties en interviews met betrokken. Let op: alleen bij een afmelding vóór woensdag 18 januari 2017 ontvangt u het betaalde bedrag terug.

Meer informatie

U kunt zich inschrijven tot en met woensdag 25 januari 2017. Neem voor informatie of vragen over het congres of uw aanmelding contact op met Kris Boneschansker via e-mailadres: k.boneschansker@windesheim.nl  

U kunt zich niet meer aanmelden voor deze activiteit.