Expertisecentrum Familiebedrijven

Blog

Lectoren en onderzoekers van het lectoraat Familiebedrijven reageren op actuele thema's rond Familiebedrijven.

50 familiebedrijven in de Maakindustrie100

Door onderzoeksmedewerker Julian van den Akker | Het magazine Management Team (MT) stelt jaarlijks in samenwerking met CFI Netherlands een overzicht samen van de 100 best presterende bedrijven uit de maakindustrie. Hiermee wordt getracht kennisdeling binnen én over de branche te bevorderen en bedrijven een podium te bieden om hun verhaal te vertellen. Het Landelijk Expertisecentrum Familiebedrijven dook dieper in de 2019-lijst en grijpt deze gelegenheid graag aan om aandacht te vestigen op familiebedrijven en sterke performers uit te lichten.

De ranking wordt bepaald aan de hand van vier prestatie indicatoren: de omzet in 2018, de omzetontwikkeling (2014 – 2018), gemiddelde EBIT (2014 – 2018) en gemiddelde ROIC (2014 – 2018). Net als bij de vorige editie wordt de koppositie ingenomen door de Vleutense Verder International B.V. Het familiebedrijf, opgericht door André Verder, vierde vorig jaar haar zestigjarig jubileum. Momenteel vertegenwoordigt zijn zoon Andries als tweede generatie de internationaal georiënteerde organisatie. Met ruim 1.600 medewerkers in 28 landen levert de Groep pompen en laboratoriumapparatuur aan afnemers uit circa 100 landen. Het succes blijkt ook uitdrukkelijk uit de financiële prestaties. In 2018 genereerde het beste maakbedrijf een omzet van €302.403.000, een stijging van maar liefst 16,1% over de afgelopen vijf jaar. Over deze periode bedroeg de gemiddelde EBIT een mooie 15,2% en de ROIC 18,2%.

Naast Verder International B.V. heeft het LEF 49 andere bedrijven geïdentificeerd die een overlap kennen tussen de systemen ‘eigendom’, ‘familie’ en ‘bedrijf’. In onderstaande tabel zijn deze groen gemarkeerd. De groep van 50 familiebedrijven heeft de afgelopen jaren een gemiddelde omzetgroei laten zien van 8,11%, terwijl dat voor de totale lijst van 100 bedrijven 8,42% bedroeg. Daar staat tegenover dat de familiebedrijven uit de Maak100 een hogere EBIT-marge (8,10% t.o.v. 7,68%) en ROIC (12,31% t.o.v. 12,19%) hebben. Als we inzoomen op in-dividueel niveau, zien we dat Spierings Mobile Cranes de hoogste omzetgroei geniet (28,40%), de hoogste gemiddelde EBIT-marge in handen is van ITM Group (17,80%) en dat Rademaker het meeste rendement maakt op het geïnvesteerde vermogen (32,00%).

Van de vijftig familiebedrijven zijn er vorig jaar negentien in positie gedaald, drie ongewijzigd gebleven en 28 gestegen op de ranglijst van de Maakindustrie100. Het LEF onderscheidt zeven sterke performers die ten opzichte van de vorige lijst (meer dan) 25 plekken zijn gestegen. Welke ingrediënten liggen hier aan ten grondslag? En vooral: wat kunnen we van hen leren? De eerste is AGAR (#37 naar #11), moedermaatschappij van enkele betoncentrales in de regio Hengelo. Zij bevindt zich in een conjunctuurgevoelige sector (de bouw) en heeft hier de afgelopen jaren ten volste van geprofiteerd. Bolidt, gestegen van positie 57 naar 23, is in het voorjaar van 2017 gestart met het project ‘AREA78’. Dit is de naam van het gloednieuwe Experience & Innovation Center, waarmee de onderneming uit Hendrik-Ido-Ambacht de wereld naar binnenhaalt. “Bezoekers zien, voelen en ervaren hier de oneindige mogelijkheden van kunststof”, aldus Rientz Willem Bol, die de derde generatie vertegenwoordigt. De innovativiteit werpt duidelijk haar vruchten af. Bij Jansens & Dieperink blijkt de combinatie van vernieuwing en een internationale focus eveneens succesvol. Zij leveren aluminium silo’s en zwaartekrachtmengers aan petrochemische bedrijven op elk continent. Het vervoer gebeurt via 40 ft zeecontainers, waarna goed getrainde specialisten met uitstekende apparatuur en gereedschap de silo’s op locatie assembleren. De prestaties zijn door MT beloond met plek 24 (2018: 81). De vierde sterke performer is J. de Jonge Flowsystems dat gevestigd is in het hart van de Rotterdamse haven en gespecialiseerd is in industriële vloeistoflogistiek. Ze houdt zich onder andere bezig met het ontwerpen van laadarmen, bouwen van tankterminals en repareren van pompen. Op 1 november 2018 werd aangekondigd dat Alexander de Jonge het stokje overneemt en als derde generatie de familie gaat vertegenwoordigen. Hij was toen al 11 jaar werkzaam in het bedrijf en heeft op die wijze veel kennis opgedaan. Alexander weet dat J. de Jonge Flowsystems in een dynamische markt opereert en goed moet blijven inspelen op de wensen en behoeften van haar klanten. De kernwaarden van het bedrijf moeten daarbij gewaarborgd blijven, zoals het hanteren van langetermijnrelaties, slim en zelfontplooiend werken en realiseren van duurzame groei door innovatie, veiligheid en kwaliteit. In de Maak100-lijst is J. de Jonge het laatste jaar gestegen van plek 97 naar 39.

Drie sterke performers hebben ten opzichte van 2018 hun intrede gedaan in het overzicht. Het betreft:

  • Voortman Steel Group (van 107 naar 45). In 2002 nam de tweede generatie Voortman het roer over bij het bedrijf uit Rijssen. Arend bekleedt de directeursfunctie, hoewel ook zijn vader op 73-jarige leeftijd actief is in de organisatie. Voorman Steel Group werkt graag aan de toekomst, bijvoorbeeld door te investeren in (het werven van) personeel. Het bedrijf heeft elk semester wel 15 tot 20 afstudeerders rondlopen en heeft ten behoefte van de veiligheid in het werk een programma ontwikkeld: Think Safe - Work Safe. De risico’s op de werkvloer worden zo beperkt.
  • Koninklijke van der Most (van 110 naar 53). De onderneming is in 1904 opgericht door Willem van der Most. Meer dan honderd jaar later bestaat het directieteam uit Cor (67), Marriël (38), Robert (54) en Willem (80) en is de vierde generatie aan de leiding. De circa 200 medewerkers houden zich bezig met het produceren van enveloppen en drukwerk. Toch is dit een krimpende markt en wil het zich ontwikkelen tot een grafisch dienstverlener en full service communicatiebedrijf. De online tak wordt daarom uitgebreid, en Marriël merkt dat dit zijn vruchten afwerpt.
  • Van Nieuwpoort Groep (van 111 naar 78). Het bedrijf heeft zich in de afgelopen eeuw ontwikkeld tot een van de belangrijkste leveranciers van bouwgrondstoffen. De Groep hecht enorm veel waarde aan maatschappelijk verantwoord ondernemen. Al sinds 2010 monitort het haar CO2-voetafdruk en implementeert ze maatregelen om de uitstoot te verminderen. Het milieumanagementsysteem (ISO 14001) helpt het familiebedrijf hierbij. Van Nieuwpoort laat zien dat verantwoord ondernemen en goede financiële prestaties boeken prima samen kunnen gaan. In 2018 genereerde het een omzet van €220,1 miljoen en boekte het een winst van €10,3 mln.

In de onderstaande map is de geografische spreiding van alle vijftig familiebedrijven weergegeven. Een groen icoontje staat daarbij voor een stijging in de Maak100-lijst, een oranje icoontje voor een ongewijzigde positie en een rood icoontje voor een daling. De groene sterren geven de sterke performers aan.