Expertisecentrum Familiebedrijven

Blog

Lectoren en onderzoekers van het lectoraat Familiebedrijven reageren op actuele thema's rond Familiebedrijven.

Coronacrisis: de gevolgen voor familiebedrijven & regelingen 

De coronacrisis. Op dit moment is nog niet in te schatten wat de impact zal zijn. Wel is duidelijk dat we in een periode van grote onzekerheid zijn terechtgekomen. Er zijn zorgen over de gezondheid van velen, maar ook over de weerslag van de pandemie op de economie. Voor velen van u zal het alle hens aan dek zijn om uw familiebedrijf door deze storm heen te laveren. Als expertisecentrum willen we graag een bijdrage leveren aan het duiden van de impact van de crisis op familiebedrijven. Meer inzicht helpt hopelijk bij het effectief gebruik maken van de maatregelen die nu vanuit de overheid worden getroffen.

In onderstaand artikel verkennen we de uitzonderlijke effecten van de crisis op familiebedrijven. Daar-naast geven we u een overzicht van de maatregelen die op dit moment (20 maart 2020) bekend zijn.

We houden de komende tijd ontwikkelingen voor familiebedrijven in de gaten en zullen relevante informatie met u delen!

Wat zijn de gevolgen van de Coronacrisis voor familiebedrijven?

1. De crisis treft een grote groep familiebedrijven

Familiebedrijven in Nederland vormen ruim 70 procent van de ondernemingen. Ze worden zwaar ge-troffen door het verspreidende coronavirus. Vooral kleine ondernemingen, waar het aandeel familie-bedrijven nóg groter is, kunnen het hoofd moeilijk boven water houden. Denk bijvoorbeeld aan onder-nemingen waar een echtpaar aan het roer staat. Daar valt nu een dubbel inkomen weg, terwijl de kos-ten grotendeels doorlopen. In het bedrijf én in het huishouden. Bovendien worden de sectoren die nu zwaar getroffen, juist gekenmerkt door een hoog percentage familiebedrijven. Zo is bijvoorbeeld 75% van de bedrijven in de horeca een familiebedrijf. 

2, Van lange naar korte termijn

Een familiebedrijf is doorgaans gefocust op de langere termijn en de continuïteit van de onderneming. De huidige crisis betekent allereerst dat de focus verplaatst moet worden van de lange termijn naar de korte termijn. Tegelijkertijd helpt een focus op de lange termijn als baken voor de toekomst om deze moeilijke periode door komen. Ook het verleden kan een bron zijn van vertrouwen; in de geschiedenis zijn er vaker onzekere perioden geweest en ook die heeft de bedrijfsfamilie doorstaan.

3. Extra moeite doen

Niemand wil de generatie zijn waar het familiebedrijf ophoudt te bestaan. Zeker niet als het bedrijf al meerdere generaties in de familie is. Want dit zou betekenen dat er een einde komt aan een familiege-schiedenis die vaak tientallen en soms zelfs honderden jaren teruggaat. Bedrijfsfamilies zijn bereid om veel te doen om dit te voorkomen. Dit versterkt op allerlei manieren het weerstandsvermogen van het bedrijf. 

4. Voorzichtige financiering

Veel familiebedrijven willen de controle over de onderneming binnen de familie houden. In veel geval-len worden externe financieringsvormen dan ook gemeden. Dit zorgt ervoor dat familiebedrijven een relatief groot weerstandsvermogen hebben. En  dat zal hen helpen om de crisis door te komen.  Alleen, in sommige gevallen zal aanvullende financiering noodzakelijk worden. En dan is het dus goed om het principe van zelf-financiering gedeeltelijk los te laten. 

5. Ook impact op de familie

Deze crisis heeft een effect op zowel het familiesysteem als op het bedrijfssysteem. En dat maakt de crisis voor de ondernemer met een familiebedrijf extra zorgelijk. Los van het vraagstuk hoe het bedrijf door de crisis te loodsen, speelt de zorg om de gezondheid van familieleden en werknemers. 

6. Rentmeester zijn: goed zorgen voor je personeel

In een periode van economische verslechtering, is de wens om medewerkers te behouden vaak groter dan bij niet-familiebedrijven. Over en weer is er veel loyaliteit. De vraag is echter waar deze grens ligt; hoe ver een bedrijf vooruit kan kijken en verliezen kan accepteren. 

Welke regelingen zijn er voor (familie)bedrijven?

De overheid heeft bekend gemaakt dat zij bedrijven zullen steunen met een aantal regelingen. We zetten hieronder op een rijtje welke dat op dit moment zijn (20 maart 2020).

1. Noodfonds overbrugging werkgelegenheid
2. Inkomensondersteuning zzp’ers (niet relevant voor familiebedrijven)
3. Verruiming Borgstelling MKB-kredieten (BMKB)
4. Uitstel betalen belasting
5. Verruiming regeling garantie ondernemersfinanciering
6. Rentekorting op microkredieten Qredits
7. Overmacht

 

1. Noodfonds Overbrugging Werkgelegenheid (NOW)

Deze maatregel vervangt de werktijdverkorting (WVT); die wordt ingetrokken. Werkgevers kunnen met de nieuwe regeling een aanvraag indienen voor een ‘substantiële tegemoetkoming in de loonkosten’, en hiervoor van het UWV een voorschot ontvangen. Zo kunnen werkgevers hun werknemers met een vast én flexibel contract in dienst houden en doorbetalen. Ook oproepkrachten vallen hieronder. Uit-zendbureaus kunnen ook voor uitzendkrachten een tegemoetkoming aanvragen. De tegemoetkoming kan in ieder geval voor drie maanden worden aangevraagd, met de mogelijkheid tot verlenging (evt. onder andere voorwaarden) met nog eens drie maanden.

2. Inkomensondersteuning zzp’ers

Er komt tijdelijke inkomensondersteuning voor zelfstandig ondernemers met een levensvatbaar be-drijf, die tijdelijk in de knel zitten. Deze regeling geldt ook voor zzp’ers. De regeling is gebaseerd op de al bestaande Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen), maar wordt sneller behandeld en verstrekt. 

3. Verruiming Borgstelling MKB-kredieten (BMKB)

Om ondernemers te helpen die door de coronacrisis zijn getroffen, zijn de regels voor de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) versoepeld. Deze aangepaste regeling wordt de BMKB-C genoemd en is per 16 maart van kracht. Met de maatregel kunnen bedrijven onder gunstiger voorwaarden geld lenen bij de bank. Bijvoorbeeld om rekeningen te kunnen betalen en betalingsachterstanden weg te werken.

4. Uitstel betalen belasting

Als bedrijven door de coronacrisis in de problemen bent gekomen, kunnen zij de Belastingdienst vragen om uitstel van betaling. Dat kan gaan om inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting, omzetbelasting en loonbelasting. De aanvraag moet wel schriftelijk gemotiveerd worden voordat de invordering wordt stilgezet. Pas later vindt de beoordeling plaats. Als de komende maanden te laat belasting wordt be-taald, zal de Belastingdienst geen verzuimboete uitdelen. Als door de huidige situatie een lagere winst wordt verwacht, is het bovendien raadzaam een verlaging van de voorlopige aanslag aan te vragen.

5. Verruiming regeling Garantie Ondernemersfinanciering (GO)

MKB’ers en grote bedrijven die moeite hebben om bankleningen en –garanties te krijgen, kunnen ge-bruikmaken van de Garantie Ondernemersfinanciering-regeling (GO). Het kabinet stelt voor het garan-tieplafond van de GO te verhogen van 400 miljoen naar 1,5 miljard euro. Met de GO geeft de overheid een 50% garantie op bankleningen en bankgaranties. Het maximum per onderneming ligt tijdelijk op 150 miljoen euro. Het Kabinet ‘committeert zich om alle garantieruimte te verstrekken die nodig is’.

6. Rentekorting op microkredieten Qredits

Om de groep kleine en startende ondernemers tegemoet te komen, stelt microkredietenverstrekker Qredits tijdelijk uitstel van aflossing aan voor ondernemers die door de coronacrisis in de problemen zijn gekomen. Het gaat bijvoorbeeld om kleine ondernemers in de horeca, detailhandel, persoonlijke ver-zorging, bouw en zakelijke dienstverlening. Het uitstel is voor 6 maanden, de rente gaat in die periode naar 2%. Het kabinet ondersteunt Qredits voor deze maatregel met maximaal 6 miljoen euro.

Voor een verdere toelichting (waaronder ook voorwaarden om in aanmerking te komen voor de rege-lingen) van de eerste zes punten, zie de webpagina van de Kamer van Koophandel of zoek op ‘corona-loket’.

7. Overmacht

Onder omstandigheden kunnen bedrijven als gevolg van de effecten van het coronavirus, niet aan de verplichtingen voldoen die ze hebben afgesproken in commerciële contracten (bijvoorbeeld door stilge-legde productie in China). Afhankelijk van wat daarover in overeenkomsten is afgesproken, kunnen bedrijven mogelijk een beroep doen op overmacht ofwel 'force majeure'. Op de webpagina van het VNO-NCW en MKB-Nederland staat een handig pdf-document met meer informatie.

8. Compensatieregeling voor direct getroffen ondernemers

Het kabinet komt op korte termijn met een compensatieregeling voor bedrijven in branches die direct hard geraakt zijn door de gezondheidsmaatregelen van het kabinet. Minister Eric Wiebes van Economi-sche Zaken maakte in de persconferentie van 17 maart 2020 bekend dat deze bedrijven op korte ter-mijn een directe, vaste tegemoetkoming krijgen van 4.000 euro. Later wordt bekendgemaakt onder welke voorwaarden dit gebeurt en welke bedrijven in aanmerking komen. De minister noemde met name bedrijven in de drink en eetbranche, de reisbranche, de evenementenbranche en sommige be-drijven in de culturele sector. Bij bedrijven in deze sectoren kunnen misgelopen orders moeilijk worden ingehaald wanneer het coronavirus achter de rug is.

Eventuele toekomstige regelingen

1. Stopzetten en intrekken belastingaanslagen (met name toeristenbelasting)

2. Compensatieregeling voor branches die disproportioneel belast zijn (reisbranche en horeca)

1. Toeristenbelasting en cultuursector

Het kabinet gaat in overleg met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) over de mogelijkheid om (voorlopige) lokale aanslagen aan ondernemers stop te zetten en al opgelegde aanslagen aan be-drijven in te trekken. Het gaat in het bijzonder om de toeristenbelasting. Ook is het Rijk met de cultuur-sector in overleg om te kunnen aansluiten bij generieke maatregelen en eventuele verbijzondering indien dat nodig is.

2. Compensatieregeling

Het kabinet komt met een compensatieregeling met ‘passende maatregelen’ voor bedrijven in bran-ches die in het bijzonder hard geraakt zijn door de gezondheidsmaatregelen van het kabinet. Het gaat dan bijvoorbeeld om de eet- en drinkgelegenheden en de reisbranche. Bij deze bedrijven kan de mis-gelopen omzet moeilijk worden ingehaald wanneer het coronavirus achter de rug is. De regeling wordt nu uitgewerkt en met spoed voorgelegd aan de Europese Commissie voor de beoordeling op (geoor-loofde) staatssteun.

Handige websites

Voor wie geïnteresseerd is in een meer alomvattende toelichting en politieke achtergrond: de afgelo-pen weken zijn er regelmatig kamerbrieven verschenen vanuit de Ministeries van Economische Zaken en Klimaat, Financiën en Sociale Zaken en Werkgelegenheid. 

De volgende websites zijn handig voor meer informatie:  

    
   

Met name het zogenaamde Coronaloket  van de Kamer van Koophandel (KvK) biedt een duidelijk overzicht voor ondernemers hoe zij om kunnen gaan met deze crisis en voor welke regelingen zij in aanmerking komen. De informatie op hun webpagina wordt, op basis van onze ervaringen, ook fre-quent bijgewerkt.

Ook interessant

Ook is er een aantal online forums ontstaan om te voorkomen dat elke ondernemer opnieuw het wiel moet uitvinden. Een goed voorbeeld is het initiatief ‘Coronakrant’ van het Brabantse familiebedrijf Driessen Groep. 


 
We houden u op de hoogte
Zoals gezegd houden we de berichtgeving goed in de gaten en zullen we relevante informatie voor uw familiebedrijf met u delen. Heeft u een vraag of opmerking? Stuur dan een mail naar Karin Rozendal k.rozendal-de-groot@windesheim.nl. Zij zorgt ervoor dat u snel antwoord van één van ons krijgt.

Namens het hele team, Ilse Matser