Header van het Lectoraat ICT in de Zorg

Evaluatie Oefentherapie-online

Onderzoeksproject (afgerond) - Een kwantitatieve evaluatie naar de effecten van therapie die thuis wordt uitgevoerd met online ondersteuning. Draagt Oefentherapie-online bij aan therapietrouwheid van de cliënt? Hoe is de tevredenheid van de patiënt?

Beschrijving OT-online
Oefentherapie-online (OT-online) is een webgebaseerde applicatie die cliënten en therapeuten ondersteunt in oefentherapie. Van oudsher voert de cliënt voorgeschreven oefeningen grotendeels zelfstandig en thuis uit, buiten het gezichtsveld van de oefentherapeut. OT-online biedt de mogelijkheid om filmpjes van voorgeschreven oefeningen thuis te bekijken, via e-consult vragen te stellen aan de therapeut, een digitaal logboek bij te houden en specifieke instructies en informatie te plaatsen voor de cliënt. Enerzijds wordt op deze wijze het behandelplan duidelijker voor de cliënt. Anderzijds wordt de uitvoering door de cliënt transparanter voor de therapeut. Als duidelijke afspraken worden gemaakt tussen therapeut en cliënt over het gebruik van OT-online, kan de cliënt gestimuleerd worden de oefeningen uit te voeren zoals afgesproken. Dit is belangrijk omdat therapietrouw geen vanzelfsprekendheid is bij oefentherapie, maar wel cruciaal is voor het effect ervan. Omdat OT-online een nieuw instrument is voor de therapeuten, is een pilot gestart met als doel het gebruik van OT-online te evalueren.

Draagt OT-online bij aan therapietrouw, gedragsverandering en tevredenheid?
Of OT-online bijdraagt aan therapietrouw is een vraag die in deze pilot is onderzocht. Bovendien is nagegaan of OT-online bijdraagt aan bewustwording en gedragsverandering bij de cliënt. Daarnaast is tevredenheid over de behandeling als geheel meegenomen. Ook is de functionaliteit en gebruiksvriendelijkheid van de applicatie en de wijze waarop de applicatie in de behandeling is ingezet, onderzocht. Ten slotte is gevraagd naar de indruk die cliënten en therapeuten hebben van de waarde van OT-online.

Pilot
Om het effect op therapietrouw, gedragsverandering en tevredenheid te kunnen bepalen, is er naast een pilotgroep ook een controlegroep samengesteld. De pilotgroep bestond uit cliënten die een behandeling met gebruikmaking van OT-online ondergingen voor lage rugklachten. De controlegroep ontving ook een behandeling voor lage rugklachten, maar dan zonder gebruikmaking van OT-online. De inclusiecriteria waren voor beide groepen gelijk. Deelname van cliënten was op basis van vrijwilligheid. Deelnemers in de pilotgroep en controlegroep werden door dezelfde groep van therapeuten behandeld. Gegevens zijn verzameld via een vragenlijst voor de pilotgroep en een (deels overlappende) vragenlijst voor de controlegroep. De vragenlijst voor de pilotgroep bevatte ook vragen over het gebruikersgemak, de functionaliteit, het daadwerkelijk gebruik en de ervaren meerwaarde van OT-online. De vragenlijsten werden online voorgelegd, 13 weken na de start van de behandeling van de cliënt. De inclusie van cliënten liep van september 2010 tot juli 2011 en de dataverzameling van december 2010 tot november 2011. Ook de deelnemende therapeuten zijn ondervraagd via een online vragenlijst. De therapeuten werden gevraagd naar hun indruk van het effect van OT-online op therapietrouw, gedragsverandering en tevredenheid bij de cliënten, en hun oordeel over het gebruikersgemak, de functionaliteit, het gebruik en de ervaren meerwaarde van OT-online. De enquête onder de therapeuten is gehouden op het eind van de pilot, nadat de therapeuten ervaring met meerdere pilotdeelnemers hadden opgedaan.

Effecten OT-online
OT-online lijkt een positief effect te hebben op de therapietrouw: oefeningen worden minder vaak overgeslagen. Er is geen effect op de duur van de oefeningen, bewustwording, gedragsverandering en tevredenheid over de behandeling als geheel. De applicatie is gebruiksvriendelijk. Er is uitbreiding gewenst van het aantal oefeningen in de databank, zowel voor lage rugklachten als voor andere aandoeningen. Het overgrote deel van de cliënten ervoer het online bekijken van de oefeningenvideo’s, de online geplaatste afspraken en het e-consult als zinvol. Het logboek werd door de helft als zinvol aangemerkt. Afspraken over het gebruik van het logboek zijn niet altijd conform het protocol gemaakt.

Meer informatie
Het onderzoeksrapport over Oefentherapie-online van eVitality is vrij te downloaden. Het onderzoek bestond uit een enquête onder cliënten (interventie- en controlegroep) en oefentherapeuten, dertien weken na de start van de behandeling. Parallel daaraan heeft Universitair Centrum Pro Motion Groningen (UCPG) een begin- en eindmeting gedaan met een aantal standaard meetinstrumenten. Van belang is te melden dat de applicatie inmiddels verder is ontwikkeld, mede op basis van de feedback uit het onderzoek. Het onderzoek moet vooral worden beschouwd als een middel om oefentherapie-online verder te optimaliseren. Wilt u meer informatie over het onderzoeksrapport of de resultaten, neem dan contact op met het lectoraat via ictinnovaties-zorg@windesheim.nl.

 

Soort Kwantitatief
Omvang

150 cliënten en 15 therapeuten na afloop

Opdrachtgever

E-vitality

Partners

Progez, E-vitality, Menzis, Universitair Centrum Promotion Groningen (UCPG), Vereniging van Oefentherapeuten Cesar en Mensendieck (VvOCM), Diverse praktijken oefentherapie

Status Afgerond