Drie personen in witte kleding

"Regionale dementiezorg niet cultuursensitief genoeg"

De zorg voor mensen met een migratie-achtergrond én met dementie kan beter als zorgprofessionals meer kennis hebben van andere culturen.

“Het hoort bij de veroudering, zeggen ze. Of ze denken dat het een straf van god is.” Volgens Gözde Duran rust er bij niet-Westerse migranten een taboe op dementie. Duran is coördinator van ProMemo, het expertisecentrum Dementie voor Professionals van hogeschool Windesheim. “Dementie wordt bovendien vaak niet herkend als ziekte en er wordt niet over gesproken met andere mensen. En hulp zoeken hiervoor doen ze ook niet gauw.” Het aantal niet-Westerse migranten met dementie in de Zwolse regio is daarom moeilijk aan te geven.

Mantelzorgers van onschatbare waarde

Onder de noemer ‘Samen aan de slag’ begeleidt Duran samen met Windesheimlector Carolien Smits en ZwolleDoet een aantal mantelzorgers van niet-Westerse migranten met dementie. Duran: “deze mantelzorgers zijn van onschatbare waarde, omdat zij het voortouw nemen in het bespreekbaar maken van dit onderwerp. Zowel bij andere mantelzorgers als bij zorginstellingen. Op die manier zorgen zij - in kleine stapjes-  voor verandering.”

Geen aparte zorginstelling

Duran pleit niet voor een aparte zorginstelling voor deze doelgroep, maar wel voor een eigen plekje binnen de bestaande zorginstellingen.  De Nederlandse dementiezorg is immers van hoge kwaliteit en afzondering werkt juist averechts. Wel gunt ze hen een plek waar je bijvoorbeeld eigen muziek hoort of waar de moedertaal wordt gesproken. Want in een doorsnee huiskamer van een regionale zorginstelling herkennen zij zich niet. “Een dagopvang in een bestaande zorginstelling, speciaal voor deze groep, zou een mooi begin zijn”, aldus Duran.

Kennis van andere culturen

“Maar het zit ‘m niet alleen in een eigen plek. Veel belangrijker nog is kennis van elkaars cultuur en gewoonten. Dan kun je ze een fijne en veilige plek geven. Als je weet waarom iemand iets wil of doet, kun je er begrip voor opbrengen. Iemand die zich drie keer wil wassen, kost veel tijd en kan daardoor irriteren. Maar als je weet dat dit te maken heeft met een islamitisch reinigingsritueel, zal je je er als zorgprofessional minder aan storen.”

Te makkelijk gezegd

De zorginstellingen in deze regio laten nog te weinig beweging zien in die richting, meent Duran. “Iedereen is welkom, wordt er dan gezegd. Maar dat is té makkelijk gezegd.” Daarom is zij zo blij met de mantelzorgers en daarom blijven zij aankloppen bij de regionale zorginstellingen om dit onderwerp te agenderen. Tevens biedt Windesheim sinds kort een training ‘Culturele diversiteit bij mensen met dementie’ aan. Om ook op die manier de zorg beter af te stemmen op de groeiende groep ouderen met een migratie achtergrond en dementie.

Problematiek op korte en lange termijn

Duran, wiens ouders in hun jeugd met hun ouders naar Nederland kwamen, denkt dat het vraagstuk ook op lange termijn nog zal spelen. “Mochten mijn ouders getroffen worden door dementie, is de kans groot dat zij teruggrijpen op hun Turkse jeugd. Maar ook ik ben opgevoed in twee culturen. Wie zal zeggen waar ik later behoefte aan heb?”

ProMemo

ProMemo, het expertisecentrum Dementie voor Professionals, wil de kwaliteit van leven van mensen met dementie en hun netwerk verbeteren.  Het faciliteren van persoonsgerichte ondersteuning aan mensen met dementie vanuit een netwerkbenadering staat daarbij centraal.

"Regionale dementiezorg niet cultuursensitief genoeg"

De zorg voor mensen met een migratie-achtergrond én met dementie kan beter als zorgprofessionals meer kennis hebben van andere culturen.

“Het hoort bij de veroudering, zeggen ze. Of ze denken dat het een straf van god is.” Volgens Gözde Duran rust er bij niet-Westerse migranten een taboe op dementie. Duran is coördinator van ProMemo, het expertisecentrum Dementie voor Professionals van hogeschool Windesheim. “Dementie wordt bovendien vaak niet herkend als ziekte en er wordt niet over gesproken met andere mensen. En hulp zoeken hiervoor doen ze ook niet gauw.” Het aantal niet-Westerse migranten met dementie in de Zwolse regio is daarom moeilijk aan te geven.

Mantelzorgers van onschatbare waarde

Onder de noemer ‘Samen aan de slag’ begeleidt Duran samen met Windesheimlector Carolien Smits en ZwolleDoet een aantal mantelzorgers van niet-Westerse migranten met dementie. Duran: “deze mantelzorgers zijn van onschatbare waarde, omdat zij het voortouw nemen in het bespreekbaar maken van dit onderwerp. Zowel bij andere mantelzorgers als bij zorginstellingen. Op die manier zorgen zij - in kleine stapjes-  voor verandering.”

Geen aparte zorginstelling

Duran pleit niet voor een aparte zorginstelling voor deze doelgroep, maar wel voor een eigen plekje binnen de bestaande zorginstellingen.  De Nederlandse dementiezorg is immers van hoge kwaliteit en afzondering werkt juist averechts. Wel gunt ze hen een plek waar je bijvoorbeeld eigen muziek hoort of waar de moedertaal wordt gesproken. Want in een doorsnee huiskamer van een regionale zorginstelling herkennen zij zich niet. “Een dagopvang in een bestaande zorginstelling, speciaal voor deze groep, zou een mooi begin zijn”, aldus Duran.

Kennis van andere culturen

“Maar het zit ‘m niet alleen in een eigen plek. Veel belangrijker nog is kennis van elkaars cultuur en gewoonten. Dan kun je ze een fijne en veilige plek geven. Als je weet waarom iemand iets wil of doet, kun je er begrip voor opbrengen. Iemand die zich drie keer wil wassen, kost veel tijd en kan daardoor irriteren. Maar als je weet dat dit te maken heeft met een islamitisch reinigingsritueel, zal je je er als zorgprofessional minder aan storen.”

Te makkelijk gezegd

De zorginstellingen in deze regio laten nog te weinig beweging zien in die richting, meent Duran. “Iedereen is welkom, wordt er dan gezegd. Maar dat is té makkelijk gezegd.” Daarom is zij zo blij met de mantelzorgers en daarom blijven zij aankloppen bij de regionale zorginstellingen om dit onderwerp te agenderen. Tevens biedt Windesheim sinds kort een training ‘Culturele diversiteit bij mensen met dementie’ aan. Om ook op die manier de zorg beter af te stemmen op de groeiende groep ouderen met een migratie achtergrond en dementie.

Problematiek op korte en lange termijn

Duran, wiens ouders in hun jeugd met hun ouders naar Nederland kwamen, denkt dat het vraagstuk ook op lange termijn nog zal spelen. “Mochten mijn ouders getroffen worden door dementie, is de kans groot dat zij teruggrijpen op hun Turkse jeugd. Maar ook ik ben opgevoed in twee culturen. Wie zal zeggen waar ik later behoefte aan heb?”

ProMemo

ProMemo, het expertisecentrum Dementie voor Professionals, wil de kwaliteit van leven van mensen met dementie en hun netwerk verbeteren.  Het faciliteren van persoonsgerichte ondersteuning aan mensen met dementie vanuit een netwerkbenadering staat daarbij centraal.