Ervaringsdeskundigheid op vele gebieden

Ervaringsdeskundigheid is een nieuwe bron van kennis die stoelt op persoonlijke ervaringen en kan professioneel worden ingezet binnen zorg en welzijn.

Naast wetenschap en praktijkkennis heeft ervaringsdeskundigheid zich de laatste jaren ontwikkeld tot een derde bron van kennis en een complementaire deskundigheid in het veld van zorg en welzijn. Deze nieuwe bron van kennis is gebaseerd op persoonlijke ervaringen, die professioneel gebruikt kunnen worden. In 2013 werd een beroepscompetentieprofiel Ervaringsdeskundigheid uitgebracht en in 2017 een landelijk leerplan. Windesheim maakte deel uit van de projectgroep voor dit leerplan. 

Bekroonde leerlijn

Ervaringsdeskundigen kunnen eigen ervaringen die zij hebben op het gebied van het omgaan met ontwrichting, stoornissen of problemen (en die vergelijkbaar zijn met die van de cliënten die zij begeleiden), op deskundige wijze gebruiken in het contact met anderen die in herstel zijn. In dit kader ontwikkelde Windesheim een leerlijn ervaringsdeskundigheid en deze geëvalueerd in een handelingsonderzoek vanuit het lectoraat GGZ en Samenleving. Dat leidde in mei 2016 tot een (cum laude) promotie van Alie Weerman, lector GGZ en Samenleving. De leerlijn werd in het voorjaar 2016 eveneens bekroond met de Movisie Publieksprijs en een eervolle vermelding.

Lees hier het persbericht over het proefschrift van Alie Weerman

Implementatie en verder ontwikkelen

Alie Weerman geeft leiding aan de onderzoekslijn van het lectoraat GGZ en Samenleving. Het lectoraat GGZ en Samenleving richt zich op de interactie tussen de ggz en maatschappelijke organisaties. Ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid kunnen hier een belangrijke rol in spelen. Het gaat namelijk om kennis uit de leefwereld. Alie Weerman leidt momenteel verschillende onderzoeksprojecten die gericht zijn op de implementatie van ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid. Daarbij wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de inzet van ervaringsdeskundige zorgprofessionals en studenten van de opleiding Social Work.

Lees hieronder een aantal publicaties op het gebied van Ervaringskennis en Ervaringsdeskundigheid:

Ervaringsdeskundigheid in Zorg en Welzijn
Ervaringsdeskundigen moeten geen nieuw machtsbolwerk vormen
Ervaringskennis als derde bron van kennis in social work
Social Work Students learning to use their experiential knowledge of recovery. An existential an emancipatory perspective
Herstel van trauma met hulp van een ervaringsdeskundige zorgprofessional?
Bewegingen in ervaringsdeskundigheid

Praktisch, Existentieel en Politiek-kritisch, Ethisch en Relationeel (PEPER)

Ervaringskennis bevat een praktisch, een existentieel, een politiek-kritisch, een ethisch en relationeel & responsief aspect (PEPER). Het praktische aspect is het hebben leren omgaan met de lastige situatie, je weg erin hebben gevonden. Het omvat  trucs en overlevingstips en kennis over het functioneren van de systemen van zorg en welzijn vanuit cliëntperspectief. Het existentiële aspect verwijst naar het aan den lijve hebben ervaren van onmacht en de bestaansvragen die dit mee kan brengen: vragen over leven en dood, verantwoordelijkheid, schuld, schaamte en zingeving.  Een vorm van levenswijsheid. Het politiek-kritisch aspect houdt een bijzondere gevoeligheid in voor maatschappelijke uitsluiting en bejegening. Ervaringsdeskundigen hebben aan de 'andere kant van de lijn' gestaan, zij weten hoe het voelt om hulp of ondersteuning  nodig te hebben. Zij  hebben vaak gevoel voor het morele, juridische en sociaal-politieke aspect van het sociaal werk. Zij hebben zelf te maken gehad met uitsluiting, onrecht of discriminatie. Het ethisch aspect verwijst naar het gegeven dat het gaat om het elkaar zien als mens. Het relationeel of responsief aspect geeft aan dat het kennis is die zich in interactie ontwikkelt.

Ervaringskennis wordt in het ‘arts based lab’ van het lectoraat ook kunstzinnig onderzocht en uitgewerkt.