Onderzoeksthema Bewegen en Sport

Transformatie PBS van de school naar de sport …

Onderzoeksproject (lopend) - Binnen dit onderzoek wordt gekeken naar hoe de in het onderwijs veel gehanteerde aanpak PBS mogelijk ook van betekenis kan zijn voor de sportvereniging.

In toenemende mate richten onderzoekers, beleidsmakers en sportbestuurders zich op het creëren van een pedagogisch verantwoord en veilig sportklimaat. Waar een veilige en motiverende omgeving in het onderwijs al vele jaren een aandachtsgebied is, wordt dit ook in de georganiseerde sport steeds meer gezien als voorwaarde voor kinderen om met plezier te sporten. Sterker nog, de functie van de georganiseerde sport als derde opvoedingsmilieu zou alleen tot uiting komen wanneer dit gebeurt in een veilige en motiverende omgeving.

Het lectoraat Sportpedagogiek onderschrijft deze visie en is naar aanleiding daarvan met een onderzoek gestart waarbinnen gevalideerde methoden en technieken uit het onderwijs vertaald worden naar de sportomgeving. Besturen van sportverenigingen vinden het vaak lastig om verenigingsbreed een cultuurverandering tot stand te brengen die zich richt op de vraag hoe men pedagogisch verantwoord met kinderen kan omgaan. De in het onderwijs veel gehanteerde aanpak PBS kan mogelijk ook van betekenis zijn voor de sportvereniging.

Wat is PBS?

De letters staan voor Positive Behavior Support: een in het onderwijs ontwikkelde methode, waarmee schoolbreed probleem- en pestgedrag systematisch wordt aangepakt én voorkomen.

PBS is geen kant-en-klare methode, maar een model dat rust op zes pijlers:

  • Communitybreed gezamenlijk werken aan leren en gedrag
  • Preventie staat binnen PBS centraal: het zo veel mogelijk voorkomen van gedrags- en leerproblemen in de school
  • Positieve insteek: versterken van goed gedrag door creëren van heldere verwachtingen
  • Planmatige en systematische aanpak op basis van de verkregen data
  • Partnerschap met ouders en ketensamenwerking (bijvoorbeeld met jeugdzorg)
  • De aanpak kan per community variëren, afhankelijk van visie, cultuur en achtergrond van kinderen, ouders en leraren

Doel

Via dit onderzoek willen we inzicht verkrijgen in de werkzame mechanismen van PBS in de sportcontext. We streven ernaar een volledige interventieaanpak te ontwikkelen, waarmee stakeholders een cultuuromslag in hun vereniging kunnen bewerkstelligen.

Achtergrond

Diverse sportverenigingen en gemeenten hebben de PBS-methodiek omarmd. Hiermee willen ze systematisch en verenigingsbreed probleemgedrag aanpakken én voorkomen, waarbij bestuur, pupillen, ouders (en zorgpartijen) zich samen verbinden aan gemaakte afspraken. Via PBS hopen ze een veilige leeromgeving te creëren, waarbinnen zich minder gedragsincidenten voordoen.

PBS-initiatieven in de sportsector

Aan de hand van een eerste inventariserende evaluatie in het voorjaar van 2016 wordt een beperkt aantal PBS-initiatieven binnen de sportsector in de plaatsen Groningen, Zwolle, Apeldoorn en Arnhem met elkaar vergeleken. Omdat de verenigingen qua aard, omvang en interventiestrategie nogal van elkaar verschillen hebben wij de volgende centrale vraag geformuleerd: wat werkt voor wie onder welke omstandigheden?

Stip aan de horizon

Door generieke en specifieke werkzame mechanismen te identificeren, hopen we in een tweede fase van het onderzoek een PBS-methode voor de sport te ontwikkelen. Hiervoor vindt een ‘tussenevaluatie’ plaats waarbij we gebruikmaken van semigestructureerde interviewmethodes (de zogenaamde teacher-learner method) en laten we ons ondersteunen door het Windesheim Expertisecentrum PBS. Het Expertisecentrum heeft door de jaren heen al vele PBS-trajecten in scholen begeleid en onderzocht. De stip aan de horizon is dat elk kind − onafhankelijk van de plaats − overal een herkenbaar, pedagogisch verantwoord en veilig (sport)klimaat aantreft.

Meer weten?

Wilt u meer informatie over dit project of wilt u er graag bij betrokken zijn? Neem dan contact op met Harold Hofenk via e-mailadres: h.g.hofenk@pl.hanze.nl.

Abstract  
Soort PBS-methode voor sport ontwikkelen
Omvang Sportsector in de plaatsen Groningen, Zwolle, Apeldoorn en Arnhem
Opdrachtgever Lectoraat Sportpedagogiek en HvA 
Partners Expertisecentrum PBS Windesheim                
Status Lopend