Pedagogische Kwaliteit van het Onderwijs

Hoe kan de pedagogische en onderzoeksmatige professionaliteit van leraren in alle sectoren van het onderwijs worden vergroot? En hoe kan dit de ontwikkeling van burgerschap bij leerlingen bevorderen?

Om leerlingen te helpen bij hun ontwikkeling tot goed geïnformeerde en sociaal verantwoordelijke deelnemers aan de samenleving is het nodig de pedagogische kwaliteit van het onderwijs continu te verbeteren. Belangrijke middelen voor de ontwikkeling zijn: zinvol leren en het verwerven van een onderzoekende houding. Hoe kan de pedagogische en onderzoeksmatige professionaliteit van leraren in alle sectoren van het onderwijs worden vergroot?

Scholen en leerkrachten moeten in staat zijn om op professionele wijze over inhouden, doelen en werkwijzen na te denken en die in te zetten ten dienste van de ontwikkeling van hun leerlingen. Dat gaat niet vanzelf; daarvoor is verdere professionalisering nodig. Windesheim doet samen met scholen onderzoek naar de vraag hoe leerkrachten, schoolleiders en scholen burgerschapsvorming pedagogisch verantwoord vorm kunnen geven.

Publicaties

Buitenschools leren en burgerschapsvorming

Publicatie (2011) - Een onderzoek naar de denkkaders rondom buitenschools leren en burgerschapsvorming binnen het basis- en voortgezet onderwijs.
Download
De thrill van THRILL

Publicatie (2009) - Het artikel 'Redesigning vocational education: the possibilities of design-based research' van Yvonne Leeman en Wim Wardekker is op 14 april 2011 verschenen in Journal of Curriculum Studies, 2011, 1-19, iFirst Article. In dit artikel wordt verwezen naar het eindrapport van het onderzoek 'Thrill Walibi' door Yvonne Leeman en Wim Wardekker, waarin het lectoraat een ontwerpgericht onderzoek uitvoerde onder de deelnemers aan het project (leerlingen/studenten) en onder de betrokken docenten.
Download
Gedragsproblemen op school. De pedagogische kwaliteit van SWPBS.

Publicatie (2010) - School Wide Positive Behavior Support (SWPBS) is een methodiek gericht op gedragsproblemen op school te voorkomen en aan te pakken. Monique Nelen heeft een instrument ontwikkeld om het begrip Pedagogische Kwaliteit te operationaliseren. Met dit instrument heeft zij de vijf pijlers van SWPBS geanalyseerd.
Download
Leerlingen zijn echte mensen! Onderzoekend werken aan pedagogische kwaliteit

Publicatie (2010) - Lectorale rede van Femke Geijsel uitgesproken bij de aanvaarding van het lectoraat Pedagogische Kwaliteit van het Onderwijs op 19 november 2010. Femke Geijsel gaat in deze publicatie in op het thema pedagogische kwaliteit en plaatst dit thema in het perspectief van schoolontwikkeling.
Download
Meesterschap, de docent als inspiratiebron

Publicatie (2009) - Een onderzoek van Edith Roefs naar de bijdrage van docenten aan de ontwikkeling van een arbeidsidentiteit bij studenten.
Download
Onderwijs met pedagogische kwaliteit

Publicatie (2004) - Lectorale rede van Yvonne Leeman uitgesproken bij de aanvaarding van het lectoraat Pedagogische Kwaliteit van het Onderwijs op woensdag 6 oktober 2004.
Download
Verslag van het werk 2003 - 2008

Publicatie (2008) - In september 2003 maakte Wim Wardekker een start met het lectoraat ‘De pedagogische opdracht van het onderwijs’. In 2008 jaar maakte hij de balans op van de eerst vijf jaren.
Download

Onderzoeksprojecten

Burgerschap en schoolontwikkeling

Onderzoeksproject (lopend) - In dit project wordt op scholen samen met leraren al onderzoekend gewerkt aan pedagogische kwaliteit als middel om burgerschapsvorming bij leerlingen te bevorderen. Werken aan pedagogische kwaliteit gaat samen op met werken aan een onderzoekende houding. Maar in welke mate leidt het ontwikkelen van een onderzoekende houding echt tot ander onderwijsgedrag van leraren? En is werken aan pedagogische kwaliteit een goede manier om tot een samenhangend aanbod van burgerschapsonderwijs in de school te komen?
Lees verder
Grip op burgerschap

Onderzoeksproject (lopend) – Sinds enkele jaren zijn basisscholen verplicht om aandacht te besteden aan burgerschap. Een maatschappelijke stage buiten de basisschool lijkt een kansrijke manier om hieraan te werken. Maar hoe kun je als leerkracht zo’n stage goed vormgeven en begeleiden zodat leerlingen aantoonbaar hiervan leren? Dit project moet basisscholen inzicht geven in hoe ze het burgerschapsonderwijs door middel van het buitenschools leren van leerlingen goed vorm kunnen geven.
Lees verder
Leescultuur en opbrengstgericht werken

Onderzoeksproject (lopend) – Hoe zorg je voor een dusdanig positieve leescultuur op school dat dit effect heeft op de leeropbrengsten? Goede leeropbrengsten ten aanzien van lezen, zoals de overheid die voor ogen heeft, worden in het basisonderwijs meestal bereikt door veel aandacht voor leestechniek en leesbegrip. Echter, het blijkt dat een positieve leescultuur de basis vormt voor goede leeropbrengsten. Maar hoe realiseer je deze positieve leescultuur? En hoe draagt de leerkracht hieraan bij?
Lees verder
Literatuuropvattingen op open protestants christelijke scholen

Promotietraject (afgerond) - Op iedere basisschool speelt jeugdliteratuur een grote rol. Boeken worden gebruikt om kinderen te leren lezen. Maar dat leerlingen door boeken ook zichzelf kunnen leren kennen en de wereld om hen heen, wordt meestal minder belicht. Toch is het lezen van jeugdliteratuur en het spreken daarover niet alleen belangrijk voor het leesonderwijs, maar ook voor burgerschapsvorming en voor het denken over levensbeschouwing.
Lees verder
Onderzoekend leren in de bovenbouw van het basisonderwijs

Onderzoeksproject (lopend) – Een kwalitatief onderzoek dat inzicht geeft in het creëren van activiteiten op het gebied van onderzoekend leren in het basisonderwijs. Samen met leerkrachten in het basisonderwijs en pabo-studenten wordt gezocht naar goede voorbeelden van onderzoekend leren. Hoe gaan in deze voorbeelden de leerkrachten en kinderen te werk? Wat is de interactie tussen de leerkrachten en de kinderen?
Lees verder
Pedagogische handelingsbekwaamheid en burgerschap

Onderzoeksproject (lopend) - Steeds meer scholen zoeken manieren om expliciet aandacht aan te besteden aan de ontwikkeling van burgerschap bij leerlingen. De insteek van dit project is om op scholen de pedagogische handelingsbekwaamheid van leraren te versterken en daarmee burgerschapsvorming bij leerlingen te bevorderen.
Lees verder