Met ingang van 1 september 2011 is de Pabo gestart met een vernieuwd onderwijsprogramma. De vakgroep Levensbeschouwing heeft dit moment aangegrepen om de lessen en de lesinhoud nog meer aan te laten sluiten bij de diversiteit van onze studenten en de ontwikkelingen in de samenleving.
Religie en levensbeschouwing verdwijnen niet, maar veranderen van vorm en functie. In samenhang daarmee, zien we een sterke toename van individualisering en pluralisering. Er is sprake van pluraliteit op drie niveaus: het macroniveau van de samenleving, het mesoniveau van (levensbeschouwelijke) gemeenschappen en het microniveau van het individu. De pluraliteit op al deze niveaus maakt dat geloof niet meer iets vaststaands is, maar heel persoonlijk en sterk beïnvloed door de omstandigheden.
De manier waarop (protestant-christelijke) basisscholen in het Nederland van nu op deze ontwikkelingen reageren in de vormgeving van de levensbeschouwelijke identiteit en invulling van lessen godsdienstige of levensbeschouwelijke vorming is zeer divers. Scholen vormen een afspiegeling van de veranderende plurale samenleving via de leerlingen die met elkaar gemeen hebben dat ze thuis opgevoed worden met waarden en normen, maar die van elkaar verschillen door de bronnen, tradities, culturen en religies waarop deze waarden en normen zijn gefundeerd.
Ervan uitgaand dat leerlingen, ouders en leerkrachten samen de identiteit van de school vorm geven, vragen de ontwikkelingen op het gebied van godsdienst en levensbeschouwing heel wat van een leerkracht in het basisonderwijs. Levensbeschouwelijke vorming gaat dan niet meer enkel uit van geloofsoverdracht volgens de leer van één bepaalde kerkelijke stroming, maar het vergt van leerkrachten kennis en inlevingsvermogen in levensbeschouwingen die anders zijn dan de eigen levensbeschouwing. Leerkrachten gaan op zoek naar verhalen en betekenissen die aansluiten bij de basiservaringen van de leerlingen. De ene (protestant-christelijke) basisschool zal zoeken en verhalen vinden in de Bijbel. Een andere school is meer geneigd, of zelfs gedwongen, verhalen (ook) in andere religieuze/levensbeschouwelijke tradities te zoeken.
Zo wordt vorm gegeven aan passend, waarde(n)vol onderwijs met het oog op de vorming van leerlingen. Zulk onderwijs is alleen mogelijk in wederkerigheid, waarbij de inbreng van leerlingen en leerkrachten gelijkwaardig is en de dialoog centraal staat. Als een leerproces mensen verandert en tot nieuwe inzichten brengt dan kan gesproken worden van vorming, en is een leerkracht niet gericht op overdracht maar op toe-eigening.
In het vernieuwde lesprogramma worden studenten tijdens de lessen levensbeschouwelijke vorming gedifferentieerd opgeleid tot leerkrachten die bewust en met aandacht kinderen willen begeleiden in het verkennen en ontdekken van hun levensbeschouwelijke identiteit. Dit betekent dat alle studenten dit vak moeten volgen.
Het christelijk onderwijs is voor Windesheim de grootste partner. Pabo Windesheim hecht er waarde aan dat studenten die hun Diploma Christelijk Basisonderwijs (DCBO) willen halen 80% van hun stage, incl. de LIO-stage, op een p-c school hebben uitgevoerd.
Studenten die dat diploma niet ambiëren kunnen in het vernieuwde programma hun eigen route volgen en ook de mogelijkheid krijgen hun stages op openbare scholen uit te voeren.
Het Ontwikkelings Gericht Onderwijs (OGO), een concept dat in de breedte van de Pabo benadrukt wordt, speelt hierbij een voorname rol als de pedagogische en didactische bril waarmee naar onderwijs en opvoeding in het algemeen en levensbeschouwelijke vorming in het bijzonder gekeken wordt. Er is ruimte voor de student en voor het kind op de basisschool om zichzelf in levensbeschouwelijke zin te ontdekken en te ontwikkelen waarbij geen enkele levensbeschouwelijke overtuiging bij voorbaat dominant is.
Meer informatie
Neem voor meer informatie over dit onderwerp contact op met Erik Renkema, van de Vakgroep Levensbeschouwelijke vorming Lerarenopleiding Basisonderwijs:
E-mail: erik.renkema@windesheim.nl
Tel: 088-4696055
of met Ineke van Ruler:
E-mail: i.van.ruler@windesheim.nl
Tel: 088-4696321
Erik Renkema en Ineke van Ruler.